
دمیتری کووالیویچ
منبع: المیادین انگلیسی
ترجمه مجله جنوب جهانی
بسیاری از مردان اوکراینی جان خود را به خطر انداختهاند تا از اردوگاههای سربازگیری «ولودیمیر زلنسکی» بگریزند؛ اردوگاههایی که یادآور اردوگاههای کار اجباری هستند.
در نیمهی دوم آوریل، وحشت ناشی از رفتار سربازگیرها در سراسر اوکراین به شدت افزایش یافته، بهگونهای که حتی شماری از قانونگذاران حزب حاکم وابسته به زلنسکی را به هشدار واداشته است. جنگی که این رژیم روزانه علیه مردم اوکراین به راه انداخته، ماه به ماه وحشیانهتر میشود.
از این رو، در اوکراین از «اصلاح» دفاتر سربازگیری صحبت به میان آمده، اما با نگاهی به پیشنویسهای منتشرشده از این اصلاحات، به نظر میرسد این سخنان چیزی جز تغییر ظاهر نیست و رویهی بازداشت اجباری مردان سرکش در خیابانها و محلهها همچنان به قوت خود باقی است.
به دلیل چند مورد آدمکشی اخیر از سوی سربازگیرها و وقوع مکرر مقاومت در برابر بازداشتهای اجباری، این بار سربازگیرها به گروههای مسلح بزرگ تبدیل شده و صورت خود را میپوشانند تا از تلافیهای بعدی در امان بمانند. سربازگیرها نیز مانند دیگران زندگی میکنند، خرید میکنند و فرزندانشان را به مدرسه یا پناهگاه میفرستند.
«آرتیوم دمیتروک»، از اعضای سابق حزب زلنسکی، در دو کلیپ ویدیویی که در ۱۴ آوریل در تلگرام منتشر کرد، به تشدید تنشها اشاره نمود. او توضیح میدهد که در ویدیوی نخست، زنانی برای محافظت از مردی که توسط سربازگیرها بازداشت شده بود، به مقابله برخاسته و برای این کار کتک خورده و گاز اشکآور به صورتشان پاشیده شده است. آن مرد نجات یافت و این زنان قهرمانانی حقیقی هستند. در ویدیوی دوم، سربازگیرها بار دیگر مردی را کتک زده و میبرند که اتفاقاً تبعهی کشور دیگری (مجارستان) است.
دمیتروک ادامه میدهد: «سربازگیرها صرفاً افرادی هستند که میخواهند شما را بکشند و وظیفهی شما دفاع از خود و زنده ماندن است. آنان هیچ حقی و اختیاری ندارند. آنان صرفاً آدمکشهای زلنسکی هستند که در نسلکشی مردم اوکراین همدستی میکنند.»

به دلیل کمبود فاجعهبار نیروی انسانی در نیروهای مسلح اوکراین – که بخشی از آن ناشی از فرار سربازان وظیفه از خط مقدم است – «فریدریش مرتس»، صدراعظم آلمان، اخیراً به زلنسکی گفته است که آلمان بازگشت مردان واجد شرایط خدمت (۲۵ تا ۶۰ سال) را به اوکراین تسهیل خواهد کرد. مرتس با ریاگویی اعلام کرد: «باید به شهروندان اوکراینی که در اینجا پناه گرفتهاند کمک کنیم تا بازگشت به کشورشان برایشان آسانتر شود»؛ گویی آنان خود قادر به بازگشت نبودند.
در پیام تلگرامی پایگاه خبری «Strana.ua» که به گزارش این اظهارات پرداخته، آمده است: «به یاد داشته باشیم که به گزارش رسانهها، اتحادیه اروپا در حال بحث درباره تغییر احتمالی وضعیت پناهجویان اوکراینی در اروپا پس از مارس ۲۰۲۷ است. یکی از ایدههای مطرح، اعمال محدودیت برای مردان واجد شرایط خدمت است، هرچند هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده است.»
بسیاری از مردان اوکراینی برای گریز از اردوگاههای سربازگیری زلنسکی – که به اردوگاههای کار اجباری شباهت دارند – جان خود را به خطر انداختهاند. آنان از مسیرهای پوشیده از برف در کوههای کارپات گریخته یا هزینههای هنگفتی برای تهیه مدارک مسافرتی جعلی صرف کردهاند. اکنون ممکن است پلیس آلمان به زودی آنان را دستگیر و تحویل سربازگیرهای زلنسکی دهد.
«آرسنی پوشکارنکو»، قانونگذار اوکراینی، میگوید اوکراین حتی نمیداند چه تعداد مرد در خارج از کشور به سر میبرند، زیرا بیشتر آنها در سفارتخانهها یا کنسولگریها ثبتنام نمیکنند. به گفته او، او حتی نمیداند چه تعداد مرد واجد شرایط اصلاً کشور را ترک کردهاند، زیرا بسیاری «غیرقانونی» این کار را انجام دادهاند.
به باور پوشکارنکو، تنها راه بازگرداندن این مردان، بررسی قانونی بودن خروج آنان است که باید توسط مقامات آلمان و دیگر کشورهای اروپایی انجام شود.
در شبکههای اجتماعی، پناهجویان اوکراینی در آلمان در حال نوشتن این هستند که چمدانهای خود را میبندند و به فکر نقل مکان به کشوری دیگر پیش از بسته شدن گذرگاهها هستند.
زلنسکی تهدید مرتس برای بازگرداندن مردان اوکراینی را با تأیید آشکار استقبال کرد و آن را مسئلهای «عدالتمحور» خواند. عجیب آنکه این موضوع «یولیا مندل»، سخنگوی سابق او که خود کشور را ترک کرده، به شدت خشمگین ساخت. مندل اشاره میکند که خود زلنسکی از سال ۲۰۱۴ که رژیم وقت در کییف (پس از کودتای خشونتآمیز فوریه ۲۰۱۴) جنگ داخلی را برای جلوگیری از جنبشهای خودمختارخواه در دونباس آغاز کرد، از خدمت سربازی طفره رفته و حتی کسانی را که خدمت کردند به تمسخر میگرفته است. مندل میافزاید: «اکنون او برای همه درباره “عدالت” سخنرانی میکند، در حالی که از پایان دادن به جنگ سرباز میزند چون شخصاً از آن سود میبرد.»
«الکساندر دوبینسکی»، قانونگذار زندانی که به «خیانت» متهم شده و از نوامبر ۲۰۲۳ بازداشت است، خاطرنشان میکند که اظهارات مرتس در favour اعمال محدودیتهای سختگیرانهتر برای خروج مردان واجد شرایط، نخستین اظهارنظر علنی در سطح رهبران اتحادیه اروپا است که نشان میدهد به اوکراین اجازه داده شود کنوانسیون اروپایی حقوق بشر و اعلامیه سازمان ملل در مورد حقوق مدنی و سیاسی را نقض کند؛ اسنادی که از حقوق افرادی حمایت میکنند که به دنبال رهایی از تهدید جان و آزادی خود هستند.
دوبینسکی با کنایه میگوید: «در خود آلمان، خدمت سربازی بر اساس قانون اساسی داوطلبانه است. بنابراین مجبور کردن دیگران به جنگ با روسیه راحتتر است.»
کانالهای مخالف دولت در تلگرام نیز اشاره میکنند که تهدیدات مرتس برای اخراج مردان اوکراینی به کشورشان، به طور غیرمستقیم به بحران کمبود منابع انسانی نیروهای مسلح اوکراین دامن میزند، با وجود یورشها و بازداشتهای روزانه توسط سربازگیرها.
صدراعظم «فریدریش مرتس»، مانند رهبران اتحادیه اروپا، بیش از اندازه بر حمایت از کییف شرط بسته تا اجازه دهد «مزاحمتهایی» مانند حقوق بانسانی او را آزار دهد. شکست نیروهای مسلح اوکراین – یا صلح به شرط روسیه – به معنای پایان کار سیاسی رهبران اروپایی حامی جنگ خواهد بود و سؤالاتی را درباره سوءاستفاده از بودجه دولتی برای اهداف نظامی در اوکراین ایجاد میکند. در چنین شرایطی، رهبران اروپایی ممکن است هنجارهای دموکراتیک در کشورهای خود را فراموش کنند، همانگونه که نسبت به «بوسفیکیشن» (بازداشت اجباری مردان واجد شرایط و انداختن آنان در اتوبوس برای انتقال به اردوگاههای آموزشی) در اوکراین چشم پوشیدهاند.
هرچه خط مقدم در اوکراین به سمت غرب پیش برود، احتمال گسترش «بوسفیکیشن» به سایر نقاط اروپا بیشتر میشود.
خدمت اجباری به معنای واقعی کلمه سربازگیرها را ثروتمند کرده است. برای نمونه، «Strana.ua» در آوریل پرونده «اولگ کولومیتس»، افسر کمیساریای نظامی منطقه بوچا در استان کییف را گزارش داد. او به طور رسمی ثروت خود را شامل بیش از یک کیلوگرم شمش طلا به ارزش ۱۷۵ هزار دلار بهعلاوه ارز، طلای جواهرات و خودروهای گرانقیمت اعلام کرد. او توضیح داد: «این از سالها حقوق معوقه و سرمایهگذاری است. من بلدم پسانداز کنم.» هیچیک از اعضای خانواده او سالهاست درآمد رسمی نداشتهاند.
طمع سربازگیرها در پایتخت اوکراین، دلیل تشدید سربازگیری و افزایش ایستهای بازرسی در شهر عنوان شده است. مردان ثروتمند کییف ماهی چند بار مانند گوسفند «پشمچینی» میشوند و ذخایر طلای سربازگیرها را پر میکنند. خود سربازگیرها نیز معمولاً توسط دفتر رئیسجمهور غیرمنتخب کشور و مقامات مبارزه با فساد «پشمچینی» میشوند.
در آوریل، رسانههای اوکراین لیست قیمت کمیسرهای نظامی برای فرار از سربازگیری را با استناد به موارد خاص از مناطق مختلف منتشر کردند. ارزانترین گزینه حذف نام فرد از فهرست تحت تعقیب سربازگیرها (معادل ۳۰۰ تا ۲۰۰۰ دلار) و گرانترین آنها خرید مجوز ازکارافتادگی تقلبی برای خروج کامل از اوکراین (تا ۵۰ هزار دلار) است.
در آوریل، مقامات اوکراین به تدریج زنان را نیز به خدمت فراخواندند. نخست، وزارت دفاع اوکراین کمپین اطلاعرسانی برای جذب زنان برای خدمت قراردادی در نیروهای مسلح راه انداخت. سپس در چندین منطقه، سربازگیرها ظاهراً «از روی اشتباه» زنان را به فهرست افراد مشمول خدمت اضافه کرده و آنان را به پلیس به عنوان «تحت تعقیب» گزارش دادند و نیروهای پلیس به خانههای زنان رفته و آنان را به مرکز سربازگیری منتقل میکنند.
«دایانا پانچنکو» (مجری سابق تلویزیون اوکراین که کشور را ترک کرده) دفاتر سربازگیری اوکراین را «شرکت هیولاها» مینامد.
او در ۱۶ آوریل در تلگرام مینویسد: «بر اساس تخمین سازمانهای بینالمللی، “ادارات” در اوکراین (اصطلاحی برای مراکز تماس کلاهبرداری که از حساب شهروندان کشورهای دیگر پول برداشت میکنند) سالانه حدود ۲ میلیارد دلار درآمد دارند. اوکراین به مرکز جهانی مراکز تماس کلاهبرداری تبدیل شده است. از سال ۲۰۲۲، مراکز سربازگیری و کلاهبرداران در اوکراین تا ۱۶ میلیارد دلار درآمد داشتهاند.»
او همچنین گفت که امروز جوانان اوکراینی آرزو دارند یکی از این کلاهبرداران یا یک تروریست (یعنی سربازگیر) شوند.
در آوریل، «متیو سامپسون»، مزدور آمریکایی که در صفوف نیروهای مسلح اوکراین میجنگد، صریحاً در مورد اهداف و دیدگاه این هیولاها سخن گفت. او توضیح داد: «حتی اگر اوکراین هر روز در صدر دستور کار نباشد، هر ضربهای به روسیه یک اولویت مطلق برای کنگره آمریکا است. هر چیزی که به روسیه آسیب برساند به اوکراین، اروپا و آمریکا کمک میکند.»
در آوریل، اتحادیه اروپا ۹۰ میلیارد یورو دیگر برای حمایت از تلاش جنگی به کییف وعده داد، هرچند نه فوری. پس از آن، دبیرکل ناتو نیز ۶۰ میلیارد دلار کمک نظامی دیگر به کییف تعهد کرد.
«کاترینا چرنوهورنکو»، معاون وزیر دفاع اوکراین، در ۱۶ آوریل اعلام کرد که کمکهای نظامی جدید به معنای ادامه طولانی جنگ با روسیه است. او تأکید میکند که ارتش مدرن اوکراین شبیه یک شرکت است.
از سوی دیگر، «ویاچسلاو آزروف» در ارتباط با معرفی کار اجباری مینویسد: روشهای کنونی سربازگیری به وضوح نشان میدهد که در نبود نیروی کار آزاد (بدون مزد)، مقامات ممکن است به بازداشتهای مشابه افرادی که «از مسئولیتهای کاری فرار کردهاند» متوسل شوند.
به عبارت دیگر، اوکراین به عنوان یک «شرکت» که از منافع امپریالیسم غربی دفاع میکند، تهدید میکند که به همان روشهایی متوسل شود که زمانی بردهداران بریتانیایی و آمریکایی هنگام تهدید سلطه خود به کار میگرفتند.
شگفتانگیزتر آنکه در ۱۵ آوریل، هلند «مدال چهار آزادی» را به زلنسکی اعطا کرد؛ مدالی که برگرفته از سخنرانی فرانکلین دلانو روزولت در سال ۱۹۴۱ درباره آزادی بیان، آزادی عبادت، آزادی از نیاز و آزادی از ترس است. این اقدام چنان نامربوط مینماید که گویی تمسخر مردم اوکراین است. دولت هلند بدینسان فهمی بسیار عجیب از آزادی نشان میدهد.
