امارات متحده عربی می‌خواست همسایگانش را برای تلافی علیه ایران متحد کند، اما هیچ‌کس به آنها نپیوست.»

متن از روان جیاقی، شبکه آبزرور چین
ترجمه مجله جنوب جهانی

همزمان با تشدید انتقادات از سوی ایران، نقش امارات متحده عربی در درگیری‌های کنونی خاورمیانه توجه فزاینده‌ای را به خود جلب کرده است. در ۱۵ مه، بلومبرگ به نقل از منابع آگاه گزارش داد که امارات متحده عربی تلاش کرده است کشورهای همسایه مانند عربستان سعودی و قطر را برای انجام یک واکنش نظامی مشترک به اقدامات تلافی‌جویانه ایران متقاعد کند، اما این تلاش‌ها رد شده و امارات را عمیقاً ناامید کرده است. سخنگویان دولت‌های امارات و عربستان سعودی هنوز در این مورد اظهار نظری نکرده‌اند.

پس از حملات نظامی آمریکا علیه ایران، شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس – عربستان سعودی، امارات متحده عربی، کویت، قطر، عمان و بحرین – مورد حمله موشک‌ها و پهپادهای ایرانی قرار گرفتند. ایران نه تنها پایگاه‌های نظامی آمریکا در این کشورها، بلکه فرودگاه‌ها و زیرساخت‌های انرژی را نیز هدف قرار داد. انسداد تنگه هرمز توسط ایران همچنین صادرات نفت از کشورهای خلیج فارس را مختل کرد.

به گفته یک منبع آگاه از طرز فکر ابوظبی، اندکی پس از آنکه آمریکا و اسرائیل در 28 فوریه بمباران ایران را آغاز کردند، محمد بن زاید، رئیس امارات متحده عربی، سلسله تماس‌های تلفنی با رهبران چندین کشور، از جمله محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، برقرار کرد. رئیس جمهور در آن زمان متقاعد شده بود که برای بازدارندگی ایران، یک اقدام تلافی‌جویانه جمعی ضروری است.

منابع آگاه از موضع امارات به رسانه‌های آمریکایی گفتند که در جریان این تماس، رئیس امارات به سایر کشورها یادآوری کرد که شورای همکاری خلیج فارس (GCC) دقیقاً برای مقابله با تهدید ناشی از انقلاب اسلامی ایران تأسیس شده است. رئیس امارات به سرعت تصمیم به همکاری با آمریکا و اسرائیل گرفت، اما سایر رهبران عرب خلیج فارس به او گفتند: «این جنگ آنها نیست».

در این گزارش آمده است که این امر، روابط پرتنش بین امارات و عربستان سعودی را بیش از پیش تشدید کرده است. علاوه بر اختلافات ناشی از جنگ با ایران، امارات و عربستان سعودی رقبای اقتصادی نیز هستند و مدت‌هاست که در مورد درگیری‌های یمن و سودان اختلاف نظر دارند.

یک مقام خلیج فارس که با روند تصمیم‌گیری دولت عربستان سعودی آشنا است، توضیح داد که عربستان سعودی از یک استراتژی اصلی بازدارندگی و دفاع حمایت می‌کند و عمداً خود را از اقدامات نظامی ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران دور نگه می‌دارد، در حالی که معتقد است موضع امارات متحده عربی باعث تشدید وخامت اوضاع می‌شود.

در نهایت، امارات متحده عربی بدون حمایت کشورهای خلیج فارس، حملات محدودی را علیه ایران از اوایل ماه مارس آغاز کرد و به دنبال آن حمله دیگری در ماه آوریل انجام داد.

بلومبرگ ادعا می‌کند که این جزئیات فاش نشده توضیح می‌دهد که چرا امارات متحده عربی از سایر کشورهای عربی خشمگین بود و در نهایت منجر به تصمیم مهم آن در اواخر آوریل برای خروج از سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و اوپک پلاس و تقویت بیشتر روابطش با اسرائیل شد.

با این حال، به گزارش رویترز، سهیل المزروعی، وزیر انرژی امارات متحده عربی، روز شنبه گفت که تصمیم امارات برای خروج بر اساس یک انتخاب استراتژیک حاکمیتی بوده است، نه ملاحظات سیاسی، و هیچ اختلافی بین امارات متحده عربی و کشورهای عضو شریک آن وجود ندارد.

مزروعی در پستی در پلتفرم شبکه اجتماعی ایکس تأکید کرد که این تصمیم پس از ارزیابی جامع سیاست‌های تولیدی کشور و ظرفیت آینده گرفته شده و کاملاً با توجه به منافع ملی امارات متحده عربی اتخاذ شده است.

این یک انتخاب استراتژیک مستقل است که بر اساس چشم‌انداز اقتصادی بلندمدت، قدرت رو به رشد انرژی و تعهد پایدار به امنیت انرژی جهانی بنا شده است.

او افزود: «این نه به دلایل سیاسی است و نه نشان‌دهنده هیچ اختلافی بین امارات متحده عربی و شرکایش است.»

رویترز پیش از این گزارش داده بود که از زمان تشدید تنش‌ها در خاورمیانه، اقدامات تلافی‌جویانه ایران بسیاری از کشورهای خاورمیانه از جمله عربستان سعودی و امارات را تحت تأثیر قرار داده و باعث تشدید تنش‌ها بین ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس شده است.

به گفته منابع، هم عربستان سعودی و هم امارات متحده عربی در طول این درگیری، در تلافی حملات ایران به اهدافی در داخل خاک خود، حملات نظامی مخفیانه‌ای علیه ایران انجام دادند. با این حال، عربستان سعودی و ایران متعاقباً تماس‌های دیپلماتیک فشرده‌ای را آغاز کردند و در نهایت به تفاهم رسیدند و توافق کردند که از تنش‌ها بکاهند و از طریق کانال‌هایی مانند سفیر ایران در عربستان سعودی، ارتباط خود را حفظ کنند. از سوی دیگر، امارات متحده عربی موضع سختگیرانه‌تری اتخاذ کرد و به ندرت در تماس‌های دیپلماتیک علنی با ایران شرکت می‌کرد و تلاش می‌کرد تا ایران را مجبور به امتیازگیری کند.

یک منبع آگاه نیز به بلومبرگ گفت که امارات متحده عربی از مشارکت محدود خود در تلاش‌های دیپلماتیک به رهبری پاکستان ناراضی است. در اوایل ماه آوریل، امارات متحده عربی از ارائه وام ۳ میلیارد دلاری به پاکستان خودداری کرد و پس از آن عربستان سعودی برای کمک به پاکستان در بازپرداخت بخشی از بدهی خود مداخله کرد.

یک منبع آگاه دیگر نیز گفت که دولت ترامپ از مذاکرات خلیج فارس به رهبری امارات متحده عربی آگاه است و امیدوار است که عربستان سعودی و قطر به این عملیات نظامی مشترک بپیوندند.

به گفته یک مقام خلیج فارس، قطر پس از حمله ایران به بزرگترین بندر گاز طبیعی مایع جهان، راس لفان، در اواسط ماه مارس، اقدام تلافی‌جویانه را در نظر گرفت، اما در نهایت تصمیم گرفت از این ایده صرف نظر کند و در عوض بر کاهش تنش در اوضاع تمرکز کند.

برخی دیگر اظهار داشته‌اند که بحرین و کویت، که معمولاً با عربستان سعودی همسو هستند، نیز ترجیح داده‌اند بی‌طرف بمانند. با توجه به روابط نزدیک‌تر عمان با ایران، بعید است که این کشور نیز مایل به دخالت در این درگیری باشد.

روزنامه فایننشال تایمز بریتانیا، به نقل از چندین مقام دیپلماتیک، در روز چهاردهم گزارش داد که عربستان سعودی قصد دارد با استناد به توافق هلسینکی، که تنش‌ها در اروپا را در طول جنگ سرد کاهش داد، برای ایجاد یک پیمان عدم تجاوز بین کشورهای خلیج فارس و ایران به عنوان بخشی از تلاش‌های خود برای ایجاد ثبات در منطقه پس از خسارات وارده به ایران در اثر جنگ آمریکا و اسرائیل، تلاش کند.

یک دیپلمات عرب گفت که اکثر کشورهای عربی و مسلمان مایل به پذیرش این پیشنهاد هستند، اما نگرش امارات متحده عربی هنوز مشخص نیست.

در همین حال، اتهامات ایران علیه امارات متحده عربی شدت گرفته است. عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در تاریخ ۱۵ مه به وقت محلی، ضمن شرکت در نشست وزرای امور خارجه کشورهای عضو بریکس در دهلی نو، هند، امارات متحده عربی را به دخالت مستقیم در اقدام نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران متهم کرد.

عراق گفت: «باید اشاره کنم که امارات متحده عربی مستقیماً در حمله به کشورمان نقش داشت. از همان ابتدای درگیری، این کشور نه تنها از محکوم کردن آن خودداری کرد، بلکه اجازه داد از خاکش برای حمله به ایران استفاده شود.»

او تأکید کرد که ایران به امارات حمله نکرده، بلکه فقط پایگاه‌ها و تأسیسات نظامی آمریکا در داخل امارات را هدف قرار داده و این حملات فقط متوجه نیروهای آمریکایی و سامانه‌های دفاعی آمریکا بوده است. «هرچه بیشتر به ما حمله کنند، ما بیشتر از خودمان دفاع می‌کنیم.»