ایالات متحده و ایران همچنان عمیقاً دچار اختلاف هستند و مذاکرات تقریباً هیچ پیشرفتی نداشته است.
متن از چن سیجیا، شبکه آبزرور
ترجمه مجله جنوب جهانی
از زمان اعلام آتشبس توسط ایالات متحده و ایران، دو کشور از طریق کانالهای دیپلماتیک با یکدیگر در تماس بودهاند، اما در مورد مسائلی مانند مسئله هستهای و عبور از تنگه هرمز به توافق نرسیدهاند. طبق گزارشی در وال استریت ژورنال در 19 مه، میانجیها معتقدند که مواضع ایران و ایالات متحده در مذاکرات تغییر قابل توجهی نکرده و مذاکرات تقریباً هیچ پیشرفتی نداشته است.
میانجیگران فاش کردند که ایران بر توقف خصومتها، لغو تحریمها، جبران خسارات جنگی و ایفای نقش در نظارت بر تنگه هرمز اصرار دارد. در مورد مسئله هستهای، بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، پیش از این اظهار داشت که تمرکز فعلی ایران بر پایان دادن به جنگ است و مسائل مربوط به برنامه و مواد هستهای ایران در زمان مناسب مورد بحث قرار خواهد گرفت.
با این حال، ایالات متحده از پذیرش این شرایط خودداری کرد. خبرگزاری فارس ایران در هفدهم ماه جاری فاش کرد که ایالات متحده پنج شرط کلیدی را فهرست کرده است: ایالات متحده هیچ غرامت یا خسارت جنگی پرداخت نخواهد کرد؛ ایران ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده را از کشور خارج کرده و به ایالات متحده تحویل خواهد داد؛ ایران فقط مجاز به حفظ یک تأسیسات هستهای برای ادامه فعالیت خواهد بود؛ ایالات متحده از آزادسازی داراییهای مسدود شده ایران خودداری خواهد کرد؛ و آتشبس در همه جبههها منوط به مذاکرات خواهد بود.
وال استریت ژورنال، به نقل از میانجیها و مقامات آمریکایی آشنا با شرایط مذاکره، گزارش داد که مواضع ایران و ایالات متحده در مورد پایان دادن به جنگ تغییر قابل توجهی نکرده است و مذاکرات پیشرفت کمی داشته است. برخی نگرانند که دو طرف نتوانند از طریق مذاکره این درگیری را حل کنند.
علیرغم آتشبس بین ایران و ایالات متحده، عبور و مرور از تنگه هرمز هنوز از سر گرفته نشده است و تنشها در خاورمیانه همچنان بالاست. آخر هفته گذشته، نیروگاه هستهای براکه در امارات متحده عربی مورد حمله پهپادها قرار گرفت و نگرانیهای بینالمللی را برانگیخت. وزارت دفاع امارات متحده عربی در نوزدهم ماه اعلام کرد که شش پهپاد در ۴۸ ساعت گذشته حملاتی را از عراق انجام دادهاند که سه مورد از آنها در هفدهم ماه به وقت محلی نیروگاه هستهای را هدف قرار دادهاند.
تا به امروز، هیچ طرفی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است، اما بسیاری انگشت اتهام را به سمت ایران و متحدانش نشانه میروند. در ۱۹ ژوئن، امارات متحده عربی «یک کشور و نیروهای نیابتی آن» را به ادامه حملات فرامرزی در شورای امنیت سازمان ملل متحد متهم کرد، بدون اینکه از کشور خاصی نام ببرد.
با این حال، هم عراق و هم ایران این اتهامات را رد کردهاند. یک منبع نظامی ایرانی، اسرائیل را مقصر دانست و آن را متهم کرد که تلاش میکند امارات متحده عربی را برای انجام اقدامات «منفیتر» علیه ایران تحت فشار قرار دهد.
با متوقف شدن مذاکرات، ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در حال بررسی از سرگیری حملات نظامی علیه ایران است. منابع متعدد آگاه فاش کردهاند که آمریکا و اسرائیل در حال آماده شدن برای حملهای جدید به ایران بودهاند. برخی از این منابع ادعا میکنند که این حمله «ممکن است اوایل هفته آینده اتفاق بیفتد».
در ۱۸ مه به وقت محلی، ترامپ در رسانههای اجتماعی منتشر کرد که به درخواست رهبران قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، دستور داده است حمله نظامی برنامهریزی شده به ایران در ۱۹ مه به تعویق بیفتد. با این حال، ترامپ در مصاحبهای رسانهای در ۱۹ مه، تهدید خود را تکرار کرد: «امیدوارم مجبور به جنگ نشویم، اما ممکن است مجبور شویم دوباره با آنها مقابله کنیم.»
ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، اظهار داشت که معتقد است ایران خواهان توافقی برای پایان دادن به جنگ است. با این حال، او افزود: «من با اطمینان نمیگویم که تا زمانی که واقعاً یک توافق مذاکره شده را امضا نکنیم، به توافق خواهیم رسید.»
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در ۱۸ مه اظهار داشت که ایران از طریق پاکستان به ارتباط با ایالات متحده ادامه میدهد. اگرچه ایالات متحده پیشنهادات ایران را رد کرد، اما ایران از طریق پاکستان نظرات ایالات متحده را دریافت کرد. ایران همچنین نظرات خود را در مورد این دیدگاههای ایالات متحده به پاکستان منتقل کرده است و ارتباط ادامه دارد.
پزشکیان، رئیس جمهور ایران، در همان روز در شبکههای اجتماعی اظهار داشت که مذاکره به معنای تسلیم شدن نیست. او نوشت: «ایران بر اساس حفظ عزت، قدرت و حقوق ملی در گفتگو شرکت خواهد کرد و تحت هیچ شرایطی از حقوق مشروع مردم و کشور عقبنشینی نخواهد کرد. ما تا آخرین لحظه به شیوهای منطقی به مردم خدمت خواهیم کرد و از منافع و عزت ایران دفاع خواهیم کرد.»