«شرایط اشغال»: هیئت صلح ترامپ از حماس میخواهد که تسلیم دستور کار نتانیاهو در غزه شود
جرمی اسکاهیل، جوا احمد
دراپ سایت
ترجمه مجله جنوب جهانی
بیش از هفت ماه از زمانی که حماس و اسرائیل به توافق آتشبسی دست یافتند که نوید پایان نسلکشی در غزه را میداد، میگذرد. اما از آن زمان، رهبران ارشد حماس و جهاد اسلامی فلسطین میگویند، اسرائیل و ایالات متحده سعی کردهاند شرایطی را اجرا کنند که حماس هرگز با آنها موافقت نکرده بود – به طور خاص، خلع سلاح مقاومت در حالی که نیروهای اسرائیلی همچنان بیشتر غزه را اشغال کرده و آتشبس را روزانه نقض میکنند.
رهبران مقاومت به خبرگزاری دراپسایت نیوز گفتند که «هیئت صلح» دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به طور یکجانبه توافق آتشبس غزه را بازنویسی کرده است تا فلسطینیها را مجبور به تسلیم شدن در برابر آرمان آزادی خود و نهادینه کردن سلطه اسرائیل بر آینده نوار غزه کند. از اواسط ماه مارس، مقامات حماس به مجموعهای از جلسات احضار شدهاند که در آن مقامات آمریکایی، میانجیگران منطقهای و «نماینده عالی غزه» منصوب ترامپ، این گروه را برای خلع سلاح تحت فشار قرار دادهاند و هشدار دادهاند که در صورت امتناع از تسلیم، ممکن است حمله نظامی گسترده اسرائیل از سر گرفته شود.
آنها گفتند که این کمپین شکست خواهد خورد و در نهایت منجر به از سرگیری مبارزه مسلحانه خواهد شد. اسامه حمدان، یکی از رهبران ارشد حماس، در مصاحبهای با دراپسایت گفت: «هدف [اسرائیل] پایان دادن به حضور فلسطینیان در نوار غزه است، نه صرفاً اشغال. آنها سعی دارند این پیام را به فلسطینیان بفرستند که هیچ راه حلی در داخل فلسطین وجود ندارد و تنها راه حل این است که آنها آنجا را ترک کنند.»
حمدان ادامه داد: «ادامه این مسیر منجر به واکنشی متضاد در میان فلسطینیها خواهد شد و فلسطینیها حتی ممکن است از رهبری سیاسی خود فراتر بروند. اگر به وضعیتی برسیم که «دریا پشت سر شما و دشمن روبروی شما باشد»، آنها خواهند جنگید – نه تنها حماس، بلکه فلسطینیها به طور کلی، خواهند جنگید.»
«دراپسایت» هفته گذشته در استانبول مجموعهای از مصاحبههای حضوری با حمدان و دیگر رهبران مقاومت، از جمله محمد الهندی، یکی از بنیانگذاران جهاد اسلامی فلسطین، انجام داد.
الهندی به دراپسایت گفت: «درست است که وضعیت دشوار است و تلفات، ویرانی و کشتار ادامه دارد. اما اسرائیل در این نبرد پیروز نشده است. نبرد همچنان ادامه دارد و ادامه دارد. از آنجا که ما حقوق مشروع و اعتقاد عمیقی به این حقوق داریم، توانایی فداکاری و پایداری را داریم.»
مذاکرهکنندگان فلسطینی، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و مقامات «هیئت صلح» ترامپ را متهم میکنند که توافق اولیه «آتشبس» اکتبر را نادیده گرفته و چارچوب جدیدی ارائه دادهاند که خلع سلاح کامل مقاومت فلسطین را به عنوان پیشنیاز اجرای مفاد توافق امضا شده الزامی میکند. الهندی، مذاکرهکننده ارشد سیاسی جهاد اسلامی و عضو تیمی که توافق آتشبس اکتبر مورد حمایت ترامپ را امضا کرد، گفت: «این سلاحها صرفاً سلاح گروههای فلسطینی نیستند؛ بلکه سلاحهای مردم فلسطین در طول مرحله آزادی ملی هستند.» «چارچوب نهایی برای مقاومت این است که این یک مسئله ملی [فلسطینی] است که باید در مرحله دوم مورد بحث قرار گیرد و قبل از ورود به مرحله دوم، مرحله اول باید اجرا شود.»
در ماه آوریل، نیکولای ملادنوف – نایبالسلطنه منصوب آمریکا در غزه که وظیفه اجرای دستور کار هیئت ترامپ را بر عهده دارد – طرحی را به حماس ارائه داد که به عنوان «نقشه راه ۱۵ مادهای» توصیف شد. این سند در واقع یک اولتیماتوم بود: اگر مقاومت فلسطین سلاحهای خود را تحویل ندهد، هیچ بازسازی معناداری در غزه مجاز نخواهد بود و نیروهای اسرائیلی عقبنشینی نخواهند کرد. هیئت صلح در گزارشی در ۱۵ مه به شورای امنیت سازمان ملل متحد، خلع سلاح کامل حماس و سایر گروههای مقاومت را «تنها عاملی که هر عنصر دیگر این طرح را فعال میکند» اعلام کرد.
با این حال، خلع سلاح به طور قطعی بخشی از توافق مرحله اول امضا شده توسط حماس و اسرائیل در شرمالشیخ مصر در اکتبر ۲۰۲۵ نبود. علیرغم ادعاهای مکرر مقامات آمریکایی و اسرائیلی مبنی بر اینکه حماس با تمام شرایط ترامپ موافقت کرده است، حماس و سایر جناحهای فلسطینی توافقی فراتر از آتشبس، تبادل اسرا و چارچوب اولیه برای استقرار مجدد یا خروج نیروهای اسرائیلی از برخی از مناطق غزه امضا نکردند. این توافق محدود همچنین شامل بازگشایی گذرگاه مرزی رفح با مصر و از سرگیری تحویل ملزومات و تجهیزات ضروری برای پاکسازی آوار و آغاز تلاشهای اولیه بازسازی بود.
رسماً، هیچ توافقی در مورد شرایط «مرحله دوم» وجود ندارد. وقتی ترامپ در اکتبر سال گذشته اولتیماتومی برای پذیرش طرح ۲۰ مادهای خود ارائه داد، در غیر این صورت جنگ از سر گرفته خواهد شد، مذاکرهکنندگان فلسطینی توانستند با روشن کردن اینکه از اصل این توافق حمایت میکنند و در عین حال خواستههایی را که بر آینده مقاومت مسلحانه و مبارزه برای تشکیل کشور فلسطین تأثیر میگذارد، به تعویق بیندازند، به این توافق پایان دهند.
باسم نعیم، مذاکرهکننده ارشد حماس، به دراپسایت گفت: «ترامپ پاسخ حماس را پذیرفت و بر اساس آن، حماس توافق آتشبس را امضا کرد. این وظیفه همه گروههای فلسطینی و همه فلسطینیها به طور کلی، نه فقط حماس، است که به این سؤالات در مورد حق مقاومت مسلحانه، در مورد آینده رابطه نوار غزه با بقیه سرزمینهای فلسطینی، در مورد حقوق سیاسی فلسطینیها، حق تعیین سرنوشت و استقلال پاسخ دهند.»
نقشه راه جدیدی که توسط هیئت مدیره و در سخنرانیهای عمومی ملادنوف ارائه شده است، از این جزئیات فنی عبور میکند و عملاً موضع حداکثری نتانیاهو را مبنی بر اینکه هیچ بازسازی تا زمانی که غزه غیرنظامی نشود، نمیتواند آغاز شود، اتخاذ میکند. حماس در بیانیهای تأکید نقشه راه بر خلع سلاح را محکوم کرد و آن را «تلاشی مشکوک» برای «پذیرش شرایط اشغالگران» خواند.
محمد شحاده، روزنامهنگار و تحلیلگر فلسطینی اهل غزه که بهطور گسترده در مورد روند مذاکرات گزارش داده است، گفت: «فرض اساسی این است که هر کاری که اسرائیل انجام داده است را نادیده بگیریم، حتی طرح ترامپ را نادیده بگیریم، وانمود کنیم که هرگز اتفاق نیفتاده است. ما اکنون میخواهیم همه چیز را از ابتدا تحت یک پیشنهاد جدید بازنویسی کنیم.» «چارچوب جدید بر خلع سلاح کامل، یکجانبه و کامل همه چیز قبل از هر اتفاقی در مورد بازسازی یا خروج اسرائیل، یا قبل از اینکه اسرائیل دوباره به مرحله اول طرح ترامپ متعهد شود، پیششرط دارد.»
الهندی تأکید کرد: «[مذاکرهکنندگان] ما انعطافپذیری نشان دادند – ما در مورد آتشبس بلندمدت صحبت کردیم، ما در مورد پایان دادن به نمایشهای مسلحانه عمومی صحبت کردیم و همه این مسائل – اسرائیل هیچکدام از اینها را نمیخواهد. چیزی که میخواهد این اصل است که مردم فلسطین اصلاً نباید مقاومت کنند.» او افزود: «و ما واقعاً در مورد چه سلاحهایی صحبت میکنیم؟ سلاحهای سبک در مقایسه با سلاحهای اسرائیل و سلاحهای آمریکا. اما در سطح نمادین، اسرائیل میخواهد بگوید که مقاومت هیچ دستاوردی ندارد.»
در ۶ مه، یک هیئت عالیرتبه حماس مذاکرات چند روزه خود را با نمایندگان هیئت ترامپ در قاهره به پایان رساند. مذاکرهکنندگان فلسطینی به دراپسایت گفتند که ملادنوف با جدیت خواستار موافقت جنبش مقاومت فلسطین با فرمان خلع سلاح فراگیر شده است. ملادنوف اخیراً در سخنرانی خود در تشریح موضعی که برای حماس ترسیم کرده بود، گفت: «آنچه قابل مذاکره نیست این است که جناحهای مسلح یا شبهنظامیان با سیستمهای فرماندهی و کنترل نظامی خود، با زرادخانهها یا شبکههای تونلی خود بتوانند در کنار یک حکومت انتقالی فلسطینی وجود داشته باشند. این یک خواسته سیاسی نیست. این یک الزام این روند است.»
دکتر خلیل الحیه، مذاکرهکننده ارشد حماس، در جلسات با ملادنوف و دیگر مقامات، موضع دیرینه این جنبش را تکرار کرد: هرگونه بحثی در مورد سلاحهای در اختیار نیروهای مقاومت باید در چارچوب مذاکره سیاسی با محوریت تأسیس یک کشور فلسطینی صورت گیرد. علاوه بر این، الحیه استدلال کرد که حماس تا زمان اجرای مرحله اول توافق اکتبر، با هیچ مذاکرهای در مورد سلاحها موافقت نکرده بود.
ایالات متحده و اسرائیل به طور گسترده و دروغین ادعا کردهاند که حماس با «امتناع از خلع سلاح» این توافق را نقض میکند، در حالی که مذاکرهکنندگان فلسطینی بارها خاطرنشان کردهاند که از مفاد توافقی که علناً توسط رئیسجمهور ترامپ حمایت شده است، پیروی میکنند.
الحیه پس از دیدار با ملادنوف، مقامات آمریکایی و میانجیگران منطقهای به الجزیره عربی گفت: «اگر اشغالگران اسرائیلی مرحله اول را به طور کامل اجرا کنند، ما آمادهایم تا درباره جزئیات مرحله دوم گفتگو کنیم.»
با این حال، اسرائیل نه تنها به توافقی که امضا کرده احترام نگذاشته، بلکه از اکتبر گذشته به طور پیوسته عملیات نظامی خود در غزه را تشدید کرده، حضور نظامی خود را بسیار فراتر از مرزهای توافق شده گسترش داده و به طور فعال تهدید به حملهای تمام عیار به تقریباً یک سوم نوار غزه که در حال حاضر اشغال نکرده است، کرده است. از زمان امضای «آتشبس»، بیش از ۸۸۰ فلسطینی در غزه کشته و بیش از ۲۶۰۰ نفر زخمی شدهاند.
نعیم که در مذاکرات قاهره شرکت داشت، گفت: «ما درباره کشتار مداوم فلسطینیها صحبت میکنیم. رفح [گذرگاه مرزی] هنوز مسدود است. «خط زرد» به مناطق فلسطینی کشیده شده است. همه جا بمباران میشود، همه جا به غیرنظامیان حمله میشود. هیچ چیز – صفر – اجازه ورود مصالح ساختمانی به نوار غزه داده نشد. نه کاروانی، نه سیمانی، نه شیشهای، هیچ چیز.» «شما نمیتوانید هر چه میخواهید را انتخاب کنید و شروع به مذاکره در مورد آن کنید. یک مرحله اول وجود دارد. در مورد مرحله اول چطور؟ وقتی صحبت از تعهدات میشود، حماس، میتوان گفت ۹۹.۹۹٪ به تعهدات خود پایبند بوده است. ما همه زندانیان، حتی اجساد را تحویل دادهایم. ما کاملاً به آتشبس متعهد بودیم.»
اندکی پس از آنکه الحیا و هیئت حماس قاهره را ترک کردند، نیروهای اسرائیلی حملهای هدفمند به یک خودرو در شهر غزه انجام دادند که منجر به کشته شدن عزام، پسر الحیا، شد. در حالی که اسرائیل رسماً این حمله را به درخواستهای خلع سلاح و مذاکرات قاهره مرتبط نکرد، حماس این کار را انجام داد. حمدان به دراپسایت گفت: «همه نشانهها حاکی از آن است که این هدفگیری بخشی از یک کمپین فشار بوده است.» وی افزود: «اسرائیل سابقه هدف قرار دادن خانوادهها و کودکان به عنوان ابزاری برای فشار سیاسی را دارد. این کار نتیجهای را که اسرائیل میخواهد، به همراه نخواهد داشت.»
در ۹ سپتامبر ۲۰۲۵، اسرائیل در بمباران جسورانه دفتر مرکزی این گروه در دوحه قطر، سعی کرد خلیل الحیا، نعیم و دیگر اعضای ارشد تیم مذاکرهکننده حماس را ترور کند. حماس به تازگی پیشنهاد آتشبس جدیدی را از ترامپ دریافت کرده بود و برای بحث در مورد واکنش جنبش گرد هم آمده بود که موشکهای شلیک شده از هواپیماهای جنگی اسرائیل به ساختمان اصابت کردند. در حالی که این حمله نتوانست هیچ یک از مقامات حماس را ترور کند، یکی دیگر از پسران الحیا و چندین کارمند اداری را کشت. در مجموع، اسرائیل از زمان آغاز نسلکشی در اکتبر ۲۰۲۳، دو پسر و دو نوه الحیا را کشته است. دو پسر دیگر الحیا در جنگهای قبلی غزه، در سالهای ۲۰۰۸ و ۲۰۱۴، توسط اسرائیل کشته شدند.
یک هفته پس از ترور عزام الحیه، اسرائیل عزالدین الحداد، فرمانده کل گردانهای قسام، شاخه نظامی حماس، را ترور کرد. بمباران ۱۵ مه یک ساختمان مسکونی در الرمال در شهر غزه نیز منجر به کشته شدن همسر و دختر حداد و چهار نفر دیگر شد. بیش از ۵۰ نفر زخمی شدند. حماس این ترور را محکوم کرد و در بیانیهای اعلام کرد که این بخشی از الگوی اسرائیل در «تلاشهای شکستخورده برای تحمیل واقعیتهای سیاسی و میدانی است که نتوانسته به آنها دست یابد» در طول جنگ است.
شحاده گفت: «فضای حاکم بر اسرائیل تقریباً به این دلیل که آنها از مجازات ترور حداد قسر در رفتند، جسور شده بود. افرادی مانند دولت اسرائیل هستند که آشکارا میگویند: “اوه، در سالهای گذشته ما هرگز از مجازات فرار نمیکردیم. بلافاصله رگباری از موشکهای حماس به سمت ما شلیک میشد. اکنون هیچ تلافیای در کار نیست. میتوانیم از مجازاتهای بیشتری قسر در برویم.”»
حماس به میانجیگران هشدار داد که ترور فرماندهان و رهبران سیاسی قسام، علاوه بر نقض آتشبس، روند دیپلماتیک را به خطر میاندازد. نعیم گفت: «ما هنوز متعهد هستیم، ما هنوز در مذاکرات هستیم، اما در نهایت، هدف قرار دادن رهبر – مردی که در جایگاهی است که میتواند تصمیم بگیرد چه کاری میتوانیم انجام دهیم یا چه کاری نمیتوانیم در میدان انجام دهیم – آسان نیست. اکنون شرایط ایدهآلی برای حرکت به دور جدید مذاکرات نیست. اما ما هنوز به مذاکرات متعهد هستیم.»
واقعیت میدانی در غزه اکنون فاجعهای معلق است. در حالی که شرایط قحطی وخیم تا حد زیادی فروکش کرده و مقدار کمی از کالاهای اساسی در دسترس قرار گرفته است، اسرائیل همچنان مانع ورود طیف وسیعی از تجهیزات پزشکی، سوخت، سرپناه و همچنین تجهیزات سنگین برای پاکسازی آوار، حفاری برای یافتن بقایای اجساد و شروع تلاشهای امدادی میشود. بخش عمدهای از نوار غزه همچنان ویرانه است و فلسطینیها در چادرها و پناهگاههای موقت زندگی میکنند که برخی از آنها مملو از موش است. اسرائیل با نقض توافق، اشغال خود را به ۶۰ درصد از نوار غزه گسترش داده است و در باریکه زمین در مقابل دریای مدیترانه که اسرائیل آن را اشغال نکرده است، فلسطینیها هنوز با تهدید مداوم حملات اسرائیل زندگی میکنند.
نعیم با مقایسه واقعیتهای «آتشبس» فعلی با شرایط جنگهای غزه در سالهای ۲۰۰۸، ۲۰۱۲، ۲۰۱۴ و ۲۰۲۱ گفت: «باید در نظر داشته باشیم که کاری که آنها همین الان هم انجام میدهند، چیزی کمتر از یک جنگ نیست. تقریباً یکسان است. شما در مورد صدها زن و مرد، کودک، کشته و زخمی صحبت میکنید.»
فلسطینیهای آواره که پس از تخریب خانههایشان در حملات اسرائیل در چادرهای موقت زندگی میکنند، همچنان در شرایط سخت و در بحبوحه افزایش دما در شهر غزه، فلسطین، در ۱۷ مه ۲۰۲۶، دست و پنجه نرم میکنند. عکس از عبدالحکم ابو ریاش/آنادولو از طریق گتی ایمیجز
در حالی که گزارش ۱۵ مه هیئت صلح به شورای امنیت سازمان ملل متحد، نقضهای مداوم روزانه، «موانع دسترسی بشردوستانه» و آوارهای پاکسازی نشده ناشی از تخریب «۸۵ درصد از ساختمانها و زیرساختها» را تأیید کرد، اما طرف مسئول، یعنی اسرائیل، را مشخص نکرد.
اسرائیل همچنین از آغاز تلاشهای واقعی برای بازسازی جلوگیری کرده است. در کنار توافق اکتبر، حماس موافقت کرد که رسماً یک نیروی پلیس محلی تازه تأسیس را به عنوان قانون خیابانها به رسمیت بشناسد و تمام مسئولیتهای حکومتی را به شورایی متشکل از ۱۵ تکنوکرات مستقل فلسطینی واگذار کند. این شورا که با نام کمیته ملی اداره غزه (NCAG) شناخته میشود، تنها نماینده فلسطینی در هیئت ترامپ است. با این حال، اسرائیل حتی از ورود اعضای NCAG که در حال حاضر در قاهره مستقر هستند به نوار غزه نیز خودداری کرده است.
حمدان به دراپسایت گفت که هیئت صلح همچنین از برگزاری هرگونه جلسهای با کمیته توسط حماس جلوگیری کرده است و این امر تلاشها برای انتقال قدرت را پیچیدهتر میکند. حمدان گفت: «ما میخواهیم این کمیته اداری در غزه حضور داشته باشد و کار خود را در آنجا انجام دهد. هر آنچه که برای عملکرد این کمیته لازم بود، قبلاً انجام شده است.» او گفت، حماس سازوکاری برای واگذاری قدرت، تضمین امنیت اعضای کمیته و تسهیل کنترل پلیس توسط آنها ایجاد کرده است. «با وجود تشکیل و تأیید آن، اسرائیل هنوز از ورود آن خودداری میکند و ملادنوف نتوانسته اسرائیلیها را متقاعد یا مجبور کند.»
در این میان، حماس همچنان تنها نهاد حاکم و امنیتی در غزه است که مسئول نظارت بر همه چیز، از خدمات پزشکی گرفته تا جمعآوری زباله و اجرای قانون، میباشد. با این حال، هم اسرائیل و هم مقامات هیئت صلح، حماس را به عنوان کسی که از واگذاری قدرت خودداری میکند و در نتیجه مانع ورود NCAG میشود، توصیف کردهاند و آن را به دلیل تأخیر در بازسازی سرزنش کردهاند. هیئت صلح در گزارش خود ادعا کرد: «در این مرحله، مانع اصلی برای اجرای کامل، امتناع حماس از پذیرش برچیدن تأیید شده، کنار گذاشتن کنترل اجباری و اجازه دادن به یک انتقال واقعی غیرنظامی در غزه است.» ملادنوف اخیراً حماس را به «تحکیم تسلط خود» بر قدرت در غرب غزه متهم کرد.
الهندی تأیید کرد که همه نیروهای مقاومت در غزه متعهد به حمایت از کمیته اداری شدهاند. الهندی به دراپسایت گفت: «کمیتههایی در داخل غزه – از جمله کمیتههایی از حماس، جهاد اسلامی، جبهه مردمی و فتح – تشکیل شدهاند تا روند انتقال و انتقال کامل اختیارات، از جمله اختیارات امنیتی و پلیسی، به کمیته تکنوکرات را تسهیل کنند.» وی افزود: «با وجود همه اینها، اسرائیل مانع آن میشود. به نظر میرسد که اسرائیل نمیخواهد هیچ نهاد فلسطینی، از جمله کمیته تکنوکرات، نوار غزه را اداره کند و همچنین نمیخواهد مقاومت سلاحهای خود را حفظ کند.» «در عین حال، شبهنظامیان وفادار به اسرائیل را مسلح میکند – به آنها سلاح، حقوق، غذا، پول، وسایل نقلیه و هر چیز دیگری میدهد – و میخواهد که آنها غزه را اداره کنند.»
حمدان گفت که حماس به میانجیها گفته است که عدم اجرای مفاد توافق، پیامی به فلسطینیها میفرستد مبنی بر اینکه مذاکرات بیمعنی است. او گفت: «این امر این باور را تقویت میکند که ایالات متحده نمیخواهد آنچه را که بر سر آن توافق شده است، اجرا کند و ملادنوف صرفاً یک کارمند است نه یک شخصیت سیاسی که قادر به انجام این مأموریت است. اگر وضعیت چنین است، پس چرا باید اصلاً در مورد مسائل دیگر بحث کنیم؟»
ملادنوف، وزیر دفاع و امور خارجه سابق بلغارستان، برای رهبران فلسطینی کاملاً شناخته شده است. از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰، او به عنوان هماهنگکننده ویژه سازمان ملل متحد برای روند صلح خاورمیانه خدمت کرد و مرتباً از غزه بازدید میکرد، جایی که با برخی از همان مقاماتی که اکنون برای آنها حکم صادر میکند، از جمله الحیا، ملاقات کرد. ملادنوف به عنوان مدیر کل یک آکادمی تحقیقاتی که دیپلماتهای امارات متحده عربی، نزدیکترین متحد عرب اسرائیل، را آموزش میدهد، فعالیت میکند. جارد کوشنر، داماد ترامپ و معمار توافقنامههای ابراهیم – مجموعهای از توافقنامههای عادیسازی روابط اعراب و اسرائیل که فلسطینیها را دور زد – از ملادنوف به خاطر کمک به این تلاش تمجید کرد و گفت: «ما به او اعتماد کردیم.» ملادنوف تا زمان انتصابش به هیئت مدیره ترامپ، همچنین عضو مهمان در موسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، یک اندیشکده طرفدار اسرائیل بود که توسط پیشکسوتان آیپک تأسیس شده است.
دانیل لوی، مذاکرهکننده سابق اسرائیل در جریان مذاکرات اسلو B در سال ۱۹۹۵ و در زمان نخستوزیری ایهود باراک، در مذاکرات طابا با سازمان آزادیبخش فلسطین در سال ۲۰۰۱، گفت: «هدف این طرح، رفتن به سطح بعدی کنترل دائمی اسرائیل بر بازتعریف ماهیت بانتوستان پیشنهادی – به شکلی حتی فاحشتر – است، در حالی که اخراج و آوارگی بیشتر فلسطینیها همچنان در دستور کار قرار دارد.» لوی به دراپسایت گفت: «ملادنف فرد مناسبی برای این کار است. و هیئت صلح وسیلهای برای این کار است. و نحوه رفتار ملادننف کاملاً با این پروژه اسرائیل همسو است.»
ملادنوف در سخنرانی اخیر خود پس از دیدار با نتانیاهو در اورشلیم، پیشنهاد داد که حماس نباید اجازه شرکت در هیچ انتخابات آیندهای را داشته باشد، مگر اینکه درخواستهای خلع سلاح را بپذیرد. او در ۱۳ مه گفت: «یک حزب سیاسی که فعالیت مسلحانه را رد میکند، میتواند در انتخابات ملی فلسطین رقابت کند.» حمدان، مقام ارشد حماس، به دراپسایت گفت: «طرفهای بینالمللی به ما اطلاع دادند که اگر انتخاباتی برگزار شود و حماس در آن شرکت کند، نتایج آن را به رسمیت نمیشناسند.» او گفت: «طرز فکر برخورد با فلسطینیها به دنبال تغییر شکل آنها بر اساس ترجیحات اسرائیل است. این نمیتواند و موفق نخواهد شد.»
شحاده گفت: «ملادنف چندین نقش دارد. در سازمان ملل، او با وجود نقصهای فراوان، هنوز یک مقام سازمان ملل بود. بنابراین او وانمود میکرد که فراگیر یا بیطرف یا بیطرف است تا دسترسی خود را حفظ کند.» «اما اکنون که او نماینده عالی هیئت صلح است – عنوانی که به نظر میرسد از کنگوی استعماری گرفته شده است – یک همسویی کامل بین ملادنوف و نتانیاهو وجود دارد. این بار او کم و بیش فقط موضع دولت اسرائیل را به عنوان ابتکار عمل خود به [مذاکرهکنندگان فلسطینی] ارائه میدهد و از آنها میخواهد که آن را بپذیرند یا آن را رها کنند.»
سخنگوی ملادنوف و هیئت صلح از پاسخ به سوالات مفصل دراپسایت خودداری کردند و در عوض به سخنرانی اخیر ملادنوف در اورشلیم اشاره کردند.
ملادنوف در آن اظهارات، این تصور را که از نتانیاهو اطاعت میکند یا به حماس اولتیماتوم میدهد، رد کرد. او با اشاره به نقشه راه جدید گفت: «این هرگز متنی برای «بگیر یا ببند» نبود. این یک سند بسیار جدی بود و هست. این سند بر اساس یک اصل بسیار بسیار مهم بنا شده است و آن عمل متقابل است. هر گامی که ما پیشنهاد میکنیم توسط یک طرف برداشته شود، گامی را از سوی طرف دیگر برمیانگیزد و هر گام قبل از برداشتن گام بعدی توسط یک مکانیسم نظارتی مستقل تأیید میشود، یا باید تأیید شود. این مکانیسم بر اساس یک واقعیت بسیار بسیار دشوار ساخته میشود که همه ما میدانیم: اعتماد بین اسرائیلیها و فلسطینیها بسیار زیر صفر است.»
علیرغم وعدههای علنی ملادنوف، اقدامات پشت درهای بسته او پیام متفاوتی ارسال کرده است. در مذاکرات اخیر با حماس، ملادنوف به خاخام آریه لایتستون، مشاور ارشد ترامپ و از حامیان تندروی اسرائیل که نقش کلیدی در توافقنامه ابراهیم ۲۰۲۰ داشت، پیوسته است. ملادنوف و لایتستون در نامهای به کمیته اداری فلسطین که به دست رسانههای اسرائیلی رسیده است، تهدید کردند که اگر حماس از تسلیم شدن در برابر فرمان خلع سلاح خودداری کند، شرایط آتشبس لغو خواهد شد و راه را برای از سرگیری عملیات نظامی گسترده اسرائیل و توقف ارسال کمک به غزه هموار میکند. در این نامه آمده است: «عدم پذیرش چارچوب توسط حماس در یک بازه زمانی معقول، همانطور که توسط هیئت صلح و پس از مشورت با طرفین تعیین میشود، چنین تعهداتی را باطل و بیاثر خواهد کرد.»
نعیم اخیراً در X نوشت که ملادنوف «حتی برای نظارت بر یک روز از دولت انتقالی» در غزه «شایسته نیست» و او را متهم کرد که «به جای اینکه به عنوان نماینده واقعی نهادی که خود را «هیئت صلح» مینامد، عمل کند، فلسطینیها را به بازگشت به جنگ از طرف نتانیاهو و دولت فاشیستی او تهدید میکند.»
در ۲۱ مه، ملادنوف شورای امنیت سازمان ملل را توجیه کرد و سپس یک پیام طولانی در X به زبانهای انگلیسی و عربی منتشر کرد که در آن تلاش کرد نقشه راه ۱۵ مادهای خود را به عنوان یک رویکرد مرحلهای و بیطرفانه با تمرکز بر اعتمادسازی و تأیید مستقل ارائه دهد. ملادنوف نوشت: «هدف صرفاً حفظ آتشبس نیست. هدف، خارج کردن غزه از چرخه دائمی جنگ و فروپاشی انسانی به سمت بهبود، بازسازی و خودگردانی فلسطینی است.»
شحاده پستهای ملادنوف را «سالاد کلمات گلآلود» توصیف کرد که با هدف منحرف کردن توجه از واقعیت اصلی نقشه راه او تهیه شده است: این نقشه هیچ شرط قابل اجرایی برای خروج اسرائیل ندارد، در حالی که خلع سلاح کامل مقاومت فلسطین را به عنوان پیششرط اجرای کامل پروتکلهای بشردوستانه و بازسازی این توافقنامه خواستار شده است.
نعیم ملادنوف را متهم کرد که با توصیف نادرست نقشه راه خود به عنوان یک معامله بزرگ برای غزه که حماس آن را مسدود میکند، سعی دارد فشار عمومی بر حماس را برای تسلیم شدن افزایش دهد. نعیم تأکید کرد: «او میخواهد مذاکره را از یک اتاق بسته، جایی که نتوانسته هیچ نفوذ جدی داشته باشد، به صحبت علنی در مورد این موضوع ببرد. او سعی دارد روایتی ایجاد کند تا به فلسطینیها بگوید تنها چیزی که این مسیر را مسدود میکند، امتناع حماس از خلع سلاح است.»
نعیم گفت ملادنوف و دیگر مقامات به طور خصوصی اذعان کردهاند که هیئت مدیره نمیتواند تضمین کند که اسرائیل به مفاد هیچ توافقی پایبند خواهد بود و همچنان به ادعای حق حمله به نام «دفاع از خود» ادامه خواهد داد، همانطور که بارها در غزه و لبنان، علیرغم توافقهای آتشبس تحت حمایت ایالات متحده، این کار را انجام داده است. نعیم گفت: «مسئله این نیست که فقط یک طرف باید خلع سلاح شود و طرف دیگر میتواند به حمله ادامه دهد. هرگونه اقدام امنیتی باید متقابل باشد. فلسطینیها، به عنوان مردمی که تحت اشغال هستند، همیشه حق مقاومت دارند. اگر آنها میخواهند از مقاومت یا سلاح خلاص شوند، ما باید از اشغال خلاص شویم.»
حماس در مذاکرات آتشبس اکتبر، با پذیرش تحویل تمام اسرای اسرائیلی در غزه، هزینه استراتژیک هنگفتی پرداخت و از قویترین اهرم خود بر اسرائیل استفاده کرد. در طول جنگ، مقامات ارشد حماس و جهاد اسلامی فلسطین تأکید داشتند که آنها فقط به صورت مرحلهای و به عنوان راهی برای اطمینان از پایبندی اسرائیل به هر مرحله از هرگونه توافق، وارد تبادل اسرا خواهند شد. در نهایت، پس از ماهها بحث و رایزنی شدید داخلی با رهبران سیاسی، اجتماعی و مذهبی در داخل غزه، مذاکرهکنندگان فلسطینی – که با فشار بیسابقهای از سوی کشورهای عربی و واقعیتهای وحشتناک میدانی در داخل غزه روبرو بودند – با آزادسازی تمام اسرای باقیمانده پیش رفتند. در عوض، آنها از ترامپ و مقامات ارشد کشورهای میانجیگر قطر، مصر و ترکیه تضمینهای مستقیمی دریافت کردند مبنی بر اینکه اسرائیل را به خاطر نقض توافق پاسخگو خواهند دانست.
موسی ابومرزوق، رهبر ارشد حماس، در آن زمان به دراپسایت گفت: «این یک ریسک است، اما ما به رئیسجمهور ترامپ به عنوان ضامن تمام تعهدات داده شده اعتماد کردیم.»
اعضای هیئت فلسطینی در جریان مذاکرات در شرمالشیخ در ۹ اکتبر ۲۰۲۵. از چپ: محمد الهندی، از جهاد اسلامی فلسطین؛ خلیل الحیه، از حماس؛ و جمیل مزهر، از جبهه خلق برای آزادی فلسطین. عکس در کانالهای مقاومت فلسطین منتشر شده است.
رهبری هیئت آمریکایی در مذاکرات منتهی به توافق اکتبر را استیو ویتکوف، فرستاده ویژه ترامپ، و جرد کوشنر، دامادش، بر عهده داشتند. حماس میدانست که ترامپ تنها کسی است که میتواند اسرائیل را به پایبندی به یک توافق وادار کند. حماس هیچ توهمی در مورد وفاداری ترامپ به اسرائیل نداشت، اما ارزیابی میکرد که این تنها مسیر دیپلماتیک قابل اجرا است. حمدان گفت: «ایالات متحده میانجیگری کرد و خود آقای ویتکوف مستقیماً – نه از طریق واسطهها – به هیئت این جنبش گفت که رئیسجمهور ترامپ از شما تشکر میکند و شخصاً متعهد میشود که این توافق اجرا شود. اگر او نتواند آنچه را که او و رئیسجمهورش متعهد شدهاند، اجرا کند، هیچ دلیلی برای باور به تعهدات بیشتر وجود ندارد.»
در همین حال، نتانیاهو علناً به چگونگی سوءاستفاده اسرائیل از توافق اولیه افتخار کرده و پیشنهاد داده است که اسرائیل به اشغال بیشتر غزه ادامه خواهد داد. نتانیاهو در سخنرانی خود در ۱۴ مه گفت: «ما سرزمینها را پس ندادیم. شنیدید؟ ما همه گروگانهایمان را پس دادیم. کسانی بودند که میگفتند “عقبنشینی کنید! از آنجا بروید!” ما از آنجا بیرون نرفتیم. امروز ما کنترل داریم، چقدر؟ ۶۰ [درصد از نوار غزه]، ۶۰٪، یعنی امروز. فردا خواهیم دید. فردا خواهیم دید.»
تصمیم حماس برای آزادی همه اسرای اسرائیلی در ابتدای این توافق، هم در داخل این جنبش و هم در میان فلسطینیهای غزه بحثبرانگیز بود. در مواجهه با نقض مداوم آتشبس توسط اسرائیل و تهدید به از سرگیری نسلکشی، این تصمیم همچنان محل بحثهای شدیدی است. حمدان گفت: «در آن لحظه، این تصمیم به عنوان تصمیم مناسبی که باید توسط رهبری جنبش گرفته میشد، تلقی میشد. اکنون ارزیابی این موضوع دشوار است زیرا ما هنوز در این کشمکش سیاسی هستیم. شاید بسیاری از مردم این دیدگاه را داشته باشند که تبادل زندانیان باید مرحله نهایی میبود. با این حال، ما حداقل در مورد یک بسته کامل صحبت میکردیم. عدم اجرای آنچه که پس از این مرحله اتفاق میافتد توسط اسرائیلیها، فلسطینیها – و همچنین ما – را به این نتیجه میرساند که بدون اجرای این مرحله، هیچ اعتمادی به مراحل بعدی وجود نخواهد داشت.»
در حالی که عملیات نسلکشی شدید اسرائیل پس از این توافق کاهش یافت، تقریباً هیچ یک از مفاد این توافق طبق توافق اجرا نشده است. اسرائیل با مصونیت از مجازات به کشتار فلسطینیان ادامه داده است.
«در شرمالشیخ طرحی مورد توافق قرار گرفت. مرحله اول این طرح شامل تعهداتی از سوی مقاومت فلسطین و اسرائیل بود. مقاومت به تعهدات خود عمل کرد و آنها را اجرا کرد، از جمله تبادل اسرا که انجام شد. با این حال، اسرائیل به هیچ یک از تعهدات خود پایبند نبود.» الهندی، مقام جهاد اسلامی، گفت. با این حال، علیرغم این ضمانتها، ایالات متحده هیچ کاری نکرد. «ضامن آمریکایی – ترامپ به شرمالشیخ آمد و همه این چهرهها را با خود آورد – فقط بر مسئله سلاح تمرکز دارد و نمیخواهد در مورد چیز دیگری بحث کند، درست مانند اسرائیل. میانجیها و ضامنهای [منطقهای]، با وجود درک وضعیت، توانایی مجبور کردن اسرائیل به رعایت هیچ چیزی را ندارند.»
در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۵، شورای امنیت سازمان ملل متحد به تأیید هیئت صلح ترامپ رأی داد و به آن اختیارات گستردهای در مورد غزه داد. مایک والتز، نماینده ایالات متحده در سازمان ملل، به کشورهای عضو گفت که اگر شورا در برابر خواستههای ترامپ سر تعظیم فرود نیاورد، نسلکشی از سر گرفته خواهد شد و گفت: «رأی مخالف به این قطعنامه، رأی به بازگشت به جنگ بود.»
در اقدامی بیسابقه، شورا استقرار یک نیروی بینالمللی را تأیید کرد که تحت پرچم سازمان ملل متحد فعالیت نخواهد کرد، بلکه تحت فرماندهی و کنترل ترامپ و هیئت مدیره او خواهد بود. لوی گفت: «نگرانکنندهترین بخش این ماجرا این است که آنها اکنون پوشش قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل را دارند. آنها اکنون میتوانند این کار را با مجوز سازمان ملل متحد انجام دهند.»
در ماه فوریه، مقامات حماس به دراپسایت گفتند که از زمان تأسیس هیئت صلح هیچ ارتباطی با آن نداشتهاند و در مذاکرات شرکت نکردهاند. آنها گزارشهایی را در رسانههای اسرائیلی مشاهده کردند مبنی بر اینکه ترامپ در حال بررسی دادن مهلت دو ماهه به حماس برای خلع سلاح یا مواجهه با از سرگیری جنگ است، اما هیچ چیزی به رهبران فلسطینی ابلاغ نشده بود. ترامپ در پستی در Truth Social در 15 فوریه پیش از اولین جلسه هیئت خود نوشت: «بسیار مهم است که حماس به تعهد خود به خلع سلاح کامل و فوری پایبند باشد.» ترامپ ادعا کرد که این جلسه «مهمترین نهاد بینالمللی در تاریخ خواهد بود».
یک ماه بعد، از مقامات حماس دعوت شد تا با ملادنوف ملاقات کنند و برای اولین بار، فرمان رسمی و یکجانبه خلع سلاح را به او ارائه دادند. مذاکرهکنندگان حماس و جهاد اسلامی فلسطین به تعامل با ملادنوف و میانجیگران منطقهای ادامه دادهاند و برای مذاکرات بین قاهره، دوحه و استانبول در رفت و آمد هستند. مقامات حماس میگویند که آنها مرتباً گزارشهایی در مورد نقض آتشبس توسط اسرائیل، از جمله حملات مرگبار روزانه در غزه و ادامه مسدود کردن کمکها، ارائه میدهند که هیچ فایدهای ندارد. پیشنهادهایی در مورد خلع سلاح رد و بدل میشود، اما آنها همچنان به همان بنبست میرسند.
رهبران مقاومت گفتند که هیئت صلح عملاً درخواست اسرائیل برای خلع سلاح را به عنوان سیاستی مدون کرده است، به عنوان نمادی از تسلیم آرمان فلسطین. الهندی گفت: «این موضوع فقط مربوط به گروههای مقاومت فلسطینی نیست، بلکه مربوط به کل مردم فلسطین است. ما این را مجدداً تأیید کردهایم و در پاسخهای ما به ملادنوف نیز گنجانده شده است.»
حماس معتقد است که خلع سلاح تنها در چارچوب تأسیس یک کشور فلسطینی با نیروی امنیتی قادر به دفاع از مردم خود قابل مذاکره است. رهبران فلسطینی تأکید میکنند که جنبشهای مقاومت مسلحانه در نهایت باید به نیروهای ملی تبدیل شوند. حمدان گفت: «اگر قرار است در مورد سلاح صحبت کنیم، باید در مورد حقوق فلسطینیان برای استقلال، حاکمیت و تأسیس یک کشور فلسطینی صحبت کنیم. این باید موضوع اجماع ملی فلسطینیان باشد.»
نعیم گفت: «وقتی ما دولت یا حداقل یک دولت منتخب داشته باشیم، میتوانیم در مورد تسلیم یا تحویل سلاح به این دولت یا دولت منتخب صحبت کنیم و جنگجویان میتوانند بخشی از یک گارد ملی باشند.»
حمدان افزود، حماس به ملادنوف گفته است که تا زمانی که اجرای مرحله اول در حال پیشرفت باشد و اسرائیل به تعهدات خود پایبند باشد، آماده مذاکره در مورد شرایط مرحله دوم توافق، که شامل موضوع سلاحها نیز میشود، است. اما حمدان هشدار داد که باید «هیچ درخواستی از ما برای اجرای آنچه که [در مرحله دوم] توافق شده است، تا زمانی که مرحله اول به طور کامل اجرا نشده است، وجود نداشته باشد.»
همانطور که سایت دراپسایت پیش از این گزارش داده است، حماس بارها به میانجیهای منطقهای راه حلی برای مسئله سلاح پیشنهاد داده است که در آن مقاومت فلسطین موافقت کند سلاحهای خود را انبار یا «مسدود» کند و آنها را در هیچ حملهای علیه اسرائیل به عنوان بخشی از آتشبس بلندمدت به کار نگیرد. با این حال، این سلاحها به طور بالقوه در صورتی که اسرائیل مفاد توافق را نقض کند و جنگ علیه غزه را از سر بگیرد، قابل دسترسی خواهند بود. این رویکرد با تأیید خود گروههای مقاومت فلسطینی همراه خواهد بود. اما همه اینها مبتنی بر یک فرآیند سیاسی است.
نعیم گفت: «شما نمیتوانید صرفاً یک نکته، یعنی خلع سلاح، را به عنوان سنگ بنای کل طرح در نظر بگیرید و اگر این موفقیتآمیز نباشد، ما نمیتوانیم نه با بازسازی و نه با کمیته ملی تکنوکرات یا مسیر سیاسی پیش برویم. قبل از صحبت در مورد برچیدن یا خلع سلاح، موارد زیادی وجود دارد که باید اجرا شوند.»
لوی، مذاکرهکننده سابق اسرائیلی که اکنون رئیس پروژه ایالات متحده/خاورمیانه است، گفت که اگر مسئله سلاحهای مقاومت واقعاً یک نگرانی امنیتی اسرائیل باشد، پیشنهادهای حماس به عنوان مبنایی منطقی برای مذاکره برای رسیدن به یک راهحل تلقی میشود. اسرائیل علناً اذعان کرده است که ظرفیت موشکی حماس به شدت کاهش یافته و نابود شده است و بیشتر آنچه باقی مانده است، تفنگهای خودکار، بمبهای دستساز و سلاحهای سبک است. او گفت: «مواردی که حماس روی میز گذاشته و خود را از حکومت در غزه کنار گذاشته است، مواضع بسیار مهمی هستند. اسرائیل به هیچ یک از این موارد علاقهای ندارد. فقط علاقهمند است از این به عنوان بهانهای برای پیشبرد طرح خود استفاده کند.»
شحاده، تحلیلگر اهل غزه، گفت که اسرائیل و ملادنوف با درخواست خلع سلاح بیقید و شرط که به منزله تسلیم عمومی است، حماس را با یک «کار نشدنی» روبرو کردهاند. شحاده گفت: «این چیزی است که آنها از قبل میدانند حماس هرگز با آن موافقت نخواهد کرد – هیچ جناح مسلح فلسطینی با آن موافقت نخواهد کرد – یا حتی اگر همه آن جناحها با آن موافقت کنند، اکثر اعضای حاضر در صحنه از پذیرش آن خودداری خواهند کرد. وقتی آنها را وادار به گفتن «نه» کنید، توپ را به زمین آنها میاندازید، تقصیر را به گردن آنها میاندازید و طرف مقابل را از هرگونه تعهدی مبرا میکنید.»
در غیاب یک توافق جامع با حماس، گزینههای کوتاهمدت هیئت ترامپ در نهایت به این موارد خلاصه میشود: اجازه دادن به اسرائیل برای از سرگیری حمله نظامی گسترده در غرب غزه به نام «خلع سلاح حماس»؛ حمایت از اسرائیل در تصرف رسمی قلمرو غزه که در حال حاضر اشغال کرده است، در حالی که محاصره کمشدت بقیه نوار غزه که حماس همچنان در کنترل آن است، ادامه مییابد؛ و طبق گزارشهای رسانههای عبری، تقسیم غزه به دو کانتون، یکی تحت کنترل اسرائیل و دیگری تحت کنترل حماس، اما محروم از کالاهای اساسی. در همین حال، مقامات اسرائیلی همچنان از بازگشت به غزه و ایجاد مجدد شهرکهای غیرقانونی و ادامه تلاشها برای اخراج فلسطینیان صحبت میکنند.
الهندی گفت: «پروژه اسرائیل با پروژه آمریکا در غزه یکسان نیست. پروژه آمریکا در غزه با دیدگاه منطقهای و بینالمللی آنها گره خورده است. پروژه اسرائیل مبتنی بر اخراج جمعیت و جلوگیری از وجود هرگونه دولت فلسطینی به جز دولتی است که به نام اشغالگری فعالیت میکند.»
اسرائیل محاسبه کرده است که میتواند با درگیر کردن هر توافقی در مذاکرات فنی بیپایان، که لوی آن را «جابجایی بیوقفه تیرهای دروازه» مینامد، آن را خراب کند، تا زمانی که توافقها از هم بپاشند یا سکون، سادهترین راه را برای میانجیها برای پذیرش خواستههای اسرائیل ایجاد کند.
حمدان گفت: «گاهی اوقات، مشخص میشود که هدف صرفاً حفظ این تنش است. [اسرائیل] به فلسطینیها اجازه ثبات و بازسازی زندگی غیرنظامی خود را نمیدهد، و همچنین به میانجیها اجازه نمیدهد که در مأموریت خود موفق شوند، و به ملادنوف هیچ فضایی برای ادعای پیشرفت نمیدهد.»
در 20 مه، کنست اسرائیل به انحلال خود رأی داد که احتمالاً راه را برای انتخابات زودهنگام هموار میکند. اکثر تحلیلگران سیاسی موافقند که نتانیاهو معتقد است از نظر استراتژیک، مبارزه برای انتخاب مجدد در شرایط جنگی و در عین حال حفظ موضع سختگیرانه خود در مورد مذاکرات غزه، سودمند است. لوی گفت: «بسته به اینکه جنگ ایران به کجا ختم شود، بسته به اینکه آیا او در لبنان محدود شده است یا خیر، نتانیاهو میخواهد گزینه تشدید اقدامات نظامی در غزه را همچنان باز نگه دارد.»
شحاده گفت: «شما منافع اسرائیل را در متوقف نگه داشتن غزه دنبال میکنید. هیچ پیشرفتی حاصل نمیشود. نتانیاهو میداند که چشمانداز بازسازی غزه برای مبارزات انتخاباتی او بسیار مخرب خواهد بود. غزه باید تا آیندهای قابل پیشبینی ویران باشد. بنابراین، حتی اگر حماس کل طرح ملادنوف را بپذیرد، احتمال موافقت نتانیاهو با بازسازی صفر است. جریان اصلی سیاسی اسرائیل هنوز درگیر ایده پاکسازی قومی غزه است.»
به نظر میرسد امارات متحده عربی و دیگر متحدان اسرائیل یا ترامپ نیز متعهد به سود بردن از یک پروژه بازسازی جعلی غزه هستند که با ایجاد «روستای پوتمکین» در مناطق شرقی غزه تحت کنترل اسرائیل آغاز میشود. شحاده گفت: «شما افرادی در کاخ سفید دارید که در این پروژه سرمایهگذاری کردهاند زیرا در شرق غزه، هیچ ناظر خارجی، پاسخگویی، روند قانونی، دولت یا حتی مردمی وجود ندارد. فقط باندهای [تحت حمایت اسرائیل] وجود دارند. بنابراین شما در حال ساخت یک روستای خیالی برای جمعیتی خیالی هستید و بسیاری از مردم از آن ثروتمند میشوند.»
بیشتر بخوانید: اسناد فاش شده: «اجتماع برنامهریزیشده» در رفح، فلسطینیها را مجبور به حضور در یک «سراسربین» اسرائیلی میکند
هیئت صلح در گزارش خود به شورای امنیت سازمان ملل متحد تخمین زد که هزینههای پروژه بازسازی وعده داده شده غزه از ۳۰ میلیارد دلار فراتر خواهد رفت. همچنین «کل نیازهای بازسازی و احیا در غزه را در طول دهه آینده ۷۱.۴ میلیارد دلار تخمین میزند.» در حالی که هیئت ادعا کرد ۱۷ میلیارد دلار تعهد دریافت کرده است، بخش زیادی از این پول به وضوح به بانک نرسیده و ممکن است هرگز محقق نشود. تایمز اسرائیل گزارش داد که تقریباً ۱٪ از تعهدات انجام شده است. هیئت هشدار داد «که شکاف بین تعهد و پرداخت باید فوراً بسته شود.»
«چه کسی قرار است امروز هزینه [طرح] کوشنر را بپردازد؟ این معاملهای است که کوشنر و همکارانش میخواهند از آن سود ببرند. پس از آنچه در ایران و جنگ اتفاق افتاد، هیچ کس واقعاً پولی برای پرداخت ندارد – شاید امارات متحده عربی مقداری پول داشته باشد.» الهندی گفت. «آنها میگویند که میخواهند غزه را طبق طرح کوشنر، با آسمانخراشها و طرحهایی که دیدیم، بازسازی کنند؟ اگر واقعاً قصد بازسازی داشتند، پس در ذهنشان این معاملهای بود که به منافع خودشان خدمت میکرد: گرفتن میلیاردها دلار برای شرکتهایشان تا پروژههایی را برای خودشان یا برای شهرکنشینان اسرائیلی بسازند. اما این طرح با موانعی روبرو شد. و واضح است که برای پیشبرد این گام، آنها نیاز دارند که هیچ مقاومت یا سلاحی در غزه وجود نداشته باشد.»
دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، در حال سخنرانی در جلسه افتتاحیه هیئت صلح در موسسه صلح دونالد جی. ترامپ در ۱۹ فوریه ۲۰۲۶ در واشنگتن دی سی. عکس از چیپ سومودویلا/گتی ایمیجز
طبق گزارشهای رسانههای عبری، ملادنوف و نتانیاهو در حال بررسی طرحی برای افزایش کمک به مناطق غزه تحت کنترل اسرائیل در صورت امتناع حماس از خلع سلاح هستند که عملاً غزه را به دو قسمت تقسیم میکند. طبق گزارشها، این طرح نوار غزه را به «غزه سرخ» که اسماً توسط حماس کنترل میشود و از تأمین کافی کالاها و خدمات اساسی یا بازسازی محروم است، و «غزه سبز» که شامل برخی اردوگاهها برای فلسطینیها خواهد بود اما توسط کمیته اداری تحت نظارت هیئت و با حضور نیروهای اشغالگر اسرائیلی اداره میشود، تقسیم میکند.
به گزارش اکسیوس، به نقل از مقامات هیئت صلح، به NCAG اجازه داده میشود وارد شرق غزه تحت اشغال اسرائیل شود و انتظار میرود «فلسطینیها را تشویق کند تا از مناطق تحت کنترل حماس به آنجا نقل مکان کنند». نعیم گفت: «اگر کمیته را به بخش شرقی بیاورید، آنها قرار است چه چیزی را اداره کنند؟ آنجا هیچ فلسطینی وجود ندارد، فقط باندها هستند. فلسطینیها، حتی امروز در طول این تجاوز مداوم، فقط به دنبال غذا و دارو نیستند. آنها به دنبال از سرگیری زندگی خود هستند – غذا و دارو و آموزش و آزادی رفت و آمد. این فقط مربوط به داشتن چادر و مقداری غذا و دارو نیست.»
نعیم گفت «طرح بازسازی کوشنر با هدف دستیابی به همان اهداف نتانیاهو است»، که نعیم آن را «انزوای کامل یا قطع کامل غزه از بقیه سرزمینهای فلسطینی» توصیف کرد. هیچ فلسطینی چنین طرحی را نخواهد پذیرفت.
مایکل آیزنبرگ، مشاور ارشد نتانیاهو و عضو هیئت صلح، در مصاحبهای با فاکس نیوز در 10 مه، به دروغ ادعا کرد که در صورتی که حماس از خلع سلاح خودداری کند، هیئت اختیار دارد «وارد شود، حرکت کند و بخشهایی از غزه را تصرف کند و در صورت لزوم حماس را به زور خلع سلاح کند. و بنابراین، این فقط یک دوراندیشی باورنکردنی بود. این فقط فوقالعاده خوب طراحی شده است.» آیزنبرگ، که توسط نتانیاهو به هیئت ترامپ منصوب شده است و در آنجا به هماهنگی عملیات ارتش اسرائیل کمک میکند، ادعا کرد که این اختیار در طرح ۲۰ مادهای ترامپ گنجانده شده است. چنین اصطلاحی در آن سند وجود ندارد. در عوض، این سند میگوید که اگر حماس با این پیشنهاد موافقت نکند، بقیه طرح ترامپ، از جمله «عملیات کمکرسانی گسترده»، در «مناطق عاری از تروریسم» اجرا خواهد شد.
مایک هاکبی، سفیر ایالات متحده در اسرائیل، اخیراً گفته است که یک نیروی بینالمللی قادر یا مایل به شرکت در عملیات خلع سلاح نخواهد بود و اظهار داشت که نیروهای اسرائیلی در نهایت عملیات نظامی را در مناطق غزه تحت کنترل حماس تحت این پرچم آغاز خواهند کرد. هاکبی در کنفرانسی در تلآویو در ۱۲ مه گفت: «چه کسی واقعاً قرار است خلع سلاح را انجام دهد؟ من نمیدانم. ممکن است در نهایت تنها نهادی که مایل به انجام این کار است، ارتش اسرائیل باشد.»
لوی گفت، مسئله سلاحهای حماس همچنین به عنوان ابزاری مداوم برای توجیه امتناع اسرائیل از اجرای تعهدات خود در توافق عمل میکند. لوی گفت: «اسرائیل در حال محک زدن اوضاع است تا مطمئن شود که در هیچ موردی کوتاهی نمیکند، هیچ حکومت فلسطینی واقعی در آنجا وجود ندارد، هیچ عقبنشینی واقعی اسرائیل وجود ندارد، آنها در موقعیتی قرار نمیگیرند که مجبور به توقف کشتار شوند، هیچ نیروی بینالمللی واقعی وجود ندارد زیرا این امر سابقه خطرناکی ایجاد میکند.»
نعیم، مذاکرهکننده حماس، گفت: «اگر آنها تصمیم بگیرند دوباره جنگ را آغاز کنند، من معتقدم که این تصمیم بر اساس مذاکرات و نتیجه این مذاکرات نخواهد بود. این تصمیم بر اساس تصمیم آمریکا [در مورد اینکه آیا] به نتانیاهو چراغ سبز نشان دهند یا خیر، و بر اساس محاسبات داخلی نتانیاهو است. اگر آنها بخواهند این کار را انجام دهند، منتظر نتایج مذاکرات نخواهند ماند.»
در حالی که اسرائیل ممکن است در نهایت تصمیم به تشدید عملیات نظامی در غرب غزه بگیرد تا آن را به زور تصرف کند، مقامات حماس و جهاد اسلامی گفتند که در نهایت در فتح نوار غزه یا از بین بردن مقاومت مسلحانهای که بیش از ۷۷ سال وجود داشته است، شکست خواهد خورد. الهندی گفت: «این گزینه برای اسرائیل پرهزینه است، اما در عین حال میخواهد همه چیز را بدون پرداخت هیچ هزینهای به دست آورد. این برای ما روشن است. میخواهد غزه را اشغال کند؟ بگذارید غزه را اشغال کند. غزه قبلاً اشغال شده بود و در آن زمان سلاحی نداشت و مردم فلسطین سلاح تولید کردند و اشغالگران را بیرون راندند. در نهایت، غزه هیچ راه حلی جز به رسمیت شناختن حقوق مردم فلسطین ندارد. گزینههای اسرائیل در برخورد با این موضوع دشوار است. اسرائیل میخواهد مردم فلسطین را آواره کند و این اتفاق نخواهد افتاد. مردم فلسطین به سرزمین خود پایبند هستند و مقاومت ادامه دارد.»
از جمله نشانههای ترامپیسم، تجمل و تشریفات است. رئیس جمهور آمریکا در شرمالشیخ در ماه اکتبر، در جلال و شکوه خود غرق شد و رهبران عرب و اسلامی را دور میزی جمع کرد تا از «صلحآفرینی» خود ستایش کند و سندی بیمعنی با عنوان «اعلامیه ترامپ برای صلح و رفاه پایدار» را امضا کند. کوشنر اسلایدشوهایی را ارائه داد که آیندهای را برای غزه با تفریحگاههای لوکس و مراکز فناوری به تصویر میکشید. کودکان فلسطینی دوباره آموزش میبینند و یاد میگیرند که اسرائیل و صهیونیسم را دوست داشته باشند و به آنها احترام بگذارند.
یکی دیگر از ویژگیهای بارز ترامپیسم این است که در نهایت، خیالپردازی در واقعیت به واقعیت تبدیل نمیشود. پروژههای تبلیغشده در حال فروپاشی هستند. ترامپ که غرق در باتلاق ایران است، به ندرت از غزه صحبت میکند، مگر اینکه – به دروغ – به چگونگی پایان دادن به یک درگیری هزار ساله افتخار کند. او اخیراً به اکسیوس گفته است: «هرچه ایران بیشتر تضعیف شود، حماس بیشتر تضعیف میشود.»
حمدان گفت: «حتی قبل از جنگ با ایران، مشخص بود که اولویت دولت آمریکا ایجاد یک تصویر به جای دستیابی به پیشرفت واقعی است. دلیل این امر ممکن است تا حدودی در رویکرد رئیس جمهور ترامپ باشد، اما همچنین در این واقعیت است که او کاملاً درک میکند که اسرائیل هیچ راه حلی را نخواهد پذیرفت و نمیخواهد وارد رویارویی با اسرائیل شود. من فکر میکنم این مشکل تکراری است: آنچه اسرائیل میخواهد در نظر گرفته و رعایت میشود، در حالی که حقوق اساسی فلسطینیان به عنوان یک اولویت در نظر گرفته نمیشود.»
نتانیاهو در اوج دوران طولانی کاری خود است و اسرائیل ممکن است هرگز خود را در موقعیت ایدهآلتری برای جلب تمام توان دولت ایالات متحده در پیگیری دستور کار گستردهتر خود نبیند. یک تحلیل اخیر توسط فایننشال تایمز نشان داد که اسرائیل از اکتبر ۲۰۲۳ بیش از ۳۸۰ مایل مربع از خاک غزه، لبنان و سوریه را اشغال کرده است. این شامل مناطق وسیعی از جنوب لبنان، تقریباً دو سوم غزه در حالی که از «خط زرد» مورد توافق عبور میکند و مواضعی در داخل سوریه پس از فروپاشی دولت اسد میشود.
اما لوی، که تجربهاش به عنوان مذاکرهکننده اسرائیلی و شاهد جنگهای غزه و گسترش شهرکهای غیرقانونی در کرانه باختری اشغالی، او را به منتقد اسرائیل تبدیل کرد، گفت که نتیجه نهایی ممکن است آنطور که نتانیاهو در حال حاضر تصور میکند، نباشد. لوی گفت: «من فکر میکنم اسرائیل با ورود به این جنگ علیه ایران، میخواست این پیام را به همه برساند که هرگونه مقاومتی بیفایده است – مقاومت به معنای وسیع کلمه، نه فقط مقاومت مسلحانه به عنوان بخشی از یک استراتژی برای مقابله با اسرائیل. و واکنش شدیدی وجود داشته است زیرا فکر میکنم نتیجه اکنون این است که حماس هنوز در غزه حضور دارد. حزبالله هنوز در لبنان مقاومت میکند. ایران به هیچ وجه شکست نخورده است. و من فکر میکنم درسی که بسیاری از مردم منطقه میگیرند، برعکس درسی است که اسرائیل سعی در تحمیل آن داشت، یعنی تسلیم شدن.»
حمدان درخواستهای فعلی مبنی بر خلع سلاح یکجانبه مقاومت فلسطین را به دستور کار گستردهتر آمریکا و اسرائیل و جنگهای سه سال گذشته مرتبط دانست. او گفت: «ایده خلع سلاح واقعاً در مورد صلح نیست؛ بلکه در مورد تسلط اسرائیل بر منطقه از طریق زور و کنترل ایالات متحده بر منطقه از طریق قدرت نظامی است. هیچ فرد عاقلی قبول نمیکند که از وضعیت آزادی – حتی اگر شامل رنج و مرگ باشد – به وضعیت بردگی و تحقیر برود. بنابراین، ما میگوییم بهترین محافظت از آرمان فلسطین، ادامه مقاومت است.»
الهندی، که از دهه ۱۹۸۰ رهبر مبارزه فلسطینیان بوده است، گفت اگرچه ممکن است به نظر برسد که اسرائیل در آرام کردن مقاومت مسلحانه در غزه موفق بوده است، اما اسرائیل حمایت بینالمللی از آن را به طور قابل توجهی تضعیف کرده و توان دفاعی خود را کاهش داده است – عواملی که احتمالاً عواقب گستردهای خواهند داشت.
او گفت: «پیروزی در یک نبرد یا پیروزی در یک جنگ دو چیز متفاوت است. اسرائیل در نبردها پیروز شده است – غزه را بمباران، ویران و در آن عملیات انجام داده است – اما در جنگ پیروز نشده است. همچنین با وجود همه لاف زدنها، هیچ جبههای را به طور قاطع حل و فصل نکرده است.» «این تکبر – تکبر قدرت – مخرب است. وقتی یک طرف دیگران را نمیبیند و معتقد است که از آنها برتر، باهوشتر و قدرتمندتر است، این تکبر در نهایت منجر به نابودی میشود.»
هندی گفت، نسلکشی در غزه و گسترش خشونتآمیز شهرکهای غیرقانونی و آوارگی اجباری گسترده در کرانه باختری اشغالی، سرانجام به نقطه جوش دیگری خواهد رسید. او گفت: «افزایش فشار، سیاستهای سرکوبگرانه، مجازات جمعی، اخراج مردم از خانههایشان و کشتار کودکان – همه اینها به یک جهت منتهی میشود: بدون شک انفجار انتفاضه. این اتفاق در راه است.»