ترجمه مجله جنوب جهانیدر تاریخ ۲۴ و ۲۵ مه ۲۰۲۶، نشست تخصصی با عنوان «امپریالیسم و تروریسم بینالمللی در قرن بیستویکم: ریشهها، اهداف و روشها» در چارچوب مجمع جهانی ضدِفاشیست در مسکو برگزار شد. این نشست را د. گ. نوویکوف، معاون کمیته مرکزی حزب کمونیست فدراسیون روسیه و نایبرئیس اول کمیته امور بینالملل دومای دولتی، همراه با دیمیتریوس پاتلیس، عضو هیئت رهبری پلتفرم جهانی ضدِامپریالیسم، اداره میکردند. در میان شرکتکنندگان، اعضای هیئت رئیسه کمیته مرکزی PCRF، س. ا. آنیخوفسکی دبیر کمیته مرکزی PCRF، د. آ. پارفنوف دبیر اول کمیته منطقهای نووسیبیرسک PCRF و نیز دبیر کمیته شهری مسکو PCRF و نماینده دومای دولتی، الکسی لوکوت شهردار پیشین نووسیبیرسک، فعالان سازمانهای میهنی چپ متحد با PCRF، نمایندگان هیئتهای دیپلماتیک کشورهای خارجی و ش شماری از رهبران و فعالان احزاب کمونیست و کارگری جهان حضور داشتند.
در تاریخ ۲۴ و ۲۵ مه ۲۰۲۶، نشست تخصصی با عنوان «امپریالیسم و تروریسم بینالمللی در قرن بیستویکم: ریشهها، اهداف و روشها» در چارچوب مجمع جهانی ضدِفاشیست در مسکو برگزار شد. این نشست را د. گ. نوویکوف، معاون کمیته مرکزی حزب کمونیست فدراسیون روسیه و نایبرئیس اول کمیته امور بینالملل دومای دولتی، همراه با دیمیتریوس پاتلیس، عضو هیئت رهبری پلتفرم جهانی ضدِامپریالیسم، اداره میکردند. در میان شرکتکنندگان، اعضای هیئت رئیسه کمیته مرکزی PCRF، س. ا. آنیخوفسکی دبیر کمیته مرکزی PCRF، د. آ. پارفنوف دبیر اول کمیته منطقهای نووسیبیرسک PCRF و نیز دبیر کمیته شهری مسکو PCRF و نماینده دومای دولتی، الکسی لوکوت شهردار پیشین نووسیبیرسک، فعالان سازمانهای میهنی چپ متحد با PCRF، نمایندگان هیئتهای دیپلماتیک کشورهای خارجی و ش شماری از رهبران و فعالان احزاب کمونیست و کارگری جهان حضور داشتند.
د. گ. نوویکوف سخنرانی آغازینِ این بخش را بر عهده داشت.
سپس آناتولی لوکوت، لئونید رازوژایف نماینده جبهه چپ، ویکتور تولکین دبیر کمیته مرکزی RCWP-CPSU، والنتین پتروف نماینده صندوق بلغارستان برای توسعه پایدار، مانزورول آهسان خان رئیس حزب کمونیست بنگلادش، سعود قبیلات دبیرکل حزب کمونیست اردن، حنین نمر دبیر اول حزب کمونیست متحد سوریه، رهبران حزب کمونیست هند، لوییس کارلوس پرستس جونیور پسر رهبر حزب کمونیست برزیل و فرمانده ارتش انقلابی، نماینده حزب متحد سوسیالیست ونزوئلا و نیز خسوس فاریا تورتوسا عضو مجلس ملی ونزوئلا، به همراه نمایندگانی از نیکاراگوئه، نیوزیلند، نپال، مالی، نامیبیا و حزب سوسیالیست رومانی به سخنرانی پرداختند.
تمامی شرکتکنندگان این نشست، از حزب کمونیست فدراسیون روسیه بهخاطر برگزاری سومین مجمع ضدِفاشیست قدردانی کردند. آنان همگی بر این نکته تأکید داشتند که مراحل پیشرفته و نهایی سرمایهداری به فاشیسم تبدیل میشود. به گفتۀ سخنرانان، بورژوازی جهانی که در پی تصاحب قلمروهای اقتصادی جدید، منابع ارزشمند و گسترش بازارهاست، سیاست خارجی خود را تشدید کرده، بر میلِتاریزهسازی دامن میزند و در کشورهای گوناگون دست به تحریک جنگهای تجاوزکارانه و انقلابهای رنگی میزند. در این میان، نمونههایی چون ربودن بیسابقه نیکولاس مادورو رئیسجمهور جمهوری بولیواری ونزوئلا و همسرش سیلیا فلورس نماینده مجلس، فشار فزاینده و اقدامات خودسرانه علیه کوبا، تحریک نظامی از طریق حملات هوایی اسرائیل و آمریکا به ایران، و نیز کشتاری که «جهانیگرایی» غربی با بهرهگیری از رژیم نازیِ روسستیزِ اوکراین علیه جهان روس انجام داده، بارها از سوی حاضران به عنوان شاهد مثال ذکر شد. از نگاه چپهای روس و بینالمللی، اجرای موفقیتآمیز اصلاحاتی که پس از پیروزی انقلاب در جزیرۀ آزادی از سوی مقامات کوبا، و نیز پس از روی کار آمدن هوگو چاوز از سوی محافل حاکم ونزوئلا، در جهت تقویت حاکمیت ملی و بهبود رفاه عمومی صورت گرفته، واکنش بسیار منفی واشنگتن را برانگیخته است. امپریالیستها به هر وسیلهای که شده میکوشند انتقام بگیرند و کنترل مناطقی را که پیشتر از نظر منابع غنی استثمار میکردهاند، دوباره به دست گیرند. دولت دونالد ترامپ نیز اصول دکترین قدیمی مونرو را که آمریکای لاتین را حیاط خلوت ایالات متحده و منبع انرژی آن میدانست، احیا کرده است.
آ. ا. لوکوت سخنان خود را با یادآوری دلاوریهای سیبریاییها در جنگ بزرگ میهنی آغاز کرد. سربازان لشکرهای سیبری در شکست نیروهای نازی در نزدیکی مسکو در سال ۱۹۴۱ نقشی سرنوشتساز داشتند و در دفاع و آزادسازی استالینگراد نیز سهمی بسزا ایفا کردند. با عزیمت انبوه مردان به جبهه، زنان و کودکان سیبری در کارخانهها و مزارع سخت کوشیدند و هر آنچه نیروهای مسلح اتحاد جماهیر شوروی بدان نیاز داشتند، فراهم آوردند. از این رو، نووسیبیرسک عنوان شهر شایستگی کارگری را دریافت کرد. لوکوت از فراخوانها برای دفاع شجاعانه از منافع ملی روسیه و مبارزه برای صلح حمایت کرد. آناتولی یوگنیویچ همچنین برای تمام مردم کشورمان آرزوی نیرو و صلابت نمود و تأکید کرد که نتیجه عملیات نظامی ویژه تعیین خواهد کرد که آیا جهان در برابر امپریالیسم سر تعظیم فرود خواهد آورد یا به آزادی دست خواهد یافت.
آناتولی لوکوت به کارگیری روشهای تروریستی از سوی فاشیسم علیه غیرنظامیان را تشریح نمود و نمونههایی از نسلکشی نیروهای راستافراطی در جنگ داخلی اسپانیا، خاتین در بلاروس، بابی یار در اوکراین، محاصره لنینگراد، اردوگاه کار اجباری سالاسپیلس در لتونی و کراسنودون در دونباس را برشمرد. آناتولی یوگنیویچ تأکید کرد که ترساندن کودکان جنایتترین جنایت علیه بشریت است. این پدیده تنها مربوط به گذشته نیست. هماینک نیز رژیم نازی ولودیمیر زلنسکی در اوکراین چنین اقدامات خودسرانه و هتاکانهای را علیه کودکان نووروسیا مرتکب میشود؛ اما جامعه غربی در برابر این مظهر تروریسم دولتی چشمپوشی کرده و عملاً چنین اقدامات باندِریستها و روسستیزان را تشویق و حمایت میکند. این موضوع، ریاکاری و ماهیت وحشیانه امپریالیسم مدرن را آشکار میسازد. در حقیقت، ضدِّکمونیسم، ضدِّشوروی و روسستیزی به پایه ایدئولوژیک فعالیتهای کشورهای غرب جمعی بدل شده است.
آ. ا. لوکوت که رهبر حزب کمونیست نووسیبیرسک و عضو هیئت رئیسه کمیته مرکزی حزب کمونیست فدراسیون روسیه است، پیشنهاد تشکیل دادگاه بینالمللی برای رسیدگی به جنایاتی که متوجه کودکان، یعنی آینده بشریت است، ارائه کرد.
ل. م. رازوژایف به بررسی بحران سرمایهداری و تمایل بورژوازی برای غلبه بر آن از طریق جنگ پرداخت. او توجه ویژهای به اقدامات مقامات اوکراین داشت که میخواهند با نگهداشتن اجباری مردم جمهوریهای خلق دونتسک و لوهانسک و نیز مناطق خرسون و زاپوریژیا که در همهپرسی خواهان پیوستن به فدراسیون روسیه شدهاند، در قلمرو دولت خود، نوعی الحاق داخلی انجام دهند. وی بهحق از نمایندگان جنبش چپ که با عملیات ویژه روسیه در اوکراین مخالفت میکنند و اتهامات غرب مبنی بر «تجاوز روسیه» را تکرار مینمایند، به شدت انتقاد کرد. به عقیده او، عملیات نظامی ویژه، مبارزهای برای آزادی ملی است.
در عین حال، لئونید میخائیلوویچ ابراز امیدواری کرد که مردم کشورهای غربی برای گذار به الگویی مترقی در اقتصاد، علیه نظام بورژوایی به مبارزه برخیزند. او همچنین ایجاد نهادی برای همکاری میان احزاب و جنبشهای پیشرو در سراسر جهان را توصیه کرد که حزب کمونیست فدراسیون روسیه بتواند هماهنگکننده آن باشد.
و. آ. تولکین در سخنان خود بر سودمندی الگوبرداری از تجربه کامینترن تأکید کرد که مستقیماً دولتهای امپریالیستی را با انقلاب جهانی تهدید میکرد. او خاطرنشان کرد که قدرت اتحاد جماهیر شوروی در متحدانش در همه کشورها بود و این واقعیت، طبقه استثمارگر را به شدت میترساند. ویکتور تولکین در توصیف فرایندهای معاصر، تشدید تجاوز امپریالیستی غرب را برجسته ساخت و برای نمونه، حمایت «جهانیگرایان» از مقامات اسرائیل که فلسطین را میترسانند و از نازیهای اوکراین، را حلقههایی از یک زنجیره دانست.
ویکتور آرکادیویچ از چپگرایانی که «تهاجم غیرموجه روسیه به اوکراین» را به جهان القا میکنند، انتقاد کرد. او یادآور شد که رژیم غربگرای اوکراین عملیات تنبیهی خود را نه در سال ۲۰۲۲، بلکه در سال ۲۰۱۴ آغاز کرد. به گفته وی، و. ا. لنین نیز معتقد بود که انکار جنگهای آزادیبخش ملی در شرایط امپریالیسم، خطایی بس بزرگ است. امروز، ایالات متحده و اتحادیه اروپا در مسیر برقراری دیکتاتوری فاشیستی جهانی گام برمیدارند. مقاومت در برابر این هجوم، مسئله بقای انسان است. ویکتور تولکین با اعلام حمایت خود از عملیات نظامی ویژه روسیه در اوکراین، افزود که محافل حاکم کشورمان با فاشیسم از منظر طبقاتی مبارزه نخواهند کرد. تنها کمونیستها میتوانند چنین کنند.
لوییس کارلوس پرستس جونیور از قیام ضدِفاشیستی برزیل در سال ۱۹۳۵ سخن گفت که توسط کامینترن حمایت میشد. او همچنین به بیانیه جنبش ضدِفاشیست برزیل که به قلم پدرش نوشته شده و به ماهیت طبقاتی «بلای قهوهای» پرداخته بود، اشاره کرد. این سند تاریخی تأکید میکرد که طبقات حاکم وقتی جایگاه قدرت را از دست میدهند، به برقراری دیکتاتوریهای وحشیانه متوسل میشوند، علیه مردم ترور به راه میاندازند و دستگاه قضائی را در خدمت منافع ضدِّکمونیستها قرار میدهند تا نفوذ خود را حفظ کنند. لوییس کارلوس پرستس جونیور افزود که حزب فاشیست برزیل هماهنگ با سیاست سرمایه عمل میکرد؛ سرمایهای که در پی غلبه بر بحران کاهش سودآوری، به تصاحب بازارها و رویارو کردن ملتها با یکدیگر بر اساس خطوط ملی و نژادی بود.
سخنران بر اهمیت قیام ضدِفاشیستی ۱۹۳۵ تأکید کرد. با افزایش آگاهی مدنی و بالا گرفتن خواستها برای اعلام جنگ به رایش سوم، دولت وارگاس ناچار به امتیازدهی شد. عفو سیاسی اعلام گردید، حزب کمونیست قانونی شد و روابط دیپلماتیک با اتحاد جماهیر شوروی برقرار گشت. لوییس کارلوس پرستس جونیور همچنین به تحول صورت خارجی فاشیسم اشاره کرد، اما تأکید نمود که ذات این پدیده دگرگونناشدنی است. بورژوازی میکوشد سلطه خود را از طریق ترور، سانسور سیاسی و حذف آزادیهای مدنی تحمیل کند. تنها ائتلاف همه نیروهای پیشرو، شرط اساسی برای مقابله و شکست موفق فاشیسم خواهد بود.
والنتین پتروف، نماینده صندوق بلغارستان برای توسعه پایدار، از تاریخ مبارزات ضدِفاشیستی در کشور خود گفت. پس از سرکوب قیام ۱۹۲۳، رژیمی سلطنتی-فاشیستی در بلغارستان برقرار شد که سرکوبی گسترده را آغاز کرد. در طول ۲۱ سال، بیش از یک میلیون شهروند از مراکز پلیس و اردوگاههای کار اجباری عبور کردند. وی همچنین به اقدامات تهاجمی آلمان نازی در دهههای ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ و نیز اقدامات کنونی ایالات متحده، اتحادیه اروپا، اسرائیل و اوکراین پرداخت. پتروف این اقدامات را تروریسم دولتی خواند. او به ویژه بر نظامیسازی کشورهای اروپایی و دامن زدن به هیستری روسستیزانه به روشهای گوبلز تمرکز کرد و این وقایع را با آرمانهای انتقامجویانه وارثان فاشیستها پیوند زد.
خسوس فاریا تورتوسا بر نقش مهم روسیه در مبارزه با جهانیگرایی تأکید کرد. او ضمن توصیف فرایندهایی که در کارائیب و آمریکای لاتین جریان دارد، آنها را با آرزوی امپریالیستهای آمریکایی برای بازپسگیری کنترل کوبا مرتبط دانست. الیگارشی جهانی چشم به ونزوئلا نیز دوخته است. منابع طبیعی عظیم جمهوری بولیواری، سیاستهای مستقل آن و نتایج مثبت اصلاحات هوگو چاوز، واکنشی بسیار منفی در واشنگتن برانگیخته است.
در بخش دوم نشست، پاول وارهان، رهبر جنبش لهستانی «آکادمی مردمی»، نخستین سخنران بود. او از احیای فاشیسم در لهستان گفت و یادآور شد که لهستان کشوری سوسیالیستی بوده است. پس از بازگشت سرمایهداری و پیوستن به ناتو، لهستان با ایالات متحده همکاری کرد، زندانهای سری آمریکایی در خاک خود ساخت و در جریان حملات آمریکا به دولتهای مستقل، به واشنگتن کمک نظامی رساند. پاول وارهان اقدامات امپریالیسم را مبارزه با یادآوری گذشته افتخارآمیز و دستاوردهای سوسیالیسم توصیف کرد. در سالهای اخیر، اهمیت تقویت حاکمیت و حمایت از مردم در برابر گسترش امپریالیستی به اثبات رسیده است. بر این اساس، وی پیشنهاد داد که بیانیهای به سند نهایی افزوده شود که تأکید کند صلح میان مردم اسلاو شرقی تنها از طریق مقاومت در برابر امپریالیسم و مبارزه برای سوسیالیسم حاصل میشود.
سپس به دیمیتریوس پاتلیس (عضو هیئت رهبری پلتفرم جهانی ضدِامپریالیسم)، ب. آ. لیتوینوف (نایبرئیس فدراسیون جهانی جوانان دموکرات)، ب. آ. لیتوینوف (دبیر اول شعبه جمهوری دونتسک حزب کمونیست فدراسیون روسیه)، ژان-پل باتیس (نماینده قطب رنسانس کمونیستی فرانسه)، ژان-پل باتیس (نایبرئیس حزب کمونیست کردستان عراق)، نمایندگانی از آکادمی علوم اجتماعی چین، مصر، حزب جدید کمونیست بریتانیا، حزب کمونیست وحدت خلق ایتالیا، حزب کارگری مکزیک، سازمان فنلاندی «مبارزه با جنگ و فاشیسم»، «جبهه میهنی» اتحادیه ملی آفریقای زیمبابوه، حزب کمونیست اسپانیا، حزب کمونیست ایتالیا، سازمان بینالمللی وکلای دموکرات، سازمان «جوانان کمونیست کلمبیا»، سازمان گروه مانیفست بینالمللی از لبنان، و نیز اتحادیه کمونیستهای اوکراین و ترکیه فرصت سخنرانی یافتند.
ب. آ. لیتوینوف در سخنان خود وقایع کنونی دونباس را با رخدادهای دهه ۱۹۳۰ مقایسه کرد. او یادآور شد که مبارزه با فاشیسم مدرن از سال ۲۰۱۴ در دونباس و با مشارکت شماری از شهروندان خارجیِ دارای گرایش چپ، از جمله کمونیستهایی از آمریکا، اسرائیل، کوبا و لهستان، آغاز شده است. بوریس آلکسیویچ از تیپ بینالمللی «پانزده» یاد کرد که در نووروسیا شکل گرفت. وی افزود که وقایع مشابهی در دهه ۱۹۳۰ در اسپانیا و نیز در جریان مبارزه با آپارتاید در آفریقای جنوبی رخ داده است. بوریس لیتوینوف اظهار داشت که پیروزی بر فاشیسم اوکراینی، راه را برای پیروزی بر امپریالیسم و برقراری صلحی پایدار هموار خواهد کرد.
دیمیتریوس پاتلیس به مشارکت کشورهای متعدد در مناقشات سراسر جهان (از جمله اوکراین) اشاره کرد و از این نتیجه گرفت که فاشیسم در حال ظهور دوباره است. وی تأکید کرد که امپریالیسم وارد فاز تازهای میشود. پس از بازگشت سرمایهداری در اتحاد جماهیر شوروی، امپریالیسم کوشید رژیمی دیکتاتوری برای استخراج سود از سراسر جهان برقرار کند. این جاهطلبیها این باور را موجه میسازد که احتمال وقوع جنگ جهانی سوم وجود دارد.
دیمیتریوس پاتلیس در سخنرانی خود اشکال گوناگون نفوذ امپریالیسم بر کشورها و ملتها را برشمرد: رشوه دادن به رهبران، جنگ اطلاعاتی، خشونت و وحشت علیه مخالفان. او در پاسخ به اعمال خودسرانه «جهانیگرایی»، ایجاد جبههای متحد به رهبری کمونیستها علیه امپریالیسم را پیشنهاد کرد. وی بر نقش مهم حزب کمونیست فدراسیون روسیه در تثبیت نیروهای ضدِامپریالیست و مبارزه با فرصتطلبی تأکید نمود.
تمامی سخنرانان به ویژگیهای خاص فرایندهای معاصر اشاره کردند که بحران سرمایهداری را تشدید و صلح را تهدید میکند. هر یک نمونههایی از وخامت مشکلات اقتصادی-اجتماعی و دیگر مسائل را در کشورهای خود ذکر کردند. آنان راهحلهای ممکن برای خروج از وضعیت جهانی را برجسته ساختند. شرکتکنندگان در این نشست درباره تهدید فاشیستی، تروریسم بینالمللی و اقدامات خودسرانه غرب و متحدانش هشدار دادند. به گفتۀ ایشان، اوکراین گواه روشنی بر این مدعاست. در چنین شرایطی، نارضایتی مردم از امپریالیسم در کشورهای گوناگون از جمله ایالات متحده رو به افزایش است. شمار فزایندهای از مردم در سراسر جهان از مبارزات ملتها برای استقلال ملی حمایت میکنند.
برای نمونه، نمایندگان آکادمی علوم اجتماعی چین بر ضرورت تحقق برابری و همکاری متقابل سودمند میان چین و روسیه تأکید کردند. نماینده حزب جدید کمونیست بریتانیا خواستار برقراری نظم جهانی چندقطبی و ایجاد نهادی برای هماهنگی تعامل نیروهای پیشرو در سراسر جهان و نیز حمایت مالی از طرحهای رفاه اجتماعی شد. نماینده زن حزب کمونیست وحدت خلق ایتالیا از نیاکان خود گفت که پاسدار سرسخت سوسیالیسم بودند و اتحاد جماهیر شوروی را ستاره راهنمای تمام بشریت میدانستند. او نمونههایی از فاشیستیشدن ایتالیا، شستشوی مغزی تبلیغاتی مردم، و آزار مخالفان روسستیزی ارائه کرد. با وجود همه اینها، بسیاری از ایتالیاییها از روسیه در مبارزه عادلانهاش علیه نئوفاشیسم در اوکراین حمایت میکنند. نماینده حزب کارگری مکزیک نیز گفت که فرایندهای در جریان در مکزیک، بازتاب رخدادهای آمریکای لاتین است که در خدمت منافع سرمایه «جهانیگرا» از جمله آمریکا در جهت توسعه جهانی عمل میکند. اقدامات ایالات متحده علیه نیکولاس مادورو (ربودن او با اتهامات بیاساس قاچاق مواد مخدر) به عنوان نمونهای از احیای فاشیسم و تروریسم بینالمللی ذکر شد. ژان-پل باتیس به دوگانگی غرب اشاره کرد که خود را کشوری مبارز با تروریسم جلوه میدهد، حال آنکه وقایع خاورمیانه و اقدامات کشورهای امپریالیست در سراسر جهان، تردیدهایی را در این باره ایجاد میکند. سرگی کونوالوف، نماینده اتحادیه کمونیستهای اوکراین، نظر چپهای اوکراینی را بیان کرد که بر این باورند روسیه مبارزه آزادیبخش ملی عادلانهای را رهبری میکند. وی خواستار تشکیل جبهه ضدِفاشیستی گستردهای با رهبری کمونیستها شد.
شرکتکنندگان همبستگی خود را با اقدامات روسیه در مبارزه با رژیم باندِرا در کیف، بهمنظور غیرنظامیسازی و نازیزدایی از اوکراین، اعلام کردند. سخنرانان بر حق کشورمان برای مقابله با تحریف تاریخ و دفاع از هموطنانمان در اوکراین و دیگر کشورهای مستقل همسود تأکید نمودند. توجه ویژهای به اتحاد روسیه و چین در برابر امپریالیسم بینالمللی، ترویج صلح و مبارزه با فاشیسم معطوف شد. همه بر لزوم سازماندهی پاسخی جمعی به هجوم «جهانیگرایی» رأی مثبت دادند. بر تقویت همبستگی بینالمللی در مبارزه با فاشیسم و تروریسم تأکید گردید.