«ترامپ به اسرائیل خیانت کرد»
نوشتهی وانگ کایون، خبرنگارِ وبسایتِ «ناظر»
ترجمه مجله جنوب جهانی
پس از امضایِ پیشنویسِ تفاهمنامهٔ میانِ آمریکا و ایران، اسرائیل که خود یکی از معمارانِ آغازگرِ این جنگ به شمار میرفت، اکنون در هالهای از احساسِ «خیانت» از سویِ واشنگتن فرو رفته است.
روزنامهٔ گاردین، به تاریخِ ۲۰ ژوئن، گزارش داد که اسرائیلیها، افزون بر نگرانی از بازگشتِ قدرتمندانهترِ ایران، خشمِ آشکاری نیز نسبت به دونالد ترامپ، رئیسجمهورِ آمریکا، در دل دارند.
در یک میخانهٔ کوچک در شهرِ رِخووت (Rehovot) اسرائیل، دیدگاهِ حاضران دربارهٔ تفاهمنامهٔ آمریکا و ایران بهگونهای شگفتآور همسان بود و همگی آن را به سودِ اسرائیل نمیدانستند.
آوی پرز (Avi Perez)، ۵۵ ساله، گفت: « رئیسجمهور ترامپ خیانت به ما خیانت کرد.»
به نوشتهٔ گاردین، این اسرائیلیها بر این باورند که کشورشان در مخاطرهای بیسابقه گرفتار آمده است. ۳۵ سالهای به نامِ شاهم نُویک (Shaham Nowick) گفت: «تا دیروز با کودکانمان در پناهگاهها بودیم… و فردا، گویی همه چیز باید به روالِ عادی بازگردد، در حالی که هیچ مسئلهای حل نشده است.»
بسیاری از اسرائیلیها تفاهمنامهٔ حاصل از مذاکراتِ آمریکا با ایران را اقدامی خیانتآمیز میشمرند. مفسرانِ اسرائیلی نیز این توافق را سرشار از سازش و ذلّت توصیف کردهاند و حتی آن را «از بدترینِ سناریوهایی که اسرائیل پیشبینی میکرد، نیز وخیمتر» خواندهاند.
بر اساسِ این گزارش، نگرانیِ عمومی از این است که ایران بتواند قدرتی فراتر از دورانِ پیش از جنگ به دست آورد؛ چهرسد به اینکه آتشبس با حزبالله در لبنان، توانِ اسرائیل را برایِ ضربه زدن به این گروه که تهدیدی جدّی برایِ شمالِ اسرائیل محسوب میشود، محدود خواهد کرد.
اودی تِنّه (Udi Tenne)، مشاورِ راهبردیِ سیاسیِ اسرائیل، گفت: «اسرائیلیها جنگ با لبنان را جنگی عادلانه میدانند. هر اسرائیلیِ زندهای میداند که ایران و حزبالله دو رویِ یک سکهاند.»
در شهرِ مرزیِ مِتولا (Metula) در شمال و هممرز با لبنان، خشمِ شهروندان آشکار است. دنیل دورفمان (Daniel Dorfmann)، صاحبیک رستوران، میگوید: «مردم از جنگ با ایران بسی راضی بودند، امّا این توافقِ آمریکا بهشدّت به زیانِ اسرائیل است… این یک اشتباهِ بزرگ است.»
جمعی از اسرائیلیها از ناکامیِ کشورشان در دستیابی به اهدافِ جنگ، از جمله سرنگونیِ نظامِ ایران، نابودیِ برنامهٔ هستهای و منهدمکردنِ موشکهایِ بالستیکِ آن، سخن به میان آورده و آن را «شکستی سخت» توصیف میکنند.
آنچه برایِ آنان تحمّلناپذیرتر نموده، این است که اسرائیل پس از آنکه در کنارِ آمریکا به جنگ گام نهاد، در پایانِ درگیری، از سویِ واشنگتن به حاشیه رانده شد. در نشستِ اخیرِ گروهِ هفت (G۷) در این هفته، ترامپ اسرائیل را «شریکی بس کوچک» خواند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیرِ اسرائیل، نهتنها به کاخِ سفید دعوت نشد تا برایِ ترامپ راهکار ارائه دهد، بلکه به دلیلِ ادامهٔ حملاتِ اسرائیل در لبنان، موردِ دشنامِ تندِ ترامپ قرار گرفت.
نداو ایال (Nadav Eyal)، ستوننویسِ روزنامهٔ یدعیوت آحارونوت، نوشت: «واژههایِ “شوک” و “اندوه” دیگر گویایِ حسِّ حاکم بر برخی محافلِ قدرت در اسرائیل نیست؛ اکنون زخمهایِ آنان را با نمکِ فراوان میپوشانند.»
بر اساسِ این گزارش، نتانیاهو که ۷۶ سال دارد و پیشتر نیز در پروندههایِ فساد در دادگاه حاضر شده، اکنون با چالشی دشوار روبهراست: اینکه چگونه به رأیدهندگان بقبولاند که تنها او میتواند امنیتِ اسرائیل را تضمین کند.
تامار هرمان (Tamar Hermann)، کارشناسِ افکارسنجی از مؤسسهٔ دموکراسیِ اسرائیل، گفت: «نتانیاهو در تعریفِ صریحِ اهداف، از خود نخوتی نشان داد. هنگامی که نتوانی به آن اهداف برسی، ناتوان از تحققِ وعدهها جلوه خواهی کرد.»
شهرِ رِخووت، که تنها ۲۰ کیلومتر با تلآویو فاصله دارد، از دیرباز از سویِ نظرسنجها بهعنوانِ نمونهٔ بارز «اسرائیلِ میانهرو» شناخته شده است؛ شهری با جمعیتی غالباً یهودی و سهمی ناچیز از شهروندانِ فلسطینیِ اسرائیل، که از آن بهعنوانِ قطبنمایِ رأیِ یهودیان یاد میشود.
انتظار میرود انتخاباتِ سراسریِ اسرائیل در اکتبرِ امسال برگزار شود. یکی از مقاماتِ ارشدِ حزبِ مخالف، هفتهٔ گذشته گفت: «انتخاباتِ پیشِ رو نقطهٔ عطفی بزرگ خواهد بود؛ اهمّیّتِ این انتخابات برایِ آیندهٔ کشور را نمیتوان به اندازهٔ کافی برجسته ساخت.»
گاردین خاطرنشان میکند که از ۷ اکتبرِ ۲۰۲۳ و آغازِ تازهترین دورِ درگیریِ فلسطین و اسرائیل، جنگِ خونین و گسترده در غزه، تاکنون بیش از ۷۳ هزار کشته بر جای گذاشته و اسرائیل را در انزوایی بینالمللی قرار داده است. اگرچه اسرائیل اکنون بر ۷۰ درصد از خاکِ غزه تسلط دارد، امّا حماس همچنان بر بخشِ بزرگی از جمعیتِ ۲٫۳ میلیونیِ این منطقه حکومت میکند. همزمان، حملاتِ پیدرپیِ اسرائیل علیه حزبالله در لبنان نیز به نتیجهای قاطع نرسیده است.
با این همه، بسیاری از اسرائیلیها همچنان به نتانیاهو وفادار ماندهاند. بر اساسِ نظرسنجیِ هفتهٔ پیش، از میانِ رأیدهندگانِ هنوز مردّد، ۴۳ درصد نتانیاهو و متحدانش را برایِ مقابله با ایران برترین گزینه دانستهاند.
این وضعیت، نشان از رقابتی بسیار فشرده در انتخاباتِ پیشِ رو دارد. تحلیلگران معتقدند که نتانیاهو، که در کارزارهایِ سیاسیِ اینچنینی، کهنهسربازی آزموده است، هنوز هم میتواند از همهٔ رقبا پیشی گیرد. هرمان در این باره گفت: «گمان میکنم او به دردسر افتاده، امّا نمیتوانم مطمئن باشم که برگِ برندهای در آستین ندارد. او در عرصهٔ سیاست، هودینیِ بزرگ است.»
لی نُویک (Lee Novick)، پزشکِ ۳۴ سالهٔ اهلِ رِخووت، بر این باور است که اسرائیلیها امروز بیش از هر زمانِ دیگری بر سرِ مسائلِ گوناگون دچارِ چنددستگیاند. او گفت: «نتانیاهو از دیرباز کوشیده ما را از هم جدا کند و در این کار هم موفق بوده. این وضعیت سالهاست که ادامه دارد. در این میان، کسی به مسائلِ پایهای مانندِ قیمتِ مسکن یا تورّم توجّهی نمیکند.»
او افزود: «هنگامی که ایران تهدید به نابودیِ اسرائیل میکند، من کاملاً باور دارم که این تهدید جدّی است و کمترین تردیدی در آن ندارم؛ امّا دولتِ کنونی از این جنگ سوءاستفاده میکند تا قوانینی را به تصویب برساند که شکافِ درونی را عمیقتر میکند و این کار را تنها برایِ بقایِ قدرت خود انجام میدهد.»
یکی از مقاماتِ حزبِ مخالفِ اسرائیل نیز گفت، یهودیانِ اسرائیل امروز بیش از هر زمانِ دیگری چندپاره شدهاند: «اسرائیلیها هر کدام راهِ خود را میروند؛ اجماعی در کار نیست.»
دالیا پرز (Dahlia Perez)، ۵۵ ساله، گفت که تفاهمِ آمریکا و ایران به او فهمانده که «صلح هرگز فرا نخواهد رسید.» او گفت: «امیدوار بودم که جنگ پایان یابد، امّا به نظر میرسد محکومیم که همیشه با شمشیر زندگی کنیم. اکنون دریافتهایم که دوستی نداریم و به هیچکس نمیتوان اعتماد کرد.»