تقابل سنا با کاخ سفید؛ قطعنامهٔ نمادین برای پایان جنگ با ایران و انبوهی از چالشهای تازه

در


منبع اخبار رسانه‌های روسی و چینی

در اقدامی بیسابقه، سنای ایالات متحده برای نخستین‌بار قطعنامه‌ای را تصویب کرد که خواستار خروج نیروهای آمریکایی از درگیری با ایران است. این رأزگیری که با حمایت چهار سناتور جمهوری‌خواه و هم‌رأیی دموکرات‌ها با نتیجهٔ ۵۰ بر ۴۸ به تصویب رسید، اگرچه از نظر کارشناسان عمدتاً نمادین ارزیابی می‌شود، اما بازتابی از مخالفت فزاینده با سیاست‌های خاورمیانه‌ای رئیس‌جمهور ترامپ به شمار می‌رود. پیش از این، مجلس نمایندگان نیز همین قطعنامه را با رأی ۲۱۵ بر ۲۰۸ تأیید کرده بود.

با این حال، کاخ سفید بلافاصله این اقدام را فاقد وجاهت قانونی دانست و مقامات ارشد دولت ترامپ آن را «بی‌معنی» و «غیرالزام‌آور» خواندند. رئیس‌جمهور ترامپ نیز در واکنش، این رأی را «بی‌موقع و بی‌ارزش» توصیف کرده و در شبکهٔ اجتماعی خود نوشت: «این سناتورها کار من را دشوارتر کردند، اما من کار را تمام می‌کنم، چون همیشه کار را تمام کرده‌ام.»

رأی‌گیری روز سه‌شنبه در حالی انجام می‌شود که مذاکرات میان آمریکا و ایران بر سر اجرای تفاهم‌نامهٔ ۱۷ ژوئن ادامه دارد. این تفاهم‌نامه که به امضای دو طرف رسیده، نگرانی جنگ‌طلبانی چون لیندسی گراهام را برانگیخته و آنان هشدار داده‌اند که ممکن است شامل امتیازات کلان به ایران باشد. گراهام در مصاحبه‌ای تأکید کرد: «اگر از طریق این تفاهم‌نامه به مسیر دیپلماتیک نرسیم، راهی جز جنگ یا اشکال دیگر اجبار باقی نمی‌ماند.»

جنگی که از ۲۸ فوریه با حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد، واکنش تهران را به همراه داشت و موشک‌ها و پهپادهای ایران، کشورهای عربی میزبان پایگاه‌های نظامی آمریکا را هدف گرفت. بستن تنگهٔ هرمز بر روی تردد کشتی‌ها نیز موجبات افزایش قیمت نفت را فراهم آورد. با وجود حملات مستمر، ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا حاکی از آن است که ایران هنوز حدود ۷۰ درصد از زرادخانهٔ موشکی پیش از جنگ خود را در اختیار دارد و نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که این جنگ با اقبال عمومی روبه‌رو نبوده و تنها ۲۴ درصد از آمریکایی‌ها آن را ارزشمند دانسته‌اند.

از سوی دیگر، تنش‌های سیاسی میان کاخ سفید و دفتر نخست‌وزیری اسرائیل نیز بالا گرفته است. در نوشته جدیدی از خبرنگاران نیویورک‌تایمز، فاش شده که ترامپ در تماسی تند با نتانیاهو، گفته «همهٔ یهودیان از تو خسته شده‌اند» و حتی تهدید به «طلاق» میان دو کشور کرده است. این مکالمهٔ تند که در سپتامبر ۲۰۲۵ و حول محور طرح صلح غزه رخ داده، نشانگر اصطکاک روزافزون میان متحدان راهبردی است. منابع خبری حاکی از آن است که ترامپ در اوج اختلافات، نتانیاهو را «دیوانه» و «بی‌قضاوت» خوانده و حتی سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا به او هشدار داده‌اند که نتانیاهو ممکن است تلاش کند روند صلح با ایران را تضعیف کند.

در همین حال، خبرهای متناقض دیگری به گوش می‌رسد: دولت آمریکا برای رعایت انصاف در مسابقات جام جهانی، محدودیت‌های سفر تیم ملی فوتبال ایران را کاهش داده و به این تیم اجازه داده دو روز پیش از بازی حساس با مصر وارد سیاتل شود. این اقدام پس از شکایت رسمی فدراسیون فوتبال ایران به فیفا صورت گرفت که در آن به رفتار نابرابر با بازیکنان ایرانی نسبت به سایر تیم‌ها اعتراض شده بود.

و اما در صحنهٔ تسلیحاتی، ترامپ از طرحی جنجالی پرده برداشته است: هم‌افزایی با شرکت‌های خودروسازی نظیر جنرال‌موتورز و فورد برای تولید موشک‌هایی چون پاتریوت و تاماهاوک در کارخانه‌های مازاد خودرو. این اقدام که با هدف جبران ذخایر رو به اتمام تسلیحاتی پس از جنگ اوکراین و درگیری با ایران طراحی شده، درخواست بودجهٔ نظامی بی‌سابقهٔ ۱.۵ تریلیون دلاری برای سال مالی ۲۰۲۷ را نیز در پی داشته است.

بر اساس این گزارش، تقابل نهادهای قانونگذاری و مجری، همراه با بحران‌های دیپلماتیک و نظامی، آیندهٔ سیاست خارجی آمریکا را در هالهای از ابهام فرو برده و به نظر می‌رسد ماه‌های پیش‌رو برای کاخ سفید و متحدانش در منطقه، سرشار از چالش‌های تازه خواهد بود.

بیشتر از مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم کشف کنید

برای ادامه خواندن و دسترسی به آرشیو کامل، اکنون مشترک شوید.

ادامه مطلب