پاداش ایالات متحده در قبال وفاداری: امارات در پی همکاری در تقابل با ایران، از «امتیاز ویژه» تراشههای هوش مصنوعی برخوردار شد
منتشر شده در شبکه ناظر چین
ترجمه مجله جنوب جهانی
امارات متحده عربی پس از سالها رایزنی و لابیگری، سرانجام به این روز چشمانتظار رسید. وزارت بازرگانی ایالات متحده اعلام کرده است که امارات متحده عربی را از فهرست محدودیتهای صادرات تراشه ارتقا داده و به آن اجازه میدهد تا در خرید فناوریها، تجهیزات و زیرساختهای انرژی با کاربردهای نظامی بالقوه، از رفتاری همسطح با اروپا، کره جنوبی و هند برخوردار شود. این در حالی است که پیش از این، امارات در همان طبقه بندی محدودیتهای صادراتی قرار داشت که چین و یمن در آن جای گرفته بودند.
به گزارش روزنامه آمریکایی والاستریت ژورنال به تاریخ ۱۴ ژوئیه، این بازنگری و تغییر رویکرد در بستری صورت گرفته است که نشان میدهد امارات متحده عربی اخیراً در عرصه نظامی همکاریهای گسترده و جدی با ایالات متحده داشته است؛ از جمله انجام دهها حمله هوایی علیه ایران، رهگیری صدها موشک و تضمین امنیت انتقال نفت در تنگه هرمز. دستیابی به تراشههای هوش مصنوعی ایالات متحده، به عنوان هسته مرکزی راهبرد تنوعبخشی اقتصادی کشورهای حوزه خلیج فارس، همواره مأموریت و اولویت اصلی این کشور بوده است.
در حال حاضر، شرکت «جی۴۲» (G42) که اصلیترین شرکت هوش مصنوعی امارات است، میتواند دستکم به مدت ۹ ماه به طور آزادانه اقدام به تهیه و تأمین تراشههای شرکتهایی نظیر انویدیا (Nvidia) کند. همچنین شرکتهای آمریکایی مانند مایکروسافت و اوپنایآی (OpenAI) برای احداث مراکز داده در امارات، دیگر نیازی به طی مراحل طاقتفرسا و درخواستهای مکرر و مورد به مورد برای اخذ مجوز صادرات ندارند؛ معاملاتی که ارزش تراشههای مرتبط با آنها میلیاردها دلار برآورد میشود.
با این وجود، این «رفتار ویژه و ترجیحی» موجی از مناقشات را در داخل ایالات متحده برانگیخته است. شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، مشاور امنیت ملی امارات که همزمان کنترل واقعی شرکت G42 را در دست دارد و برادر رئیسجمهور امارات است، سال گذشته به توافقی تجاری با خانواده ترامپ دست یافت. بر اساس این توافق، درست چهار روز پیش از دومین مراسم تحلیف ترامپ، صندوق تحت مدیریت طحنون مبلغ ۵۰۰ میلیون دلار در شرکت رمزارز «ورلد لیبرتی فایننشال» (World Liberty Financial) که توسط خانواده ترامپ تأسیس شده است، سرمایهگذاری کرد و در قبال آن ۴۹ درصد از سهام این شرکت را به دست آورد.
علاوه بر این، امارات متعهد به سرمایهگذاری کلانی تا سقف ۱.۴ تریلیون دلار در ایالات متحده شده است. افشاگریهای مالی ترامپ در ماه گذشته نشان میدهد که وی از این معامله ۲۶۳ میلیون دلار سود کسب کرده که بخش عمدهای از درآمد او در سال ۲۰۲۵ را تشکیل میدهد. در پاسخ به شائبههای مطرحشده در خصوص این «تبانی و تبادل منافع»، کاخ سفید هرگونه تضاد منافع را تکذیب کرده است. با این حال، نمایندگان دموکرات کنگره در جلسات استماع به صراحت اظهار داشتند که این اقدام «بوی یک طرح غیرقانونیِ پرداخت پول در ازای کسب امتیاز ویژه را میدهد».
جفری کسلر، از مقامات کنترل صادرات وزارت بازرگانی آمریکا، در روز ۱۴ ژوئیه در مقام دفاع برآمد و مدعی شد که در گفتگوهای مربوطه، هیچ بحثی درباره خانواده ترامپ یا مدیران اجرایی این شرکت صورت نگرفته است و این بازنگری را «یکی از مهمترین دستاوردهای این دولت» خواند. در واقع، رایزنیها و لابیگریهای امارات در خصوص مسئله تراشهها از دوره دولت بایدن آغاز شده بود. پس از وقوع جنگ ایران، مقامات اماراتی مستقیماً مطالبات خود را به کاخ سفید ارائه کردند و با استناد به نمونه هند که در سال ۲۰۱۶ جایگاه «شریک اصلی دفاعی» را کسب کرد و متعاقب آن از تسهیلات تجاری ارتقایافته بهرهمند شد، تلاش کردند طرف آمریکایی را متقاعد سازند.
در خصوص این «ارتقای درجه»، مقامات آمریکایی دلیلی که ارائه کردهاند این است: امارات در سال ۲۰۲۰ با امضای «توافقات ابراهیم»، عادیسازی روابط میان امارات و اسرائیل را به پیش برد و در جریان منازعه با ایران، قاطعانه ایستادن در کنار ایالات متحده را برگزید، لذا یک «متحد قابل اعتماد» به شمار میرود. وزارت بازرگانی ایالات متحده در بیانیهای پیرامون این تغییر مقررات، به «تعهد امارات متحده عربی مبنی بر جلوگیری از انتقال غیرقانونی و سوءاستفاده از فناوریهای حساس آمریکایی» اشاره کرد. (منبع: وبسایت وزارت بازرگانی ایالات متحده) دولت ترامپ سال گذشته تصمیم اولیه خود را برای اجازه صادرات برخی تراشهها به امارات اتخاذ کرده بود که در آن زمان انتقاد شاهینهای ضد چین (تندروهای مخالف چین) را برانگیخت؛ آنان هشدار میدادند که این محمولهها میتواند مزیت ایالات متحده را در رقابت هوش مصنوعی تضعیف کند. تصمیم اخیر وزارت بازرگانی موجب شده است که نگرانیهای یادشده بار دیگر به سطح بیایند. علاوه بر این، برخی از کارشناسان نسبت به هوشمندیِ اجازه احداث چنین ظرفیت عظیمی از توان محاسباتی پیشرفته در خارج از مرزهای کشور ابراز تردید کردهاند.
پژوهشگر ارشد اندیشکده محافظهکار «مؤسسه هادسن» اظهار داشت: «امارات سابقه طولانی در همکاری با ایران دارد و توانایی این کشور در تضمین امنیت مراکز داده هنوز به اثبات نرسیده است.»
امارات در مراحل اولیه تلاش کرده بود ایالات متحده را از ورود به جنگ با ایران بر حذر دارد، اما پس از تحمل حملات تلافیجویانه پهپادی از سوی ایران، رویکرد سرسختانهای اتخاذ کرد و با عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل همراه شد. ترامپ اخیراً در اجلاس سران گروه هفت (G7) به طور علنی رئیسجمهور امارات را ستود و گفت: «اعلیحضرت یک جنگجو است» و تأکید کرد که «از زمان آغاز به کار من، روابط آنها با ایالات متحده مستحکمتر شده است». سفیر امارات در ایالات متحده نیز اظهار داشت که این اقدام «نشاندهنده چندین دهه همکاری عمیق و قابل اعتماد میان دو کشور است». اما رسانههای آمریکایی عموماً به این نکته توجه دادهاند که این اقدام معاملهگرانه یعنی «تراشه در ازای وفاداری»، دقیقاً در زمانی صورت میگیرد که دولت ایالات متحده به بهانه امنیت ملی، صادرات فناوری به چین را به شدت محدود کرده است؛ امری که استانداردهای دوگانه و درهمتنیدگی منافع در آن، قطعاً به روند بحثبرانگیز خود ادامه خواهد داد.