«توافق موقت جهت بازگشایی تنگهٔ هرمز به تحقق نزدیک میشود»؛ افشای جزئیات توسط رسانهٔ آمریکایی
گزارش وبگاه آمریکایی آکسیوس (Axios) در تاریخ ۴ اوت: به نقل از دو منبع منطقهای و یک مقام آمریکایی، ایالات متحده، ایران و عمان در آستانهٔ دستیابی به توافقی موقت جهت بازگشایی تنگهٔ هرمز قرار دارند. طرف آمریکایی در تلاش است تا این موضوع را در تاریخ ۵ اوت به صورت رسمی اعلام نماید.
مذاکرات حول محور توافق موقت برای بازگشایی مجدد تنگهٔ هرمز از چندین هفته پیش در جریان بوده است؛ توافقی که هدف آن برقراری مجدد آتشبس میان آمریکا و ایران و ازسرگیری مفاوضات پیرامون توافق هستهای است. در عین حال، این توافق خواستهٔ ایران مبنی بر اختیارات کنترلی بیشتر بر رفتآمد در تنگهٔ هرمز را «به صورت جزئی» برآورده میسازد؛ اختیاراتی که ایران پیش از آغاز جنگ از آن برخوردار نبوده است.
دو منبع منطقهای افشا کردند که توافقِ در دست بررسی، یک تمهید موقت ۶۰ روزه را برای بازگشایی مجدد تنگهٔ هرمز مقرر میدارد که با اجرای مشترک عمان و ایران همراه خواهد بود و امکان تمدید بیشتر آن نیز وجود دارد.
به صورت مشخص، تمامی شناورهایی که از طریق تنگه وارد خلیج فارس میشوند، از طریق مسیر شمالی و از آبهای سرزمینی ایران عبور خواهند کرد. همچنین تمامی شناورهایی که از طریق تنگه به سوی دریای عرب بادبان میکشند، با هماهنگی ایران، از طریق مسیر جنوبی و از آبهای عمان گذر خواهند نمود.
در طول بازهٔ زمانی ۶۰ روزه، هیچگونه حق عبور یا عوارض دیگری اخذ نخواهد شد. طرفین ظرف مدت ۳۰ روز اقدام به پاکسازی مینهای دریایی در آبراه مرکزی تنگه خواهند نمود. پس از اتمام پاکسازی آبراه مرکزی، تردد شناورها از این مسیر و طبق ترتیبات دائمیِ حاصل از مذاکرات میان عمان و ایران انجام خواهد پذیرفت.
منابع منطقهای تصریح کردند که افزون بر مذاکرات عمان و ایران، مقامات قطر، پاکستان و عربستان سعودی نیز در میانجیگری مشارکت داشتهاند. علاوه بر این، کاخ سفید حضوری فعال در این مفاوضات داشته است. طی روزهای اخیر، استیو ویتکوف (فرستادهٔ ویژهٔ رئیسجمهور آمریکا)، سید عباس عراقچی (وزیر امور خارجهٔ ایران) و بدر البوسعیدی (وزیر امور خارجهٔ عمان) گفتوگوهای تلفنی متعددی انجام دادهاند.
به گفتهٔ دو منبع منطقهای، عراقچی در پایان هفتهٔ گذشته موافقت اصولی خود را با این توافق اعلام نموده بود، با این حال، این امر مستلزم اخذ تأییدیه از سوی سید مجتبی خامنهای، رهبر عالی ایران، و شورای عالی امنیت ملی این کشور بود. یک مقام آمریکایی و یک منبع منطقهای اذعان داشتند که رهبری ایران فرآیند تصویب را در روز چهارم به پایان رسانده است.
با این وجود، خبرگزاری رویترز در روز پنجم به نقل از رسانههای دولتی ایران گزارش داد که یک منبع آگاه اعلام کرده است در صورت «تداوم تهدیدات آمریکا علیه ایران»، توافق حاصلشده با عمان دربارهٔ تنگهٔ هرمز به تعویق خواهد افتاد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجهٔ ایران، در روز سوم اظهار داشته بود که ایران در حال حاضر هیچگونه مذاکرهای با آمریکا ندارد و هیچ برنامهای نیز برای پذیرش هیئت یا اعزام هیئت ایرانی در دستور کار نیست.
بقائی در روز چهارم اعلام کرد که ایران در حال مذاکره با عمان دربارهٔ تنگهٔ هرمز است و این گفتوگوها در ابعاد فنی و سیاسی به «پیشرفتهای مثبتی» دست یافته است.
ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت امور خارجهٔ قطر، اظهار داشت که مذاکرات مربوط به مسئلهٔ تنگهٔ هرمز در «مرحلهای بسیار روان» قرار دارد و پیشنویس توافق محتمل «میان تمامی طرفها توزیع شده است».
ترامپ هفتهٔ گذشته در مقطعی تهدید به آغاز دور جدیدی از حملات علیه ایران کرده بود، اما به سرعت با لغو اقدامات نظامی موافقت نمود.
ترامپ در روز چهارم طی مصاحبهای با شبکهٔ فاکس نیوز آمریکا بیان کرد که دولت آمریکا در جریان مذاکرات آن روز، گفتوگوهای «بسیار خوبی» با ایران داشته است و اشاره نمود که تنگهٔ هرمز «به زودی بازگشایی خواهد شد». با این حال، وی همزمان تحذیر داد که «اگر آنها (ایرانیها) مجدداً خلف وعده کنند، متحمل ضربهای سهمگین خواهند شد.»
