یمن هنوز حتی شروع نکرده است
پپه اسکوبار
ترجمه مجله جنوب جهانی
در یک نگاه: پپه اسکوبار معتقد است بحران یمن، ایران، عربستان و آمریکا وارد مرحله‌ای تعیین‌کننده شده است؛ او حادثه اخیر مرتبط با پرواز فلای‌دبی را یک عملیات روانی و روایتی ساختگی می‌داند و مدعی است که هدف اصلی آن منحرف کردن توجه از تحولات بزرگ‌تر در آسیای غربی است. از نگاه او، هم‌زمانی فشارهای ایران و یمن بر زیرساخت‌های انرژی عربستان و امارات با تحولات نظامی روسیه در اروپا، می‌تواند زمینه‌ساز مرحله‌ای بسیار گسترده‌تر از رویارویی منطقه‌ای شود؛ مرحله‌ای که در آن، به باور او، یمن و ایران نقش تعیین‌کننده‌ای خواهند داشت.
یک نمایش تمام‌عیار در ساعات پربیننده
۳۰ سپتامبر، یعنی ضرب‌الاجل تعیین‌شده برای اقدام احتمالی نظامی ایران علیه محاصره دریایی اعلام‌شده از سوی ترامپ، فرا رسید و سپری شد. ایران موضع خود را حفظ کرد و به ناوگان دریایی آمریکا که ظاهراً در حال اعمال این «محاصره» بود، شلیک نکرد.
اما نمایش باید ادامه پیدا می‌کرد.
در قالب «طرح ب»، شاهد یک نمایش تلویزیونی در ساعات پربیننده بودیم؛ در واقع، یک فریب مضاعف: بازسازی ۱۱ سپتامبر در فلای‌دبی.
این نمایش تأسف‌بار، از نگاه نویسنده، هرگز یک «حمله تروریستی» نبود؛ بلکه یک عملیات روانی بدساخت از سوی موساد بود که به گفته او، جزئیات باورنکردنی فراوانی داشت؛ حتی ماجرای لوله‌کشی که گویا پس از دیدن یک اتفاق در تلویزیون، کنترل هواپیما را به دست گرفته بود.
به باور اسکوبار، طراحان این ماجرا همان «فرقه مرگ» در غرب آسیا، یعنی امارات متحده عربی و واشنگتن، بودند. روایت رسمی چنین است که یک کمک‌خلبان «جهادی» ــ که به‌طور مناسب اهل عمان معرفی شده تا برچسب‌زنی و اهریمن‌سازی کامل شود ــ تلاش کرده هواپیمایی مملو از صهیونیست‌ها را سرنگون کند و مسافران قهرمان، از جمله همان لوله‌کش معروف، با دست خالی او را مهار کرده‌اند.
تمرکز بر «تروریست عمانی»
به نوشته اسکوبار، «فرقه مرگ» تمام تلاش خود را به کار می‌گیرد تا هرگونه مسئولیت اماراتی‌ها از این ماجرا کنار گذاشته شود. تمام توجه‌ها به «تروریست» عمانی معطوف شده است.
از نگاه او، اینجا با یک سه‌گانه کامل روبه‌رو هستیم: مسلمانان همیشه تروریست‌اند؛ «فرقه مرگ» همواره قربانی است؛ و عربستان سعودی باید «تروریست» را به این فرقه تحویل دهد.
بنابراین، عبور یک کمک‌خلبان از کنترل‌های امنیتی فرودگاه به‌شدت حفاظت‌شده دبی و قاچاق یک چاقو به داخل هواپیما، آن هم در یکی از تحت‌نظارت‌ترین مسیرهای هوایی جهان، ظاهراً امری ساده تلقی می‌شود.
اما یک پرسش مهم‌تر باقی می‌ماند: چرا نیروی هوایی «فرقه مرگ» نتوانست مانع فرود هواپیما در تبوک شود؟
زیرا، به باور نویسنده، مقصد از ابتدا تبوک بوده است. تبوک بزرگ‌ترین پایگاه هوایی عربستان در شمال‌غرب این کشور و نزدیک‌ترین پایگاه به اسرائیل است؛ پایگاهی که به گفته اسکوبار، «فرقه مرگ» سال‌ها در تلاش بوده به آن دسترسی پیدا کند.
اکنون ممکن است بسته کامل‌تری در اختیار آنها قرار گیرد
اسکوبار معتقد است که اکنون ممکن است این مجموعه امتیازات در اختیار آنان قرار گیرد: دسترسی به حریم هوایی عربستان، اطلاعات محرمانه و امتیازات بیشتر، در نتیجه فشار مشترک ابوظبی و واشنگتن.
در برنامه‌ای با عنوان «پروتکل انتقال» مطرح شد که هنگامی که رهبر «فرقه مرگ» به‌طور مخفیانه برای دیدار دوجانبه با محمد بن زاید، رهبر امارات، به ابوظبی سفر کرد، ممکن است با مقام‌هایی از چند کشور عربی دیگر نیز دیدار کرده باشد؛ از جمله قطر، عمان، لیبی و مراکش.
عربستان سعودی با شدت هرگونه مشارکت خود در این مجموعه را رد کرد. اردن نیز همین موضع را گرفت. درباره عمان تنها یک منبع اسرائیلی سخن گفته است. از سوی قطر، عمان، مراکش یا لیبی نیز هیچ تأیید رسمی منتشر نشده است.
با این حال، تهران با عصبانیت شدید واکنش نشان داد و نسبت به «پیامدهای بسیار خطرناک» هشدار داد.
به نوشته اسکوبار، موضع ایران روشن است: نباید اجازه دهد این «چی‌واواها» روند اساسی کاهش حداکثری نفوذ آمریکا و اسرائیل در غرب آسیا را از مسیر خود خارج کنند.
اسلام‌آباد نیز همچنان به تلاش طاقت‌فرسای خود ادامه می‌دهد تا گام‌به‌گام به حداقلی از پیشرفت دست یابد و هم‌زمان میان عربستان سعودی و انصارالله، و نیز میان آمریکا و ایران، میانجی‌گری کند.
قطر نیز سه‌شنبه گذشته پاسخ آمریکا را در دوحه به عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، تحویل داد.
به نظر می‌رسد اختلاف اصلی بر سر ترتیب اجرای اقدامات باشد، نه اصل مؤلفه‌های توافق. متن موجود، در وضعیت فعلی، نوعی نسخه بهبودیافته از یادداشت تفاهم معروف به «گربه مرده» یا همان چارچوب اسلام‌آباد است. با این حال، کمتر کسی انتظار دارد این «مرده» بار دیگر زنده شود.
روسیه، ایران، یمن: باید بی‌رحمانه بر آنها کوبید
اکنون به اصل ماجرا، یعنی یمن، می‌رسیم؛ به این پرسش که نیروهای سخت‌گیر صنعا تا چه اندازه حاضرند به ریاض ضربه وارد کنند.
نابودی تأسیسات نفتی بسیار آسان است: این تازه آغاز کار است. یمن خشمگین است و قرار نیست در برابر هیچ چیزی متوقف شود.
هم‌اکنون می‌توان همگرایی شگفت‌انگیزی را میان خاندان سعودی، نیروی دریایی آمریکا در برابر سواحل ایران و ناتو در «کشور ۴۰۴» مشاهده کرد؛ به نوشته اسکوبار، همه آنها به‌شدت تحت فشار قرار گرفته‌اند.
روسیه و ایران هنوز حتی وارد مرحله اصلی نشده‌اند.
و درباره یمن باید بیشتر سخن گفت.
سرگئی کاراگانوف در ابتدای این هفته بار دیگر این موضوع را علنی کرد و گفت که «استاوکا» یا فرماندهی عالی روسیه سرانجام تصمیم سرنوشت‌ساز خود را برای پایان دادن به رنج نئونازی‌های کی‌یف گرفته است.
روسیه آماده جنگ در اروپا است
همچنین سرگئی لاوروف، در یک نشست غیررسمی دو ساعته در حاشیه نشست والدای در اطراف مسکو، با آرامش کامل بار دیگر تأکید کرد که روسیه برای جنگ در اروپا آماده است.
و به نوشته اسکوبار، این جنگ سریع خواهد بود؛ بدون محدودیت.
انصارالله و نیروهای مسلح یمن انتظار دارند سه روند با یکدیگر همگرا شوند: نخست، یک «ساعت صفر» اجتناب‌ناپذیر که سراسر غرب آسیا را به لرزه درآورد؛ دوم، تشدید درگیری‌های داخلی و قبیله‌ای در درون عربستان سعودی؛ و سوم، فراهم شدن تمام قطعات پازل برای آغاز «طوفان بعدی یمن» علیه عربستان سعودی.
در شرایط کنونی، ریاض هیچ حمله‌ای را که از خاک یمن صورت گرفته باشد، به رسمیت نمی‌شناسد. در مقابل، صنعا هر روز و با نظمی تقریباً ساعت‌وار، شمار حملات هوایی عربستان به یمن را اعلام می‌کند؛ حملاتی که به گفته صنعا، بازارها، مزارع، خانه‌ها، پل‌ها، تأسیسات آب‌رسانی و شبکه‌های مخابراتی را هدف قرار داده‌اند؛ همان الگوی عملیاتی که نویسنده آن را به «سندیکای اپستین» تشبیه می‌کند.
فشار بر زیرساخت‌های انرژی
ایران نیز به نوبه خود سطح درگیری را افزایش داده و به میدان نفت و گاز بوحصا متعلق به شرکت ادنوک در جنوب‌غرب ابوظبی حمله کرده است. این میدان یکی از بزرگ‌ترین میادین نفت و گاز خشکی امارات متحده عربی محسوب می‌شود و خوراک خط لوله راهبردی حبشان ـ فجیره را تأمین می‌کند؛ تنها مسیر صادراتی امارات که تنگه هرمز را دور می‌زند.
مسیر جایگزین عربستان سعودی، یعنی خط لوله شرق ـ غرب، نیز سه هفته پیش هدف حمله قرار گرفت و در ابتدای همین هفته بار دیگر از سوی یمن در منطقه بقیق بمباران شد.
ضربه هم‌زمان به نفت عربستان و امارات
به نوشته اسکوبار، حملات تقریباً هم‌زمان به تأسیسات ادنوک و بقیق ممکن است تا ۱۳ میلیون بشکه نفت در روز را از بازار خارج کرده باشد.
بد نیست بار دیگر به همه یادآوری کنیم که ایران و یمن در کنار یکدیگر قرار دارند.
از نگاه نویسنده، این همان بسته‌ای است که اهمیت دارد و هیچ حادثه کوچک ۱۱ سپتامبری که زیر پوشش یک عملیات پرچم دروغین قرار گرفته باشد، نمی‌تواند آن را تغییر دهد.
پپه اسکوبار
پپه اسکوبار ستون‌نویس «کرییدل»، سردبیر «آسیا تایمز» و تحلیلگر مستقل ژئوپلیتیک با تمرکز بر اوراسیاست. او از اواسط دهه ۱۹۸۰ به‌عنوان خبرنگار خارجی در لندن، پاریس، میلان، لس‌آنجلس، سنگاپور و بانکوک زندگی و فعالیت کرده است. از آثار او می‌توان به گلوبالیستان: چگونه جهان جهانی‌شده به جنگی سیال تبدیل می‌شود، بلوز منطقه سرخ: تصویری از بغداد در دوران تشدید جنگ، اوباما گلوبالیستان را انجام می‌دهد، ۲۰۳۰ و دهه بیست خشمگین اشاره کرد.
منبع: بنیاد فرهنگ راهبردی