کمونیست‌ها و متحدانشان پس از پاک‌سازی ۱۳۰ میلیون رأی‌دهنده در هند مقاومت می‌کنند
لوک روتلو
ترجمه مجله جنوب جهانی
در یک نگاه
دولت راست‌گرای هند به رهبری نارندرا مودی، با هدف جلوگیری از شکست انتخاباتی، بیش از ۱۳۰ میلیون نفر را از فهرست رأی‌دهندگان حذف کرده است؛ اقدامی که به‌طور نامتناسبی مسلمانان و اقلیت‌های قومی را هدف گرفته. این مقاله نشان می‌دهد چگونه احزاب چپ، جنبش جوانان «حزب سوسک» و نیروهای دموکراتیک با اعتراضات سراسری، اعتصاب و مقاومت در برابر سرکوب پلیس، خواستار بازگرداندن حقوق رأی‌دهندگان و استعفای رئیس کمیسیون انتخابات شده‌اند. نویسنده این رویداد را بخشی از نبرد جهانی علیه راست افراطی و همسو با راهبردهای سرکوب رأی‌دهندگان در آمریکا می‌داند.
دهلی — ایالات متحده تنها کشوری نیست که در آن یک دولت راست‌گرا با تمام توان برای پاک‌سازی فهرست رأی‌دهندگان تلاش می‌کند تا از شکست در صندوق‌های رأی جلوگیری کند. کمیسیون انتخابات هند پس از آغاز آنچه «بازبینی ویژه و فشرده» (SIR) ثبت‌نام رأی‌دهندگان در سال ۲۰۲۵ نامیده شد، بیش از ۱۳۰ میلیون نفر را از حق رأی خود محروم کرد.
اعتراضات گسترده‌ای که توسط نیروهای دموکراتیک — از جنبش اعتراضی جوانان «حزب سوسک» تا احزاب چپ مانند حزب کمونیست هند (مارکسیست) — سازمان‌دهی شده، برای مقاومت در برابر این تصمیم به پا خاسته‌اند و در حالی که خواستار بازگرداندن ثبت‌نام رأی‌دهندگان هستند، با خشونت غیرقانونی پلیس و سرکوب دولتی روبه‌رو شده‌اند.
تصمیم کمیسیون انتخابات به‌طور نامتناسبی جمعیت مسلمان و اقلیت‌های قومی را هدف گرفت — حوزه‌های انتخابیه‌ای که اغلب علیه حزب حاکم راست افراطی بهارتیا جاناتا (BJP) به رهبری نخست‌وزیر نارندرا مودی رأی می‌دهند.
این حمله بازتاب راهبرد حزب جمهوری‌خواه آمریکا در پاک‌سازی رأی‌دهندگان با هدف قرار دادن رأی‌دهندگان سیاه‌پوست، لاتین‌تبار، بومی آمریکایی و سایر اقلیت‌هاست. دولت مودی همچنان با متحدان راست افراطی در ایالات متحده و اسرائیل نزدیک کار می‌کند و ایده‌هایی درباره چگونگی حفظ قدرت مبادله می‌کند. در سال ۲۰۲۵، مودی در یک نشست خبری به دونالد ترامپ پیوست و در آن حمایت خود را از جنبش MAGA اعلام کرد و خواستار یک مشارکت دوجانبه «MEGA» میان دو دولت شد.
در پاسخ به این بحران در حال گسترش، اپوزیسیون چپ هند خواستار بازگرداندن کامل حق رأی و استعفای جیانش کومار، رئیس کمیسیون انتخابات شده است. صدها هزار نفر در سراسر کشور برای دفاع از حقوق دموکراتیک تجمع کرده‌اند، در حالی که پلیس بیش از ۷٬۰۰۰ معترض را بازداشت کرده است — از جمله ام. ای. بیبی، دبیرکل حزب کمونیست هند (مارکسیست) و بیشتر رهبری ملی این حزب، که در ۱۰ اکتبر دستگیر شدند.
صعود راست افراطی
حزب BJP، نیروی اصلی جنبش هندوتوا (ملی‌گرایی هندو)، از سال ۲۰۱۴ رهبری دولت فدرال هند را در دست دارد. مسیر آن به قدرت از پیوندهای نزدیکش با راشتریا سِوایام‌سِواک سانگ (RSS)، یک سازمان شبه‌نظامی راست افراطی با پیوندهای تاریخی با فاشیسم نازی، و ویشوا هیندو پاریشاد (VHP)، شاخه بین‌المللی جمع‌آوری کمک‌های مالی آن، می‌گذشت.
BJP در هماهنگی با RSS، سرکوب سیاسی و خشونت فرقه‌ای علیه مسلمانان و سایر اقلیت‌های قومی و مذهبی را تأیید کرده است. قتل‌عام گجرات در سال ۲۰۰۲، که در آن دولت ایالتی BJP با اوباش خشن برای کشتار هزاران مسلمان تبانی کرد، نقطه عطف کلیدی در صعود مودی به قدرت بود.
در سال‌های اخیر، BJP و متحدانش از طیف گسترده‌ای از روش‌های خشونت‌آمیز، غیرقانونی و فاسد برای تصاحب دولت‌های ایالتی از سایر احزاب استفاده کرده‌اند. حتی وقتی این حزب انتخابات را باخته، راه‌هایی برای خرید نمایندگان سایر احزاب یافته و از طریق فساد و معاملات پشت‌پرده، دولت‌های اکثریتی را سرهم کرده است.
پیروزی BJP در انتخابات قانون‌گذاری بنگال غربی در ۲۰۲۶ بر پایه مرحله پیشین فرایند SIR بنا شده بود که بیش از نه میلیون رأی‌دهنده ثبت‌نام‌شده را حذف کرد. این انتخابات کنگره ترینامول را کنار زد و به نخستین دولت BJP در تاریخ این ایالت منجر شد — ۱۵ سال پس از آنکه کنگره ترینامول اکثریت قانون‌گذاری CPI(M) را که از سال ۱۹۷۷ بر ایالت حکومت می‌کرد، برکنار کرد.
تا اکتبر ۲۰۲۶، BJP در ۲۲ ایالت و قلمرو اتحادیه از ۳۱ ایالت و قلمرو اتحادیه هند حکومت می‌کند.
اپوزیسیون پیشرو
هرچند BJP همچنان در انتخابات ایالتی پیشرفت کرده، دولت مودی با بادهای مخالف ناشی از یک اتحاد گسترده اپوزیسیون روبه‌رو شده است که در سراسر کشور در کارخانه‌ها، خیابان‌ها، مزارع و پای صندوق‌های رأی سازمان‌دهی شده است. جنبشی به رهبری دهقانان و کشاورزان در آل-ایندیا کیسان سابها (AIKS، شاخه دهقانی CPI(M)) در سال ۲۰۲۱ مجموعه‌ای از اصلاحات ارضی ارتجاعی را پس از آنکه صدها هزار نفر در هاریانا و ایالت‌های دیگر راهپیمایی کردند و فضاهای عمومی را اشغال کردند، معکوس کرد.
بریندا کارات، عضو دفتر سیاسی CPI(M) و رهبر فدراسیون دموکراتیک زنان سراسر هند، نزدیکی جغرافیایی اعتراضات به پایتخت فدرال را بخشی از قدرت آن‌ها دانست.
او گفت: «در ایالت‌های اطراف دهلی نو در سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲، ما اعتراضات موفق جنبش کیسان یا کشاورزان را رهبری کردیم که [منطقه] را پوشش داد.» او تأکید کرد که شکست اصلاحات، نقطه عطف کلیدی در مبارزه گسترده‌تر علیه BJP بود؛ مبارزه‌ای که با «تصاحب هرچه بیشتر توسط دولت» روبه‌رو شد.
در آستانه انتخابات فدرال ۲۰۲۴، ائتلافی متنوع از ده‌ها حزب اپوزیسیون، از جمله احزاب چپ، حزب میانه‌رو کنگره و دیگران، به‌عنوان بلوک انتخاباتی اتحاد فراگیر توسعه ملی هند (INDIA) به هم پیوستند. هرچند این ائتلاف نتوانست مودی و BJP را از دولت برکنار کند، برای نخستین بار از سال ۲۰۱۹ اکثریت مطلق را از BJP گرفت و این حزب را مجبور کرد برای حفظ مودی در قدرت به شرکای ائتلافی خود روی آورد.
در سال ۲۰۲۶، حزب سوسک (Cockroach Janta Party) به نیرویی جدید تبدیل شد که با قدرت جوانان و دانشجویان، با همکاری فدراسیون دانشجویان هند (SFI، شاخه دانشجویی CPI(M)) و دیگر سازمان‌های پیشرو، سیاست‌های اقتصادی و آموزشی BJP را به چالش می‌کشد. این حزب نام خود را از اظهارات توهین‌آمیز سوریا کانت، رئیس دادگستری، گرفته که جوانان بیکار و کم‌اشتغال را «سوسک» خوانده بود و موجی جدید از جوانان را به خیابان‌ها کشانده است.
پس از مجموعه‌ای از رسوایی‌ها حول سیستم آزمون استاندارد ملی و آزمون ورودی تحصیلات پس از متوسطه، CJP برای استعفای دهارمِندرا پرادان، وزیر آموزش، و اصلاحات در یکپارچگی این سیستم کارزار کرد. این حزب هرچند با خشونت پلیس دهلی روبه‌رو شد، جنبشی سراسری همبستگی سازمان‌دهی کرد و در هر دو خواسته پیروز شد و انرژی تازه‌ای به اپوزیسیون داد.
کارات گفت: «CPI(M) و احزاب چپ کاملاً از فعالان CJP که تعداد زیادی از جوانان را — که پیش از این کاملاً سازمان‌نیافته بودند — الهام بخشیده‌اند، حمایت می‌کنند و به آن‌ها می‌پیوندند.» اتحاد CJP با SFI و دیگر بخش‌های جنبش دانشجویی سازمان‌یافته، چالشی پایدار برای BJP بوده و حرکت اپوزیسیون را پیش برده است.
با این حال، کارات به شکافی میان ابعاد مختلف مبارزه سیاسی اشاره کرد. او گفت: «این خیزش نقطه عطفی در هند است، اما همچنین نشان می‌دهد که انتخابات چگونه هرچه بیشتر از واقعیت‌های اجتماعی و اقتصادی جدا می‌شود.»
او افزود: «راست‌گراها یاد گرفته‌اند چگونه از طریق دست‌کاری حوزه‌های انتخابیه، حمایت‌گری، محرومیت رأی‌دهندگان و دیگر ابزارها انتخابات را ببرند. در سطح مجلس ایالتی و سطح محلی، آن‌ها همچنان انتخابات میان‌دوره‌ای را می‌برند، که عمق مبارزات را در نتیجه منعکس نمی‌کند. ما باید نارضایتی گسترده را به رقابت‌های انتخاباتی خود ترجمه کنیم.»
تشدید سرکوب
BJP به‌عنوان بخشی از سرکوب خود علیه حزب سوسک، احزاب چپ و دیگر نیروهای اپوزیسیون، از کنترل خود بر دولت‌های ایالتی برای اعمال منع آمد‌و‌رفت عملی، تعطیلی خودسرانه حمل‌و‌نقل عمومی و ممنوعیت کامل اعتراضات در پایتخت فدرال استفاده کرده است. هیچ دولتی از زمان «وضعیت اضطراری»، وضعیت استثنایی که ایندیرا گاندی در سال ۱۹۷۵ اعمال کرد و در آن هزاران رهبر و وابسته CPI(M) توسط نیروهای دولتی ربوده، شکنجه و کشته شدند، ممنوعیت کامل تظاهرات در دهلی نو را اعمال نکرده بود.
حامیان حزب سوسک در برابر سنگر پلیس فشار می‌آورند و تلاش می‌کنند به سمت پارلمان هند راهپیمایی کنند و خواستار استعفای وزیر آموزش هستند، در دهلی نو، ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶. | Shekhar Yadav / AP
اقدامات BJP در هفته گذشته به مقیاس بی‌سابقه‌ای از خشونت رسیده است، زیرا هزاران عضو CJP، CPI(M) و احزاب دیگر به دلیل شرکت در اعتراضات بازداشت شده‌اند. هرچند تظاهرات سراسری است، تجمع پلیس دهلی به‌ویژه گسترده بوده و بیش از ۴۰٬۰۰۰ افسر در شعاع دو مایلی اطراف جانتر مانتر، محل تاریخی تظاهرات و مرکز اعتراضات موفق آموزشی CJP ماه‌ها پیش، جمع شده‌اند.
جان بریتاس، رهبر CPI(M)، پس از حمله پلیس در بیمارستان بستری شد. در حالی که برخی روزنامه‌نگاران و رهبران سیاسی — از جمله همه اعضای رهبری ملی CPI(M) — بعداً آزاد شدند، رهبران CJP همچنان در زندان هستند.
موج اپوزیسیون دموکراتیک به مانورهای ضددمکراتیک کمیسیون انتخابات، شاهد مشارکت و رهبری گسترده زنان بوده است که با خشونت هدفمند پلیس دهلی و دیگر دستگاه‌های دولتی روبه‌رو شده‌اند. شرکت‌کنندگان در اعتراضات، آزار جنسی سیستماتیک توسط پلیس را مستند کرده‌اند؛ اقدامی برای ترساندن زنان از پیوستن به تظاهرات.
هرچند سرکوب تشدید شده، اما اپوزیسیون را نیز به حرکت درآورده و ضعف BJP را در برابر جنبش‌های دموکراتیک در جبهه‌های متعدد نشان داده است. حذف ثبت‌نام بیش از ۱۳۰ میلیون رأی‌دهنده، ترس آن را از باختن انتخابات‌های آینده در صورت اجازه رأی دادن به آن‌ها آشکار می‌کند، در حالی که تلاشش برای ممنوعیت اعتراضات در پایتخت، قدرت تجمع‌ها را در به چالش کشیدن دولت نشان می‌دهد. در همین حال، هم اتحادیه‌های کارگری تحت رهبری کمونیست‌ها و هم اتحادیه‌های مستقل، خواسته‌های جنبش را امضا کرده و آن را در میان میلیون‌ها عضو خود منتشر کرده‌اند.
احزاب کمونیست اعلام همبستگی می‌کنند
حزب کمونیست ایالات متحده آمریکا واکنش شدیدی به سرکوب اعتراضات نشان داد و بیانیه‌ای در حمایت از خواسته‌های CPI(M) صادر کرد. این بیانیه محکومیت خود از اتحاد میان دولت‌های ترامپ و مودی را تکرار کرد و تأکید کرد که «هماهنگی نیروهای راست افراطی در هند و ایالات متحده، مقیاس و شدت [اقدامات ضددمکراتیک] را در هر دو کشور تشدید کرده است.»
احزاب کمونیست از سراسر جهان پشت شعار «دست از کمونیست‌های هند بردارید!» متحد شدند. احزاب در پاکستان، بنگلادش، یونان، ترکیه، بریتانیا و جاهای دیگر بیانیه‌های همبستگی با اعتراضات ارائه کردند و به جلب توجه جهانیان به لحظه‌ای محوری در مبارزه جهانی علیه راست افراطی کمک کردند.