
با معیارهایی بالاتر و اقداماتی عملیتر، انضباط همهجانبه و سختگیرانهٔ حزب را پیش ببریم
شی جینپینگ
ترجمهٔ مجلهٔ جنوب جهانی
در یک نگاه: این مقاله بر ضرورت تشدید انضباط حزبی، اجرای قاطع تصمیمات کمیتهٔ مرکزی حزب کمونیست چین، مهار قدرت از طریق قوانین و مقررات و تداوم مبارزه با فساد تأکید میکند. شی جینپینگ با اشاره به چالشهای دورهٔ پانزدهمین برنامهٔ پنجساله، خواستار مقابله با اجرای صوری تصمیمات، افراد دوچهره، قواعد نانوشته و فساد آشکار و پنهان میشود و بر نظارت مستمر، اجرای بیاستثنای مقررات و پیشبرد یکپارچهٔ سازوکارهای جلوگیری از فساد تأکید میگذارد.
دورهٔ «پانزدهمین برنامهٔ پنجساله» مرحلهای تعیینکننده برای تحکیم پایهها و بسیج همهٔ نیروها بهمنظور تحقق اساسی نوسازی سوسیالیستی است. برای آنکه طرح ترسیمشده در چهارمین پلنوم کمیتهٔ مرکزی بیستم حزب کمونیست چین به واقعیت تبدیل شود، باید رهبری همهجانبهٔ حزب را حفظ و تقویت کنیم، انضباط همهجانبه و سختگیرانهٔ حزب را پیگیرانه پیش ببریم، آگاهی نسبت به رسالت و ارادهٔ مبارزه را در سراسر حزب تقویت کنیم، وحدت و انسجام حزب را تحکیم بخشیم، پاکی صفوف حزب را حفظ کنیم و توانایی حزب در حکمرانی و سطح رهبری آن را ارتقا دهیم.
یکم ــ اجرای مصممتر و قاطعانهتر تصمیمات و تدابیر مهم کمیتهٔ مرکزی حزب
اجرای تصمیمات و تدابیر مهم کمیتهٔ مرکزی حزب، مطالبهای اساسی برای پاسداری از اقتدار کمیتهٔ مرکزی و رهبری متمرکز و یکپارچهٔ آن است؛ این امر همچنین یکی از تجربههای تاریخی مهم در پیشرفت مستمر آرمان حزب و مردم به شمار میرود. حزب کمونیست چین بر پایهٔ آرمان پدید آمد و برای تحقق رسالت خود مبارزه میکند. دقیقاً تحت رهبری استوار کمیتهٔ مرکزی حزب بود که نسلهای پیاپی کمونیستها، بیاعتنا به دشواریها، مبارزه را ادامه دادند و با موفقیت مردم چین را گامبهگام از جامعهای نیمهمستعمره و نیمهفئودالی به سوی برخاستن، ثروتمندشدن و قدرتمندشدن رهبری کردند و راه درست سوسیالیسم با ویژگیهای چینی را گشودند.
اکنون در مرحلهای تعیینکننده برای تحقق اساسی نوسازی سوسیالیستی قرار داریم و در مسیر پیش رو ناگزیر با آزمونهای بزرگی روبهرو خواهیم شد؛ آزمونهایی که ممکن است با بادهای شدید و امواج سهمگین و حتی توفانهایی هولناک همراه باشند. تا زمانی که آرمان در دل، میهن در سینه و رسالت بر دوش داشته باشیم، میتوانیم از جایگاهی بلندتر به مسائل بنگریم، افقهای دورتر را ببینیم و پیوسته اعتمادبهنفس و توان خود را افزایش دهیم؛ میتوانیم بر همهٔ دشواریها غلبه کنیم، بیآنکه خود مغلوب دشواریها شویم؛ و میتوانیم ارادهای واحد در سراسر حزب و برنامهای هماهنگ برای کل کشور پدید آوریم تا تصمیمات و تدابیر مهم کمیتهٔ مرکزی حزب را بهطور مؤثر اجرا کنیم و با همدلی و بسیج نیروها، یکی پس از دیگری از گذرگاههای دشوار «لوشانگوان» و «لادِنگکو» عبور کنیم.
سازمانهای حزبی در همهٔ سطوح و شمار گستردهٔ اعضا و کادرهای حزب باید احساس مسئولیت سیاسی و رسالت تاریخی خود را تقویت کنند، نیت آغازین حزب را نیت درونی خویش و رسالت حزب را زندگی خود بدانند و همهٔ خرد و نیروی خود را برای تحقق وظیفهٔ محوری حزب گرد آورند. کادرهای رهبری در همهٔ سطوح باید از نقطهنظر تحقق رسالت و وظایف حزب، نگرش درستی نسبت به دستاوردهای عملکردی خود شکل دهند و آن را در عمل به کار بندند. آنان باید بررسی کنند که آیا اندیشه و عملشان از آرمان بلند کمونیسم و آرمان مشترک سوسیالیسم با ویژگیهای چینی منحرف شده است یا نه؛ آیا از هدف بنیادی خدمت تماموکمال به مردم فاصله گرفتهاند یا نه؛ آیا از خطمشیها، اصول و سیاستهای حزب و تصمیمات و تدابیر مهم کمیتهٔ مرکزی فاصله گرفتهاند یا نه؛ و آیا از شرایط ملی و واقعیتهای منطقه یا دستگاه تحت مسئولیت خود جدا افتادهاند یا نه. آنان باید با این نگرش که لازم نیست دستاوردها حتماً در زمان مسئولیت من حاصل شوند، اما تحقق آنها به سهم من نیاز دارد، بیحواسپرتی و با تمرکز کامل، نوسازی به سبک چینی را پیش ببرند.
حزب ما برای اجرای تصمیمات و تدابیر مهم کمیتهٔ مرکزی سازوکارهای کاملی دارد و این سازوکارها در مجموع بهخوبی و با قدرت عمل میکنند. بااینحال، بررسیهای انجامشده در جریان بازرسیهای حزبی، حسابرسیها و نظارتها نشان میدهد که همچنان مواردی از اجرا نکردن تصمیمات و تدابیر کمیتهٔ مرکزی یا اجرای نابسامان و نادرست آنها وجود دارد و در برخی حوزهها این مشکلات نسبتاً برجستهاند.
باید روشن باشد که اجرای تصمیمات و تدابیر مهم کمیتهٔ مرکزی، از الزامات اساسی انضباط سیاسی و قواعد سیاسی حزب است. تأکید ما بر «دو پاسداری» و حفظ همسویی کامل با کمیتهٔ مرکزی، باید در اقدامات عملی برای اجرای تصمیمات و تدابیر مهم آن تجلی یابد. نباید صرفاً شعارهای توخالی سر داد و بهمراتب کمتر میتوان در حرف چیزی گفت و در عمل خلاف آن رفتار کرد. هرکس این الزامات را نقض کند، باید پاسخگو باشد: هرجا لازم است انتقاد شود، باید انتقاد کرد؛ هرجا لازم است تغییر مسئولیت صورت گیرد، باید مسئولان را جابهجا کرد؛ و هرجا لازم است مجازات انضباطی اعمال شود، باید آن را اعمال کرد. نباید از کنار تخلفات با بیاعتنایی یا ابهام گذشت. باید نظارت سیاسی در این زمینه را بهطور مؤثر تقویت کنیم.
در دورهٔ پانزدهمین برنامهٔ پنجساله، وظایف توسعهٔ اقتصادی و اجتماعی کشور بسیار سنگین خواهد بود. باید بر اجرای راهبردهایی چون تحقق مفهوم جدید توسعه، پیشبرد توسعهٔ باکیفیت و تسریع در ایجاد الگوی جدید توسعه تمرکز کنیم. همچنین باید بر وظایفی از قبیل ایجاد نظام صنعتی مدرن، توسعهٔ نیروهای مولد کیفی جدید متناسب با شرایط هر منطقه، ایجاد بازار واحد ملی، گسترش گشایش در سطحی بالا به روی جهان خارج، پیشبرد استوار رفاه مشترک همهٔ مردم، جلوگیری مستمر از بازگشت به فقر، حل بدهیهای پنهان دولتهای محلی، تقویت حفاظت از محیطزیست و هماهنگسازی توسعه و امنیت متمرکز شویم.
برای اطمینان از اجرای واقعی این وظایف، باید نظارت را مشخصتر، دقیقتر و مستمرتر کنیم، از نتایج بازرسیهای حزبی بهخوبی بهره ببریم و نظارت بر اصلاح کاستیها را تقویت کنیم تا تصمیمات و تدابیر چهارمین پلنوم کمیتهٔ مرکزی بیستم حزب کمونیست چین بهطور کامل اجرا شوند.
از امسال، دورههای جدید مسئولیت در نهادهای محلی بهتدریج آغاز خواهد شد. باید از این وضعیت جلوگیری کنیم که مسئولان در آستانهٔ تغییر دورهٔ مسئولیت، با انتظار و تردید دست روی دست بگذارند و از انجام وظایف خودداری کنند یا پس از تغییر مسئولیت، در پی دستاوردهای فوری و کوتاهمدت باشند و برنامهها و سیاستهای پیشین را پیدرپی زیرورو کنند. باید اطمینان حاصل کنیم که یک طرح راهبردی از ابتدا تا انتها پیگیری میشود.
باید یادآور شد که اجرای قاطعانه و مؤثر تصمیمات و تدابیر مهم کمیتهٔ مرکزی با انجام خلاقانهٔ کارها در تضاد نیست. هر کاری باید بر پایهٔ واقعیتها و با پایبندی به حقیقتجویی انجام شود؛ باید از نسخهبرداری مکانیکی و یکسانسازی کورکورانهٔ شیوهٔ عمل در سطوح بالا و پایین پرهیز کرد. در کنار نظارت سختگیرانه، باید از مناطق و دستگاههای مختلف حمایت و آنها را تشویق کنیم تا با توجه به شرایط واقعی خود، روشها و راههای مؤثر اجرای تصمیمات و تدابیر کمیتهٔ مرکزی را بررسی و کشف کنند؛ بهگونهای که نتیجهٔ نهایی با مقاصد تصمیمگیری و اهداف اولیهٔ سیاستگذاری کمیتهٔ مرکزی مطابقت داشته باشد.
عامل تعیینکننده در اجرای درست تصمیمات و تدابیر مهم کمیتهٔ مرکزی، انسانها هستند. ازاینرو باید نسبت به «افراد دوچهره» که در دل دوگانگی دارند و میان گفتار و کردارشان فاصله است، هوشیار باشیم.
«افراد دوچهره» به شکلهای گوناگون ظاهر میشوند. برخی پیوسته از وفاداری سیاسی و «دو پاسداری» سخن میگویند، در اعلام حمایت از اجرای تصمیمات و تدابیر مهم کمیتهٔ مرکزی شتابزده عمل میکنند و با صدایی بلند و لحنی قاطع موضع میگیرند؛ اما در عمل، برخلاف دستورات رفتار میکنند، راه خود را میروند و حتی از اجرای دستورها سر باز میزنند و ممنوعیتها را نادیده میگیرند و بهطور گسترده مرتکب آنچه «هفت موردِ وجود» نامیده میشود، میگردند.
برخی دیگر در عرصهٔ فکری به لیبرالیسم روی میآورند و فرد را بر همهچیز مقدم میدانند؛ آنان اندیشهٔ سوسیالیسم با ویژگیهای چینی در عصر جدید را تنها زمانی میپذیرند که با منافعشان سازگار باشد و در غیر این صورت آن را کنار میگذارند.
گروهی در عرصهٔ سیاسی فرصتطلبی میکنند، با سخنان فریبنده و رفتارهای چاپلوسانه خود را با تغییر جهت باد وفق میدهند، به هرجا که منفعتی باشد میروند و همواره آمادهاند که در لحظهٔ مناسب «از کشتی بپرند».
برخی در عرصهٔ تشکیلاتی فرقهگرایی پیشه میکنند، برای خود پایگاه و حلقهٔ اختصاصی میسازند، دستهبندیهای شخصی تشکیل میدهند و مخالفان را کنار میزنند؛ آنان به نام جمع، منافع گروه کوچک خود را دنبال میکنند.
گروهی دیگر در کار خود به منافع محدود دستگاه تحت مسئولیتشان پایبند میمانند، خودخواهی شدیدی دارند و فقط به «قطعهٔ کوچک زمین» خود میاندیشند؛ تا آنجا که برای تأمین منافع محلی، به منافع کلان لطمه میزنند و برای منافع امروز، آیندهٔ دور را قربانی میکنند.
برخی نیز هنگام انجام مسئولیتهایشان به مصلحتاندیشی و جلب رضایت همگان روی میآورند؛ وقتی مشکلی را میبینند، مانع آن نمیشوند و آن را اصلاح نمیکنند، بلکه اجازه میدهند گسترش یابد و همهگیر شود. آنان این رفتار را حفظ وحدت مینامند، حال آنکه در واقع از پذیرش مسئولیت شانه خالی میکنند.
همهٔ این رفتارها با اصول حزبی مغایرت دارند، اجرای تصمیمات و تدابیر مهم کمیتهٔ مرکزی را بهشدت مختل میکنند و به آرمان و وجههٔ حزب آسیبهای بزرگی میرسانند. باید شهامت افشای این رفتارها را داشت و با قاطعیت به پاکسازی آنها پرداخت. در جریان تغییر دورههای مسئولیت نیز باید با دقت و هوشیاری عمل کرد، کادرهای واقعاً وفادار و قابلاعتماد را که میان ظاهر و باطنشان تفاوتی نیست و مسئولانه وظایف خود را انجام میدهند، به کار گرفت و بههیچوجه اجازه نداد افراد دوچهره و کسانی که منافع شخصی را در اولویت قرار میدهند، از صافی گزینش عبور کنند.
دوم ــ مهار علمیتر و مؤثرتر قدرت در قفس قواعد و مقررات
مهار قدرت در قفس قواعد و مقررات، یکی از وظایف مهم انضباط همهجانبه و سختگیرانهٔ حزب در عصر جدید است. پس از هجدهمین کنگرهٔ ملی حزب کمونیست چین، نخستین مقررات مهم درونحزبی که تدوین کردیم، «هشت مادهٔ مقررات کمیتهٔ مرکزی» بود. علت آنکه کار را از این نقطه آغاز کردیم، این بود که بسیاری از نمودهای ظاهری «چهار سبک نامطلوب» عبارت بودند از فاصلهگرفتن از مردم، لذتجویی و تجملگرایی؛ اما ماهیت آنها تشکیل دستهبندیهای منفعتطلبانه و همدستی با یکدیگر بود. این رفتارها معاملات و تبانیهای قدرت با قدرت، قدرت با پول و قدرت با روابط جنسی را پنهان میکردند و بهشدت به وجههٔ حزب در میان مردم آسیب میرساندند.
ما از مسائلی آغاز کردیم که بیش از همه موجب نارضایتی مردم شده بودند؛ قواعدی سخت و الزامآور وضع کردیم و با ارادهای استوار، همچون میخکوبی که تا پایان کار ادامه مییابد، اجرای آنها را پی گرفتیم. به این ترتیب، بسیاری از رفتارهای نامطلوبی را که پیشتر مهارناپذیر تصور میشدند، متوقف کردیم و شماری از مشکلات ریشهدار و مزمنی را که سالها برطرفکردنشان دشوار بود، از میان برداشتیم. به هرجومرجی پایان دادیم که در آن «صدها سند هم نمیتوانستند جلوی یک دهان را بگیرند». با اقداماتی عملی که اعتماد عمومی را جلب میکرد، سیمای کارکرد حزب و حکومت را دگرگون ساختیم و نیروی مثبت و قدرتمندی برای توسعهٔ آرمان حزب و کشور گرد آوردیم.
آموزش و یادگیریای که سال گذشته در سراسر حزب برگزار شد، به یکپارچگی بیشتر اندیشهها، تعمیق شناخت، جمعبندی تجربهها و بهبود اقدامات انجامید و عزم راسخ حزب برای اجرای پیگیرانه و بیوقفهٔ روح «هشت مادهٔ مقررات کمیتهٔ مرکزی» را نشان داد.
برای اجرای روح «هشت مادهٔ مقررات کمیتهٔ مرکزی» هیچ راه میانبری وجود ندارد؛ نکتهٔ کلیدی در دو واژهٔ «مداومت» و «بلندمدت» نهفته است. اگر این کار بهطور منظم دنبال نشود، احتمال بازگشت مشکلات وجود دارد؛ و اگر در بلندمدت پیگیری نشود، نمیتوان آن را به رفتاری خودآگاهانه تبدیل کرد. باید دستاوردهای آموزش و یادگیری دربارهٔ اجرای عمیق روح «هشت مادهٔ مقررات کمیتهٔ مرکزی» را تحکیم و گسترش دهیم، سازوکارهای کشف و حل مستمر مشکلات را پیوسته بهبود بخشیم و ساخت سبک کاری حزب را به فرایندی عادی و پایدار در بلندمدت تبدیل کنیم.
تجربهٔ اجرای عمیق روح «هشت مادهٔ مقررات کمیتهٔ مرکزی» به ما نشان میدهد که برای مهار قدرت در قفس قواعد و مقررات، هم باید ضوابط و مقررات را بهبود بخشیم و این قفس را با شبکهای متراکم و محکم ببافیم، و هم باید توان اجرای مقررات را افزایش دهیم و ضمانتهای الزامآور و سختگیرانهتری ایجاد کنیم.
از زمان هجدهمین کنگرهٔ ملی حزب، کمیتهٔ مرکزی اهمیت فراوانی برای تدوین و اصلاح قوانین و مقررات قائل بوده است. حجم مقرراتی که در این دوره تدوین و بازنگری شده، بیسابقه است و اکنون نظامی نسبتاً کامل از قوانین و مقررات شکل گرفته است.
بااینحال، باید توجه داشت که برخی از قوانین و مقررات بیش از حد کلی و اصولیاند و از دقت و قابلیت اجرایی کافی برخوردار نیستند؛ میان برخی مقررات مختلف پیوند و هماهنگی کافی وجود ندارد و در آنها شکافها و خلأهایی دیده میشود؛ همچنین تدوین قوانین و مقررات برای حوزههای جدید، شکلهای نوظهور فعالیت و گروههای اجتماعی جدید، نسبتاً از تحولات عقب مانده است.
باید قوانین و مقررات را پیوسته تکمیل کنیم و متناسب با نیازهای واقعی ادارهٔ حزب و اعمال انضباط در آن، قواعد لازم را فراهم آوریم. مواردی که فاقد مقرراتاند باید هرچه سریعتر تحت پوشش قرار گیرند و مقررات ناقص یا عقبمانده باید در اسرع وقت اصلاح و تکمیل شوند. هدف آن است که نظام مقرراتی، بدون پیچیدگی غیرضروری، متراکم، مؤثر و کارآمد باشد و از وضعیتی جلوگیری شود که به تعبیر چینی، «قفس گاو برای بستن گربه به کار رود»؛ یعنی مقررات چنان سست و نامتناسب باشند که نتوانند قدرت را مهار کنند.
در سالهای اخیر، برای اجرای قوانین و مقررات نیز مجموعهای از اقدامات اتخاذ کردهایم، اما مشکل بیاثرشدن تشریفاتی مقررات در برخی سازمانهای حزبی همچنان وجود دارد. در بعضی مناطق نیز توان اجرای مقررات در هر سطح نسبت به سطح بالاتر کاهش مییابد و نتیجهٔ آن چیزی است که میتوان «ببر در قفس کاغذی» نامید.
وقتی قواعد آشکار و رسمی بهدرستی اجرا نشوند، قواعد پنهان ناگزیر رواج پیدا میکنند؛ و هنگامی که قواعد پنهان همهجا را فرا بگیرند، قواعد رسمی به تشریفاتی بیاثر تبدیل میشوند.
چرا در جامعه اینهمه دلال سیاسی و کلاهبردار سیاسی فعالاند؟ علت آن است که قواعد پنهان، قوانین و مقررات را بیاثر میکنند و اثر شکست پنجره را پدید میآورند. برخی کادرها بهجای تکیه بر سازمان، به روابط شخصی متکیاند و برخی بهجای اعتماد به قانون و انضباط، به رابطهها اعتماد میکنند.
اگر این وضعیت ادامه یابد، پدیدهٔ «پول بد، پول خوب را از بازار بیرون میراند» و این تصور که «مهر رسمی از یادداشت سفارش شخصی کماثرتر است»، ناگزیر محیط سیاسی را فرسوده و زمینهٔ گسترش فساد را فراهم خواهد کرد.
کلید مهار قواعد پنهان، افزایش قدرت اجرایی قواعد رسمی است. باید آموزش و ترویج قوانین و مقررات را تقویت کنیم و اعضا و کادرهای حزب را هدایت کنیم تا قوانین و انضباط را بشناسند، قواعد را درک کنند و حرمت آنها را پاس بدارند. آنان باید دریابند که قوانین و مقررات هم «حلقهای برای مهار» هستند و هم «سپر محافظ».
باید شفافیت امور حزبی و حکومتی را بیش از پیش افزایش دهیم و واقعاً اجازه دهیم قدرت در برابر دیدگان عموم اعمال شود تا قواعد پنهان جایگاه و بازار خود را از دست بدهند.
باید بر برابری همگان در برابر قوانین و مقررات، نبود امتیاز ویژه در رعایت آنها و نبود استثنا در اجرای آنها پافشاری کنیم. کسانی که چراغ قرمز را رد میکنند یا از حصارها میپرند، باید بهطور جدی مجازات شوند و مسئولیت کسانی که در مقام رهبری در این تخلفات نقش داشتهاند، قاطعانه پیگیری شود؛ تا اطمینان حاصل کنیم که مقررات واقعاً به خطوط قرمز الزامآوری تبدیل میشوند که عبور از آنها با پیامدهای جدی همراه است.
اینکه قوانین و مقررات در یک منطقه یا دستگاه تا چه اندازه درست اجرا میشوند، در نهایت به «مسئول اول» بستگی دارد. برای مهار قدرت در قفس مقررات، باید بهطور ویژه مسئلهٔ اجرای پیشگامانهٔ مقررات از سوی مسئول اول را حل کنیم.
نظر کمیتهٔ مرکزی دربارهٔ تقویت نظارت بر «مسئول اول» و گروههای رهبری، الزامات روشنی را در زمینهٔ اجرای نظام تمرکز دموکراتیک و تکمیل سازوکار نظارت بر تصمیمگیریهای مهم تعیین کرده است؛ از جمله تصمیمات مربوط به مسائل مهم، انتصابهای مهم، پروژههای مهم و تخصیص مبالغ هنگفت. اعضای گروههای رهبری در همهٔ سطوح، بهویژه مسئول اول، باید خود الگو باشند و مقررات را تا پایان اجرا کنند؛ نظارت مربوط به آنان نیز باید بهطور کامل انجام شود.
سوم ــ پیشبرد مبارزه با فساد با هوشیاری بیشتر و ارادهای استوارتر
از زمان هجدهمین کنگرهٔ ملی حزب کمونیست چین، حزب ما انقلاب درونی خود را عمیقتر کرده و با ارادهای تزلزلناپذیر با فساد مبارزه کرده است. در نتیجه، با موفقیت راهی چینی برای مبارزه با فساد گشودهایم که تحت رهبری متمرکز و یکپارچهٔ کمیتهٔ مرکزی، پیشگیری و درمان ریشهای و ظاهری را درهم میآمیزد و سه اصل «جرئت نداشتن به فساد، ناممکن بودن فساد و نخواستن فساد» را بهصورت یکپارچه پیش میبرد. این راه باید با قاطعیت ادامه یابد.
در حال حاضر، مسائل مربوط به فساد همچنان بهآسانی پدید میآیند و بهدفعات تکرار میشوند. واقعیتها بار دیگر نشان دادهاند که ارزیابی کمیتهٔ مرکزی مبنی بر اینکه «وضعیت مبارزه با فساد همچنان پیچیده و وخیم است و وظیفهٔ ریشهکنکردن خاک و شرایط مساعد برای رشد فساد همچنان دشوار و سنگین است»، کاملاً درست است. مبارزه با فساد همواره در جریان است و هیچگاه به پایان نمیرسد. باید با روحیهای همچون حماسهٔ «یو گونگ کوه را جابهجا میکند» و افسانهٔ «جینگوی دریا را پر میکند»، این مبارزه را تا پایان پیگیری کنیم.
این واقعیت بار دیگر به ما هشدار میدهد که فساد بزرگترین خطر، بزرگترین تهدید و بزرگترین چالشی است که حزب ما با آن روبهروست؛ فساد مانعی در مسیر توسعهٔ آرمان حزب و کشور است. اگر اجازه دهیم فساد رشد کند و گسترش یابد، ناگزیر محیط توسعهٔ اقتصادی را تخریب خواهد کرد، خطرات و آسیبپذیریهای گوناگونی پدید خواهد آورد و پایههای حکمرانی حزب را متزلزل خواهد ساخت.
تجربه بار دیگر به ما آموخته است که مبارزه با فساد نبردی بزرگ است که در آن نه میتوان شکست را پذیرفت و نه اجازهٔ شکستخوردن داریم. در این مبارزه حتی برای یک لحظه نیز نباید متوقف شد و حتی نیمگام نیز نباید عقب نشست. چنانکه در بیتی مشهور آمده است: «در کنار کشتی غرقشده، هزاران بادبان میگذرند؛ پیش روی درخت بیمار، دهها هزار درخت بهاری میرویند.» درخت بیمار را، هرجا لازم است، باید از ریشه برکند و هرجا لازم است، باید قطع کرد.
باید «با همهٔ نیروی باقیمانده، دشمنِ در حال فرار را تعقیب کرد»؛ خونسردی راهبردی و استقامت رزمی خود را حفظ کرد، به کاوش و پاکسازی عمیق ادامه داد و ریشهها را بهطور کامل از آلودگی پاک کرد. هر اندازه با مقاومت روبهرو شویم و هر اندازه هزینه بپردازیم، باید مبارزه با فساد را تا پایان ادامه دهیم! هرکس که باشد، هر مقام بلندی که داشته باشد و هر اندازه هم که خدمت کرده باشد، اگر مرتکب فساد شود، بههیچوجه نباید مورد اغماض قرار گیرد!
باید وضعیت فشار حداکثری را بدون تزلزل حفظ کنیم. باید بر این اصل پافشاری کنیم که هرجا فساد وجود دارد، با آن مقابله شود؛ هرجا طمع و رشوهخواری وجود دارد، با آن برخورد شود؛ و عوامل فساد تا آخرین حد ممکن از میان برداشته شوند، تا برای مفسدان هیچ پناهگاهی باقی نماند.
باید بر حوزههایی تمرکز کنیم که قدرت در آنها متمرکز است، گردش وجوه مالی در آنها گسترده است و منابع فراوانی در اختیار دارند. باید پیوندهای پنهان میان سیاست و تجارت، حمایت قدرت از سرمایه و نفوذ سرمایه در عرصهٔ سیاست را زیر نظر بگیریم.
باید رسیدگی به فساد مسئولان اول و کادرهای جوان را تشدید کنیم و برای حذف مفسدانی که از رفتار خود دست نمیکشند و بیمحابا عمل میکنند، تلاش بیشتری به خرج دهیم. با کسانی که آگاهانه قانون را نقض میکنند و بارها به این کار دست میزنند، باید قاطعانه برخورد کرد؛ از جمله کسانی که رشوه میدهند.
همچنین باید فسادهای جدید و پنهانی را که از طریق سازوکارهایی چون منافع مورد انتظار، مالکیت اسمی و توافقهای پنهان برای نگهداری دارایی به نام دیگران و «درِ گردان» میان سیاست و تجارت شکل میگیرند، عمیقاً بررسی و کشف کنیم.
باید کارزارهای متمرکز برای مقابله با رفتارهای نامطلوب و فساد در اطراف مردم را عمیقتر پیش ببریم و تلاشها برای مهار فساد فرامرزی، تعقیب فراریان و بازگرداندن داراییهای نامشروع را افزایش دهیم. مناطق و دستگاههایی که پروندههای بزرگ فساد در آنها رخ داده است، باید پیامدها و نفوذ باقیماندهٔ فساد را بهطور جدی پاکسازی کنند و منابع آلودگی را قاطعانه و بهطور کامل از میان ببرند.
باید قدرت نفوذ و کشف عمیق فساد را پیوسته افزایش دهیم. باید روندها و ویژگیهای جدید فساد را بشناسیم، روشها و ابزارهای نوآورانه به کار گیریم و توانایی خود را برای کشف بهموقع، شناسایی دقیق و مقابلهٔ مؤثر با انواع فساد افزایش دهیم.
باید بررسی و مقابلهٔ همزمان با فساد و سبکهای کاری نامطلوب را عمیقتر کنیم؛ از ظاهر «سبک نامطلوب» عبور کنیم تا ماهیت «فساد» را آشکار سازیم. باید پشت رفتارهایی چون انجامندادن وظایف یا انجام نابسامان آنها، سازوکارهای تأمین منافع مقامهای رسمی از طریق تجارت، حمایت مقامها از بازرگانان و یکیشدن منافع مقام و بازرگان را عمیقاً بررسی کنیم.
همچنین باید پشت مهمانیها و ضیافتهای غیرمجاز، درخواست انجام کارها از طریق روابط شخصی و انتقال منافع را کشف کنیم و با رفتارهایی چون برقراری ارتباط با دلالان سیاسی و کلاهبرداران سیاسی، بهشدت برخورد کنیم.
باید بهرهگیری از فناوری را تقویت کنیم و با استفادهٔ سنجیده از ابزارهایی مانند کلاندادهها، کارآمدی نظارت، اجرای انضباط و اجرای قانون را افزایش دهیم. البته، در استفاده از ابزارهای فناورانهٔ جدید باید ضوابط اخلاقی و امنیت دادهها را تقویت کرد و همهٔ اقدامات را دقیقاً مطابق مقررات، انضباط و قانون انجام داد.
همچنین باید سازوکارهای تحقق مسئولیت در مبارزه با فساد را تکمیل کنیم. کمیتههای حزبی در همهٔ سطوح باید مسئولیت اصلی خود را قاطعانه بر عهده بگیرند و دبیران آنها مسئولیت نخستین را بهدرستی ایفا کنند. آنان باید موضعی استوار و روشن داشته باشند و سایر بخشهای مربوط را به پذیرش واقعی مسئولیتهایشان وادارند. نباید تصور کرد که مبارزه با فساد صرفاً وظیفهٔ کمیسیونهای بازرسی انضباطی و نهادهای نظارتی است. باید بهطور واقعی مسئولیت را شناخت، پذیرفت و به اجرا گذاشت.
باید برای پیشبرد یکپارچهٔ این اقدامات تلاش بیشتری کرد. در پیشبرد یکپارچهٔ سه اصل «جرئت نداشتن به فساد، ناممکن بودن فساد و نخواستن فساد»، اهمیت اصلی و در عین حال دشواری کار در همین یکپارچگی است. باید نگرش نظاممند را تقویت کنیم و اجازه دهیم همهٔ این اقدامات همزمان، همجهت و بهصورت ترکیبی اثرگذار باشند.
در عمل ممکن است بر جنبههای خاصی تأکید بیشتری شود، اما نباید این سه جنبه را از یکدیگر جدا کرد یا برخی را به بهای نادیدهگرفتن برخی دیگر کنار گذاشت. باید از این تصور پرهیز کرد که مبارزه با فساد صرفاً به مراحل یا حلقههای جداگانه محدود میشود؛ زیرا چنین برداشتی میتواند اثربخشی این مبارزه را تضعیف کند.
باید سازوکارهای کاری مبارزه با فساد را بیش از پیش تکمیل کنیم و در تعیین وظایف، تخصیص منابع، پیشبرد کارها و ارزیابی نتایج، هماهنگی و همکاری برقرار سازیم. باید نظارت روزمرهٔ سازمانهای حزبی، نظارت انضباطی و نظارتی، بازرسیهای حزبی، حسابرسی، رسیدگی به شکایات و نظارت افکار عمومی را به یکدیگر پیوند دهیم.
باید از «چراغ بدون سایه» نظارت فراگیر و «چاقوی جراحی» رسیدگی قاطع به پروندهها بهطور هماهنگ بهره ببریم و از طریق همکاری در سراسر زنجیرهٔ رسیدگی، حکمرانی یکپارچه را محقق سازیم.
باید اصلاح و درمان مشکلات از طریق بررسی پروندهها را بهطور جدی پیش ببریم، علل شکلگیری فساد را تحلیل کنیم، خلأهای مدیریتی را بیابیم و از پروندههای شاخص برای آموزش هشداردهنده استفاده کنیم. نباید اجازه دهیم مشکلات قدیمی بارها تکرار شوند یا هزینههایی که پرداخته شدهاند، بینتیجه بمانند.
باید مطابق معیارهای کادرهای شایسته در عصر جدید، افراد را انتخاب و به کار بگماریم؛ روابط رفاقتی سالم و سازنده در درون حزب و روابطی شفاف، پاک و در عین حال نزدیک میان حکومت و بنگاههای اقتصادی ایجاد کنیم و به پاکسازی مستمر محیط سیاسی ادامه دهیم.
همچنین باید ساخت فرهنگ پاکدستی در عصر جدید را تقویت کنیم، آموزش پاکدستی را هدفمندتر و مؤثرتر سازیم و محیطی اجتماعی پدید آوریم که در آن پاکدستی ارج نهاده شود، فساد رد شود، صرفهجویی ستایش شود و تجملگرایی و اسراف نکوهش شوند.
نهادهای بازرسی انضباطی و نظارتی در پیشبرد انضباط همهجانبه و سختگیرانهٔ حزب، مسئولیتی سنگین و رسالتی پرافتخار بر عهده دارند. این نهادها باید همواره به یاد داشته باشند که وظیفهٔ اصلیشان چیست؛ از وحدت و انسجام حزب با قاطعیت پاسداری کنند و از پیشرو بودن و پاکی حزب با استواری دفاع کنند.
باید استانداردسازی، قانونمداری و رسمیسازی فعالیتهای بازرسی انضباطی و نظارتی را بهطور مستمر تقویت کنیم و کیفیت و اثربخشی نظارت، اجرای انضباط و اجرای قانون را پیوسته ارتقا دهیم.
باید تیغ را به سوی درون برگردانیم و عناصر فاسد و زیانبار در صفوف خود را قاطعانه پاکسازی کنیم. همچنین باید مطابق الزامات استحکام سیاسی، توانایی حرفهای، سبک کاری و پاکدستی، ساختار نیروی انسانی را پیوسته تقویت کنیم و نیرویی آهنین از بازرسان انضباطی و ناظران بسازیم که وفادار، پاکدست و مسئولیتپذیر باشند و شهامت و توانایی مبارزه داشته باشند.
یادداشت: این متن بخشهای اصلی سخنرانی شی جینپینگ در پنجمین نشست عمومی کمیسیون مرکزی بازرسی انضباطی در دورهٔ بیستم حزب کمونیست چین، در ۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۶، است.
