چرا اروپای پیر همزمان دچار آشوب است؟ پول دولتِ جنگی باید از دولتِ رفاه تأمین شود
توماس فازی — ستون‌نویس وب‌سایت بریتانیایی «آن‌هرد» (UnHerd)
ترجمهٔ مجلهٔ جنوب جهانی
در یک نگاه
فازی موج اعتراض‌های همزمان در ایتالیا، فرانسه، اسپانیا و بلژیک را، با همهٔ تفاوت در محرک و خواست معترضان، بازتاب یک واقعیت واحد می‌داند: افت پیوستهٔ سطح زندگی. او ریشهٔ این وضع را در انتخاب‌های ژئوپلیتیک دولت‌های اروپایی می‌بیند: گسست از انرژی ارزان روسیه، همراهی با جنگ آمریکا در خاورمیانه که قیمت نفت را بالا برده، و تعهد به افزایش چشمگیر هزینه‌های نظامی در چارچوب قواعد مالی سخت‌گیرانهٔ اتحادیهٔ اروپا. به باور او معادلهٔ ساده است: هزینهٔ دولتِ جنگی از جیب دولتِ رفاه پرداخت می‌شود. اروپا در میان همهٔ مناطق درگیر رویارویی غرب با روسیه و ایران بیشترین بها را می‌پردازد، چرا که انرژی‌اش وارداتی، صنعتش در حال فرسایش و بودجه‌اش در بند است، و حاصل آن، به گمان او، صحنه‌هایی بیشتر از همین دست خواهد بود.
همه‌چیز با گازوئیل آغاز شد. در اواخر سپتامبر، رانندگان کامیون در کالابریا و سیسیل شروع کردند به بستن تقاطع‌های بزرگراه‌ها با کامیون‌هایشان. از فوریهٔ امسال، یعنی از زمانی که آمریکا و اسرائیل به ایران حمله کردند و حمل نفت از تنگهٔ هرمز را مختل ساختند، قیمت سوخت پیوسته در حال افزایش بوده است. تا اواخر سپتامبر قیمت گازوئیل از هر لیتر ۲٫۳۰ یورو گذشت. پس از آن که آخرین معافیت مالیاتی دولت بر سوخت در پنجم اکتبر به پایان رسید، قیمت باز هم بالاتر رفت. برای یک راننده کامیون، پر کردن باک که پیش‌تر حدود ۱۵۰۰ یورو هزینه داشت، اکنون نزدیک به ۲۵۰۰ یورو تمام می‌شود.
ظرف چند هفته، اعتراض‌ها در سراسر جنوب ایتالیا گسترش یافت و هزاران کشاورز، ماهیگیر و راننده کامیون جاده‌ها را بستند. دست‌فروشان، خرده‌مغازه‌داران و خانواده‌های عادی که زیر بار هزینهٔ زندگی کمر خم کرده بودند، به‌زودی به آن‌ها پیوستند. یک تظاهرات سراسری برای ۲۷ اکتبر در رم برنامه‌ریزی شده است. یک کشاورز کالابریایی می‌گوید: «ما دشمن هیچ‌کس نیستیم. آن‌ها هستند که به ما اعلان جنگ داده‌اند.»
تا اینجا، واکنش دولت از بی‌اعتنایی تا درماندگی در نوسان بوده است. دولت اجازه داد معافیت مالیاتی سوخت منقضی شود و هنوز فرمانی صادر نکرده که مالیات بر ارزش افزودهٔ اضافی‌ای را که دولت وصول کرده به رانندگان بازگرداند. درخواست‌ها برای دیدار با وزارت حمل‌ونقل، به رهبری ماتئو سالوینی، بی‌پاسخ مانده است.
ایتالیا یک مورد استثنایی نیست. در فرانسه، دانش‌آموزان صدها دبیرستان به خیابان آمده‌اند و خواستار افزایش بودجه، تعمیر زیرساخت‌ها و اصلاح آموزش‌اند. در اسپانیا، افزایش اجاره‌بها و صندوق‌های سرمایه‌گذاری سفته‌بازانه اعتراض‌های گستردهٔ مسکن را برانگیخته است. در بلژیک، اعتراض‌های ضدریاضتی سراسر کشور را فرا گرفته است.
محرک‌ها، شرکت‌کنندگان و خواسته‌ها متفاوت‌اند: دانش‌آموزان، مستأجران، شرکت‌های کوچک حمل‌ونقل، کشاورزان؛ اما همگی یک چیز را بازتاب می‌دهند: افت پیوستهٔ سطح زندگی.
هر دو از انتخاب‌های ژئوپلیتیک دولت‌های اروپایی سرچشمه می‌گیرند. نخست، آن‌ها خود را از انرژی ارزان روسیه جدا کردند. سپس، از جنگ خاورمیانه‌ای که آمریکا آغاز کرد پیروی کردند، جنگی که بار دیگر قیمت نفت را بالا برد. و با وجود محکومیت‌های نمایشی در سخن، در عمل به واشنگتن اجازه دادند آزادانه از پایگاه‌هایش در اروپا استفاده کند و از عملیات نظامی علیه ایران پشتیبانی کند، چنان که مارک روته، دبیرکل ناتو، خود اعتراف کرده است.
افزون بر این، آن‌ها متعهد شده‌اند هزینه‌های نظامی را به‌شدت افزایش دهند و در همان حال به قواعد مالی بدنام‌به‌انعطاف‌ناپذیری اتحادیهٔ اروپا پایبند بمانند. سازوکار آن روشن و سرراست است: پول دولتِ جنگی باید از دولتِ رفاه تأمین شود.
سخنرانی اخیر ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، در پارلمان آموزنده بود. او بار دیگر بر حمایت استوار از کی‌یف تأکید کرد و افزایش قیمت سوخت را عمدتاً به گردن جنگ ایران انداخت، اما دربارهٔ دولتی که آن جنگ را آغاز کرده بود، یک کلمه هم نگفت.
دشوار است نمونه‌ای بهتر از این برای نشان دادن این آتلانتیسمِ خودشکنانهٔ رهبران اروپا تصور کرد. اروپا اکنون به اصرار واشنگتن گاز طبیعی مایع گران‌تر آمریکا را به کار می‌برد و هزینهٔ جنگ اوکراین را تأمین می‌کند، جنگی که زیان عظیمی به اقتصاد خود اروپا زده است. اکنون چنان در این مسیر فرو رفته‌اند که حتی در شرایطی که واشنگتن فشار بر مسکو را کاهش داده و شروع به خرید گازوئیل روسیه کرده است، همچنان بر آن پافشاری می‌کنند.
این موضع، چه در ایتالیا و چه در سراسر اروپا، روزبه‌روز دشوارتر قابل دفاع خواهد شد. در میان همهٔ مناطقی که در رویارویی غرب با روسیه و ایران درگیر شده‌اند، اروپا بالاترین بها را می‌پردازد: انرژی‌اش وارداتی است، صنعتش در حال از دست رفتن است و بودجه‌اش به‌شدت محدود است. دهه‌ها «پیروی از واشنگتن» به اروپاییان به‌عنوان بهای رفاه فروخته شد. اکنون رفاه از میان رفته، اما صورت‌حساب هنوز پابرجاست.
تراکتورهای روی بزرگراه آ۱۴ و کشتی‌های گرفتار در بنادر کالابریا نشان می‌دهند که این معامله در حال فروپاشی است. دولت‌هایی که همچنان از آن «جنگ ابدی» اوکراین پشتیبانی می‌کنند و در خاورمیانه همچنان تابع واشنگتن‌اند، باید انتظار صحنه‌هایی بیشتر از این را داشته باشند.
منابع و مآخذ
متن اصلی در وب‌سایت «آن‌هرد» (UnHerd) با عنوان «اعتراض‌های اروپا شورشی علیه آتلانتیسم است» منتشر شده است. این ترجمه از روی نسخهٔ چینی منتشرشده در «گوانچا» (guancha.cn) به تاریخ ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶ انجام شده است.