امارات پنهانی به انصارالله در نبرد با عربستان سعودی در یمن کمک می‌کند
رایان گریم و یونا کریگ (Ryan Grim, Iona Craig)
ترجمه مجله جنوب جهانی
در یک نگاه
به نقل از چهار منبع آگاه گزارش شده است که امارات متحدهٔ عربی، با وجود پیوند نزدیکش با آمریکا و اسرائیل، هم از طریق نیروهای یمنیِ هم‌سو با خود و هم به‌طور مستقیم، اطلاعات و کمک هدف‌گیری در اختیار انصارالله گذاشته است تا نیروهای تحت حمایت عربستان سعودی را در داخل یمن هدف قرار دهد. ریشهٔ این وضعیت در رقابت قدیمی ابوظبی و ریاض در یمن است؛ رقابتی که در دسامبر ۲۰۲۵ با اخراج عملی امارات از این کشور به‌دست عربستان به اوج رسید. امارات از همان آغاز بیش از انصارالله، حزب اصلاح و اخوان‌المسلمین را هدف گرفته بود و با حمایت از شورای انتقالی جنوب، نیروهای جنوبی را پشت سر خود صف‌آرایی کرده بود. اکنون که انصارالله با یورشی برق‌آسا به ساحل دریای سرخ، باب‌المندب را در اختیار گرفته و نیروهای تحت حمایت عربستان را درهم شکسته است، منافع امارات و انصارالله در یمن به‌گونه‌ای «دشمنِ دشمنِ من» همپوشانی یافته است. انصارالله و شورای انتقالی جنوب هر دو چنین همکاری‌ای را رد می‌کنند. در همین حال، بیش از ۲۵۰ هزار نفر آواره شده‌اند و بیش از ۶۰۰ هزار نفر در تعزِ محاصره‌شده از دسترس کمک‌های بشردوستانه بیرون مانده‌اند.
امارات متحدهٔ عربی، متحد کلیدی آمریکا و اسرائیل در خلیج فارس، به گفتهٔ چهار منبع آگاه از ماجرا به «دراپ‌سایت‌نیوز»، بی‌سروصدا به انصارالله در درگیری با نیروهای تحت حمایت عربستان سعودی در داخل یمن کمک کرده است.
به گفتهٔ این منابع، نیروهای یمنیِ هم‌سو با امارات در نبرد انصارالله با نیروهای دولتیِ تحت حمایت عربستان، به انصارالله کمک هدف‌گیری کرده‌اند و ابوظبی چشم خود را بر این ماجرا بسته است.
به گفتهٔ دو منبع آگاه از این ترتیب پنهانی، کمک امارات شامل اشتراک‌گذاری مستقیم اطلاعات از سوی خود امارات با انصارالله به‌منظور هدف‌گیری نیروهای تحت حمایت عربستان نیز بوده است. یک منبع یمنی آشنا با کانال غیررسمی انصارالله تأیید کرد که «امارات حجم قابل‌توجهی اطلاعات را به دولت مستقر در صنعا منتقل کرده است؛ خط ارتباطی میان دو طرف همچنان باز است.» این منبع یمنی به دراپ‌سایت گفت که انصارالله «کانال‌های ارتباطی مستقل خود را در داخل با فرماندهان نظامی‌ای ایجاد کرده است» که همچنان به امارات وفادارند. منابع به این دلیل ناشناس ماندند که مجاز نیستند دربارهٔ این ترتیب علناً سخن بگویند.
اینکه امارات مستقیماً به یکی از رقبای اصلی منطقه‌ای خود کمک کند، فوق‌العاده است. امارات و انصارالله دشمنان ایدئولوژیک سرسختی هستند و اهداف ژئوپلیتیکی‌شان در تقابل مستقیم با یکدیگر قرار دارد. امارات متحد نزدیک اسرائیل و آمریکاست و انصارالله متحد نزدیک ایران. با این همه، وقتی پای یمن در میان است، منافع آن‌ها تا حدی همپوشانی پیدا کرده و وضعیتی کلاسیک از نوع «دشمنِ دشمنِ من» پدید آمده است. امارات در اوایل امسال از سوی عربستان سعودی در یمن به حاشیه رانده شد و در درگیری کنونی می‌تواند جایگاهی راهبردی در یمن را بازپس گیرد.
به گفتهٔ برخی منابع، کمک امارات به انصارالله شامل اطلاعات و هدف‌گیری در داخل خاک عربستان سعودی نمی‌شود و به اطلاعات و هدف‌گیری در داخل یمن محدود است. حملات انصارالله به عربستان سعودی شامل ضربه‌هایی به فرودگاه اصلی این کشور بود که یکی از آن‌ها ۱۲ نفر را کشت و بیش از ۳۰۰ نفر را مجروح کرد و به لغو کنفرانس «ابتکار سرمایه‌گذاری آینده» انجامید که با نام «داووس در صحرا» نیز شناخته می‌شود.
به گفتهٔ یکی از منابع، اخیراً یک مقام ارشد آمریکایی به امارات هشدار داده است که ایالات متحده از این کمک پنهانی آگاه شده و خواسته است آن را پایان دهند. منابع نشان دادند که کمک اطلاعاتی همچنان ادامه دارد. یوسف العتیبه، سفیر امارات در آمریکا، به درخواست‌ها برای اظهارنظر پاسخ نداد.
محمد البخیتی، مقام ارشد انصارالله، کمک امارات به انصارالله را رد کرد و تأکید کرد که امارات به بی‌طرفی پایبند است. او به دراپ‌سایت گفت: «امارات هیچ‌گونه حمایتی از یمن نکرده است—نه علیه عربستان سعودی و نه علیه نیروهای نیابتی آن در داخل یمن. بنا بر اطلاعات ما، امارات همچنان به بی‌طرفی پایبند است و با وجود تلاش‌های مداوم [ولیعهد سعودی محمد] بن سلمان برای متقاعد کردنش، از ورود دوباره به تجاوز علیه یمن در کنار عربستان سعودی خودداری کرده است.»
ماه گذشته، انصارالله، که به حوثی‌ها نیز معروف است و از حمایت ایران برخوردار است، یورشی برق‌آسا به سوی ساحل دریای سرخ آغاز کرد که منطقه را شگفت‌زده کرد، نیروهای تحت حمایت عربستان را درهم شکست و کنترل تنگهٔ باب‌المندب را—یکی از شلوغ‌ترین گذرگاه‌های دریایی جهان و جایگزینی مهم برای تنگهٔ مسدود‌شدهٔ هرمز—در دست انصارالله قرار داد. تلاش‌های عربستان برای بازپس‌گیری سرزمین‌ها عمدتاً دفع شده است. از آن زمان، عربستان سعودی صنعا و دیگر مناطق تحت کنترل انصارالله را بیش از پیش بمباران کرده و انصارالله چندین حمله به عربستان سعودی انجام داده است.
از ۲۰۱۵، امارات در ائتلافی که از دولت یمن حمایت می‌کرد با عربستان سعودی متحد بود؛ این پس از آن بود که انصارالله از پایگاه خود در ارتفاعات شمالی به سوی جنوب پیشروی کرد و در ۲۰۱۴ صنعا را در اختیار گرفت. دولت یمن را معمولاً «دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده در سطح بین‌المللی» یا IRG می‌نامند و عمدتاً در ریاض مستقر است. اما در همان آغاز درگیری، اهداف و جاه‌طلبی‌های امارات با اهداف عربستان در تضاد بود و در جبههٔ ضدانصارالله شکاف انداخت. در دسامبر سال گذشته، این اصطکاک به درگیری میان نیروهای تحت حمایت امارات و واحدهای نظامی تحت حمایت عربستان در جنوب انجامید و امارات عملاً با زور از یمن بیرون رانده شد.
اوایل این ماه، گاردین گزارش داد که امارات با موافقت با از سرگیری برخی پرداخت‌ها به برخی از نیروهایی که پیشتر پشتیبانی‌شان می‌کرد، در کنار عربستان سعودی دوباره وارد درگیری یمن می‌شود.
این حمایت به احتمال زیاد از طریق پشتیبانی از تیپ‌های «العمالقه» (غول‌ها) خواهد بود؛ شبه‌نظامیِ عمدتاً سلفی و مخالف ایدئولوژیک حوثی‌ها که شمار جنگجویانش، که عمدتاً جنوبی‌اند، ۲۰ تا ۳۰ هزار نفر تخمین زده می‌شود. «غول‌های جنوبی» اکنون برای کنترل رشته‌کوه کهبوب، که بر باب‌المندب مشرف است، می‌جنگند.
به گفتهٔ منبع یمنی، این حمایت احتمالی در میدان نبرد بازتاب نیافته است. بسیاری از فرماندهان تیپ‌های غول‌ها نیروهای تحت حمایت عربستان را فریب داده‌اند و بارها بدون هیچ درگیری یا رویارویی، مواضع خود را رها کرده‌اند.
این منبع همچنین به دراپ‌سایت گفت که فرماندهان واحدهای وابسته به شورای انتقالی جنوب، که امارات از آن حمایت می‌کند، از جنگ با حوثی‌ها خودداری کرده و عملاً جبهه‌ها را—به‌ویژه در استان‌های جنوبی الضالع و لحج که با استان تعز مرز دارند—متوقف کرده‌اند و پیوسته از مواضع خود عقب می‌نشینند.
یک مقام ارشد مستقر در امارات قاطعانه به دراپ‌سایت گفت که «شورای انتقالی جنوب هیچ کانال ارتباطی با حوثی‌ها ندارد» و این ادعا را که نیروهای شورا در جنوب از جنگ با انصارالله سر باز می‌زنند، رد کرد. عمرو البیض، نمایندهٔ ویژهٔ رئیس شورای انتقالی جنوب، به دراپ‌سایت گفت: «شورای انتقالی جنوب علناً و پیوسته اعلام کرده است که نیروهای مسلح جنوب در عملیات نظامی در شمال شرکت نخواهند کرد. این نباید با بی‌میلی به رویارویی با حوثی‌ها اشتباه گرفته شود. کاملاً برعکس. هر پیشروی حوثی‌ها به سمت جنوب با مقاومت روبه‌رو خواهد شد.»
او افزود: «مهم است که میان سیاست ما مبنی بر عدم دخالت در عملیات نظامی در شمال و تعهد قاطع‌مان به دفاع از جنوب در برابر حوثی‌ها تمایز قائل شد.»
کاخ سفید و سخنگوی ائتلاف به رهبری عربستان به درخواست‌ها برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
به گفتهٔ سازمان بین‌المللی مهاجرت، از اول اوت تاکنون بیش از ۲۵۰ هزار نفر بر اثر خشونت فزاینده آواره شده‌اند. نزدیک به نیمی از آن‌ها از استان تعز گریخته‌اند؛ استانی که شامل برخی از بلندترین کوه‌های یمن و بخش وسیعی از دشت ساحلی غربی دریای سرخ در نزدیکی باب‌المندب، از جمله بندر راهبردی مخا، است. به گفتهٔ برنامهٔ جهانی غذا، سازمان‌های امدادی نمی‌توانند به بیش از ۶۰۰ هزار نفر در تعز—که مرکز آن اکنون در محاصرهٔ انصارالله است—دسترسی پیدا کنند؛ کسانی که به کمک‌های بشردوستانه وابسته‌اند و بیش از ۲۰۰ هزار نفرشان زن و کودک‌اند.
شبکهٔ درهم‌تنیدهٔ جنگ
امارات نزدیک‌ترین متحد اسرائیل در خلیج فارس است و پیشتر در جنگ علیه انصارالله در یمن با عربستان سعودی متحد بود. اما منافع امارات در یمن هم با منافع اسرائیل و هم با منافع عربستان سعودی فاصله دارد.
از همان ۲۰۱۵ آشکار شد که اولویت امارات در یمن، مقابله با تهدیدی بود که از سوی اخوان‌المسلمین احساس می‌کرد، آن هم بیش از درگیری با انصارالله. حزب اصلاح—حزب سیاسی اسلام‌گرای یمن که جناح‌هایی از اخوان‌المسلمین را در بر می‌گیرد—با وجود نقشش در دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده، به هدف اصلی امارات تبدیل شد.
در ۲۰۱۵، نیروهای اماراتی و جنگجویان یمنیِ آموزش‌دیده و تأمین‌مالی‌شده به‌دست آن‌ها، نیروهای حوثی—که در آن زمان هواداران علی عبدالله صالح، رئیس‌جمهور پیشین یمن، را نیز شامل می‌شدند—را از شهر جنوبی عدن بیرون راندند. امارات سپس به تثبیت دستاوردهای خود پرداخت و مجموعه‌ای از گروه‌های جنگی را شکل داد که هم تأمین مالی‌شان می‌کرد و هم هدایت‌شان.
شورای انتقالی جنوب بیانگر آرزوی استقلال دوبارهٔ جنوب و دشمنی این منطقه با حکمرانی نخبگان شمالی از زمان وحدت یمن در ۱۹۹۰ بود. وحدت به غصب زمین و تصاحب منافع اقتصادی منابع طبیعی جنوب به دست صالح و اطرافیانش انجامید. جنوبی‌ها اصلاح را نیز بخشی از این حاکمیت استثمارگرانهٔ شمال می‌دانستند.
امارات از این دشمنی و میل به تعیین سرنوشت بهره گرفت و در مه ۲۰۱۷ از تشکیل شورای انتقالی جنوبِ جدایی‌طلب به رهبری عیدروس الزبیدی حمایت کرد. اصلاح دشمن مشترک بود.
میان ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ دست‌کم ۱۶۰ ترور در جنوب یمن انجام شد. بیشتر ترورشدگان از اعضای اصلاح بودند و بسیاری از آن‌ها امام جماعت؛ این امر فضایی از ترس و بدگمانی در عدن و سراسر جنوب پدید آورد. گمان گستردهٔ دست داشتن امارات در این مرگ‌ها در ۲۰۱۸ تأیید شد، هنگامی که مزدوران آمریکایی به یک خبرنگار بازفید (و بعدها به بی‌بی‌سی) گفتند که به نمایندگی از امارات ترور انجام داده و نیروهای یمنی را برای ادامهٔ این قتل‌ها آموزش داده‌اند.
انصاف علی مایو، نمایندهٔ پارلمان از حزب اصلاح، از سوءقصد این آمریکایی‌ها جان به در برد. او اوایل امسال در دادگاه فدرال سن‌دیگو علیه دو نیروی ویژهٔ پیشین آمریکا و بنیان‌گذار اسرائیلی-مجارستانیِ شرکت امنیتی خصوصی «گروه عملیات اسپیر» که آن‌ها را استخدام کرده بود، شکایت کرد.
استخدام مزدوران خارجی از سوی امارات به کهنه‌سربازان آمریکایی محدود نماند. هزاران نیروی «واکنش سریع» سودان (RSF) میان ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ از سوی امارات آورده شدند تا در جنگ با انصارالله کمک کنند، در حالی که نیروهای تحت حمایت امارات در امتداد ساحل غربی دریای سرخ یمن تا استان الحدیده—محل دومین بندر بزرگ یمن که زیر کنترل انصارالله است—پیشروی می‌کردند.
شکاف میان نیروهای تحت حمایت امارات و نیروهای IRG تحت حمایت عربستان نه‌تنها تلاش علیه حوثی‌ها را به‌طور قابل‌توجهی تضعیف کرده، بلکه در طول یک دهه گذشته در چند نوبت به درگیری مستقیم میان خودی‌ها کشیده شده است.
در اوت ۲۰۱۹، جنگنده‌های اماراتی تا ۲۴ حملهٔ هوایی علیه واحدها و مواضع نظامی دولت و هم‌سو با اصلاح در عدن، ابین و مأرب انجام دادند، در حمایت از شورای انتقالی جنوب، در حالی که جناح‌های رقیب برای کنترل با هم رقابت می‌کردند. الزبیدی به پایتخت عربستان احضار شد و در نوامبر ۲۰۱۹ توافقی میان IRG تحت حمایت عربستان و شورای انتقالی جنوب امضا شد.
این توافق تقسیم قدرت، معروف به توافق ریاض، باید به معنای ادغام نیروهای شورا در ارتش دولت در ازای نمایندگی جنوب در یک دولت وحدت می‌بود. اما اجرای آن متوقف شد.
وضعیت در دسامبر ۲۰۲۵ به نقطهٔ اوج رسید، هنگامی که نیروهای شورای انتقالی جنوب از پایگاه خود در عدن به سوی شرق پیشروی کردند و دو استان بزرگ هم‌مرز با عربستان و عمان را گرفتند. عربستان سعودی با حمله هوایی به محموله‌ای بزرگ از تجهیزات نظامی اماراتی در بندر المکلا واکنش نشان داد و به امارات ۲۴ ساعت مهلت داد تا خاک یمن را ترک کند و «حمایت نظامی یا مالی از هر طرفی در یمن» را پایان دهد. امارات هشدارها را پذیرفت و نیروهای شورای انتقالی جنوب به‌سرعت به‌دست واحدهای نظامی دولت یمن، با پوشش هوایی عربستان، درهم شکسته شدند.
البخیتی گفت: «عربستان سعودی بود که امارات را به شکلی تحقیرآمیز از ائتلافِ جنگ علیه یمن بیرون راند و عملاً با دست خود به پای خود شلیک کرد. با توجه به این تجربه، طبیعی است که امارات از پیوستن دوباره به ائتلاف تحت رهبری عربستان در تجاوز علیه یمن [انصارالله] خودداری کند، با وجود فشار عربستان سعودی، آمریکا و اسرائیل، به‌ویژه پس از آنکه یمن توانایی چشمگیر خود را در دفاع از خود و تحمیل اصل «محاصره در برابر محاصره و تشدید در برابر تشدید» نشان داد.»
از زمان این شکاف تازه میان عربستان سعودی و امارات در یمن، همهٔ نیروهای هم‌سوی پیشین امارات به‌طور کامل در دستگاه نظامی و امنیتی IRG ادغام نشده‌اند، تا حدی از آن‌رو که این روند به سبب از سرگیری جنگ با انصارالله مختل شد. هواداران شورای انتقالی جنوب در کوه‌های الضالع، زادگاه الزبیدی که در ژانویه به امارات گریخت، باقی مانده‌اند. ماه‌ها پس از اقدام متقابل عربستان در دسامبر ۲۰۲۵، پهپادهای نظارتی حضوری دائمی داشتند و حملات هوایی عربستان در ژانویه دست‌کم شش غیرنظامی را در الضالع کشت. یک منبع یمنی آشنا با ارتباطات شورای انتقالی جنوب و انصارالله به دراپ‌سایت گفت که این کانال‌ها را یکی از چهره‌های ارشد شورا در الضالع تسهیل می‌کرد.
نشانهٔ چگونگی عمل امارات در یمن و احساسات جنوب نسبت به IRG تحت حمایت عربستان این است که وقتی دراپ‌سایت پرسید کدام‌یک از گروه‌های جنگی‌ای که پیشتر امارات تأمین مالی و فرماندهی‌شان می‌کرد احتمالاً به حوثی‌ها برای هدف‌گیری نیروهای IRG اطلاعات می‌دهند، فردی نزدیک به شورای انتقالی جنوب با طعنه گفت: «احتمالاً همه‌شان.»
انصارالله در ماه‌های اخیر در هدف‌گیری فرماندهان در میان نیروهای تحت حمایت عربستان و پیش‌بینی حرکات نیروهای آن‌ها به‌طرز چشمگیری کارآمد بوده است. دو دور حملات دقیق در ۲ و ۷ اکتبر به پایگاه نظامی ائتلاف در غرب عدن این را نشان داد. یکی از آن‌ها درگاه دفتر فرمانده سعودی را زد، هرچند او حضور نداشت. دیگری خودروهای نظامی کاملاً نوی را زد که چند ساعت پیش به پایگاه آورده شده بودند.
امارات توانایی‌های پیشرفتهٔ جمع‌آوری اطلاعات دارد. «پروژهٔ ریون»، برنامهٔ جاسوسی سایبری امارات که در ۲۰۰۹ تأسیس شد، ضمن نظارت بر مظنونان به عضویت در گروه‌های مسلح، دولت‌های خارجی، فعالان حقوق بشر و منتقدان نظام پادشاهی اماراتی را نیز زیر نظر داشت. به گزارش تحقیقی رویترز، مأموران اطلاعاتی پیشین آمریکا، از جمله کارکنان پیشین آژانس امنیت ملی (NSA)، در کمک و آموزش به اماراتی‌ها نقش پررنگی داشتند. به گزارش رویترز، تا ۲۰۱۳ اکثر نیروی کار ریون آمریکایی بودند. از ۲۰۱۶، این تیم با استفاده از پلتفرم جاسوسی «کرم»، آیفون رهبران خارجی، از جمله وزیر دفاع ترکیه، امیر قطر و توکل کرمان، فعال سیاسی یمنی و برندهٔ جایزهٔ نوبل، را هک کرد.
امارات همچنین به استفاده از نرم‌افزار جاسوسی پیشرفتهٔ اسرائیلی شناخته شده است. در ۲۰۲۱، تحقیق «پروژهٔ پگاسوس» عفو بین‌الملل مشخص کرد که امارات به‌کارگیری نرم‌افزار جاسوسی پگاسوسِ شرکت NSO را برای شنود اعضای دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شدهٔ تحت حمایت عربستان آغاز کرده بود.
البخیتی گفت که همپوشانی منافع به معنای وجود اتحاد رسمی میان انصارالله و امارات نیست. او گفت: «با این حال، این بدان معنا نیست که اتحادی میان امارات و یمن از سر کینه نسبت به عربستان سعودی یا برای تسویه‌حساب با آن وجود دارد. اما گزارش‌هایی که دربارهٔ تلاش امارات برای تماس با ما جهت تشکیل اتحاد علیه عربستان سعودی دست‌به‌دست می‌شود، کاملاً بی‌اساس است. عربستان سعودی نیازی ندارد از کشورهای جهان گدایی کند تا از آن دفاع کنند، و لازم نیست نگران امکان اتحاد آیندهٔ یمنی-اماراتی علیه خود باشد. تنها کاری که باید بکند این است که با پایان جنگ و رفع محاصره از هر دو طرف موافقت کند. این تنها راه واقعی برای خروج از این درگیری است.»
اشارهٔ البخیتی به «امکان اتحاد آیندهٔ یمنی-اماراتی» حاوی پیشنهادی با پوششی نازک است: عربستان سعودی، به گفتهٔ او، لازم نیست نگران چنین اتحادی باشد، به شرط آنکه جنگ را پایان دهد و محاصره را بردارد. اما اگر چنین نکند، امکان چنین اتحادی بر فراز درگیری سایه خواهد افکند.
منابع و مآخذ
Ryan Grim and Iona Craig, «The UAE Is Secretly Helping Ansarallah Fight Saudi Arabia in Yemen», Drop Site News, 27 October 2026, https://www.dropsitenews.com/p/uae-yemen-ansarallah-houthis-saudi-arabia-covert