
صندوقهای رأی و بمبها: چرا سیاست خارجی ایالات متحده از خانه آغاز میشود
نویسنده: دکتر م. رضا بهنام
ترجمه: مجله جنوب جهانی
در یک نگاه
نظام سیاسی ایالات متحده بر یک تناقض چشمگیر استوار است: انتخابات در این کشور عمدتاً بر پایه دغدغههای محدود داخلی رقم میخورد، اما پیامدهای آن سرنوشت جهان را دگرگون میکند. تمرکز رأیدهندگان آمریکایی بر مسائل اقتصادی و بیتوجهی آنان به درگیریهای نظامی، دست مقامات منتخب را برای تصویب بودجههای متورم نظامی و به راه انداختن جنگهای ویرانگر باز گذاشته است؛ جنگهایی که دههها با فریب افکار عمومی، اطلاعات جعلی و بحرانهای ساختگی از جنوب شرق آسیا تا افغانستان، عراق، فلسطین اشغالی، غزه و ایران پیش برده شدهاند.
با این حال، انتخابات میاندورهای ۳ نوامبر ۲۰۲۶ نقطه عطفی را رقم زد؛ زیرا مصونیت جغرافیایی آمریکا دیگر نتوانست شهروندانش را از پیامدهای مستقیم سیاست خارجی واشنگتن در امان نگه دارد. پیوستن ایالات متحده به جنگهای غیرقانونی اسرائیل علیه ایران در فوریه ۲۰۲۶ و بستن تنگه هرمز، شوک شدید انرژی در سطح جهان و جهش قیمت سوخت و مواد غذایی را مستقیماً به پمپبنزینها و فروشگاههای آمریکا کشاند و «مالیاتهای امپراتوری» را برای عموم آشکار کرد. در یک دموکراسی نیابتی، مسئولیت نهایی هر بمب و موشک بر عهده رأیدهندگان است و رفاه در داخل از صلح در خارج از مرزها جداییناپذیر است.
نظام سیاسی ایالات متحده با یک تناقض چشمگیر تعریف میشود: انتخابات در این کشور عمدتاً بر پایه دغدغههای محدود داخلی رقم میخورد، اما پیامدهای آن تأثیرات عمیقی بر سراسر جهان بر جای میگذارد.
هرچند انتخابات آمریکا رویدادی سیاسی در داخل این کشور است، امواج شوک آن هیچ مرزی نمیشناسد. هر دو تا چهار سال یکبار، بقیه جهان به تماشاگران اسیر نمایشی پرمخاطره تبدیل میشوند که در آن هیچ حق رأیی ندارند؛ با این حال، با اضطراب چشمانتظار میمانند تا ببینند آرای چند میلیون آمریکایی چگونه بر ثبات جهانی تأثیر خواهد گذاشت.
همین عملِ فردیِ رأی دادن در انتخابات ریاستجمهوری یا کنگره آمریکا، پیامی فوری به سراسر جهان مخابره میکند؛ پیامی که میتواند یکشبه ائتلافها را دگرگون کند، جنگهای تجاری به راه بیندازد یا مسیر سیاست خارجی را زیرورو کند.
هنگامی که جمهوری ایالات متحده با شفافیت اخلاقی عمل میکند، الهامبخش است؛ و هنگامی که چنین نمیکند، جامعه بینالمللی تاوان آن را پس میدهد. این واقعیت بیش از هر جا در جنوب جهانی آشکار است؛ جایی که ملتها بدون آنکه در انتخابات آمریکا صدای رسمی داشته باشند، پیوسته پیامدهای تصمیمهای ژئوپلیتیکی و اقتصادی واشنگتن و دست سنگینِ قدرت نظامی آمریکا را لمس میکنند.
این امر در اصل به این معناست که آمریکاییها هنگام رفتن به پای صندوقهای رأی، بهطور ضمنی مسئولیت سرپرستی جهان را بر دوش میکشند. در نتیجه، رأی دادن صرفاً یک وظیفه مدنی داخلی نیست، بلکه کنشی قدرتمند است که حقوق اساسی، معیشت و آینده جمعیتهای سراسر جهان را شکل میدهد.
بیشتر رأیدهندگان در سراسر طیف سیاسی، آرای خود را از دریچهای کاملاً اقتصادی به صندوق میاندازند. این تمرکز بر مسائل داخلی و بیتوجهی به امور خارجی و درگیریهای نظامی، به مقامات منتخب اختیارات گستردهای داده است تا بودجههای متورم «دفاعی» را تصویب کنند، مجوز عملیات نظامی مرگبار را صادر کنند و سیاستهای پولی را اجرا کنند که اقتصادهای خارجی را ویران میکند.
نظام سیاسی ایالات متحده با یک تناقض چشمگیر تعریف میشود: انتخابات در این کشور عمدتاً بر پایه دغدغههای محدود داخلی رقم میخورد، اما پیامدهای آن تأثیرات عمیقی بر سراسر جهان بر جای میگذارد. از آنجا که ایالات متحده ابرقدرت مسلط نظامی و اقتصادی جهان است، یک برگه رأی میتواند مسائل جنگ و صلح و مسیر بحرانها را در هزاران مایل آنسوتر و در آن سوی اقیانوسها تعیین کند.
آنچه انتخابات میاندورهای ۳ نوامبر ۲۰۲۶ را از انتخابات گذشته متمایز کرد، این بود که آمریکاییها پیامدهای زیانبار اقتصادیِ سیاست خارجیای را بیواسطه تجربه کردند که مستقیماً از انتخابهای سالهای پیشِ خودشان در انتخابات ریاستجمهوری و کنگره سرچشمه میگرفت.
درگیریهای جهانی همواره بر اقتصاد داخلی آمریکا تأثیر گذاشتهاند. با این حال، در جنگ کنونی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، فشار اقتصادی بیش از هر زمان دیگری به خانه آمریکاییها نزدیک شده است؛ امری که ناشی از اختلال جنگی در مسیرهای حیاتی کشتیرانی در تنگه هرمز در خلیج فارس و بابالمندب در دریای سرخ است.
برای دههها، مصونیت جغرافیایی ایالات متحده توهمِ مداخلهگری بدون پیامد را پدید آورده بود. رأیدهندگان آمریکایی که با دو اقیانوس پهناور از جهان جدا شدهاند، بارها از بازتابهای فوری و ملموسِ سیاست خارجیای که به نام آنان اجرا میشد، در امان مانده بودند. با این حال، تاریخ بهندرت دفتری را برای همیشه تسویهنشده رها میکند.
از آبهای اقیانوس آرام گرفته تا رشتهکوههای جنوب شرق آسیا، و از ویرانههای غزه، جنوب لبنان، بغداد و کابل تا آبهای ملتهب تنگه هرمز، صورتحساب دههها بهانهتراشی و نظامیگری افسارگسیخته شاید سرانجام سررسید شده باشد؛ نه در میدانهای نبرد دوردست، بلکه در پمپبنزینها و سوپرمارکتها.
روایتهای جریان اصلی در آمریکا از دیرباز اقدامات تلافیجویانه گروههای مخالف را نقطه آغاز یک درگیری تصویر کردهاند. رهبران سیاسی و رسانههای شرکتی با نمایش دادن این حملات بهعنوان تجاوزی بیدلیل علیه ملتی کاملاً صلحجو، ردپای طولانی تحریکاتی را که به این واکنشها انجامیده بود، بهسادگی پنهان کردهاند.
فراموشی تاریخیِ ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ را در نظر بگیرید. هنگامی که ۱۹ هواپیماربا، که عمدتاً تابعیت سعودی داشتند، به نیویورک و واشنگتن دیسی حمله کردند، حافظان وضع موجود اصرار داشتند که آمریکا صرفاً به این دلیل هدف قرار گرفته که هواپیماربایان «از آزادی ما متنفر بودند».
بسیاری از آمریکاییها این توضیح سادهانگارانه را پذیرفتند؛ توضیحی که تاریخ طولانی حمایت ایالات متحده از اسرائیل، مداخلات منطقهای و جنگهای آن در سراسر غرب آسیا را پاک میکرد. آنچه مقامات آمریکایی نفرت و خصومت بیدلیل جلوه دادند، بقیه جهان آن را واکنش مستقیم یا پسلرزه سیاستهای خود واشنگتن میشناسد.
آنچه مداخلهگری ایالات متحده در خارج از مرزها، از جمله پیامدهای پس از ۱۱ سپتامبر را تا این اندازه نابخشودنی میکند، نبودِ کامل رضایت آگاهانه افکار عمومی است. حمایت از جنگ نه از مسیر شفافیت، بلکه از راه فریبکاری، اطلاعات جعلی و بحرانهای ساختگی به دست آمده است. نمونههای متأخر آن عبارتاند از:
جنوب شرق آسیا: یک درگیری دریایی ساختگی در خلیج تونکین در اوت ۱۹۶۴ به واشنگتن چک سفیدامضایی از سوی کنگره داد تا جنگ ویتنام را تشدید کند؛ فاجعهای که به کشته شدن میلیونها نفر از مردم جنوب شرق آسیا و بیش از ۵۸ هزار سرباز آمریکایی انجامید. در طول این جنگ (۱۹۶۴ تا ۱۹۷۳)، ایالات متحده کارزارهای گسترده و مخفیانه بمباران هوایی را در کشورهای بیطرف لائوس و کامبوج اجرا کرد و آنها را به بمبارانشدهترین کشورهای تاریخ بشر به نسبت جمعیت تبدیل کرد؛ و همه اینها از چشم رأیدهندگان و مالیاتدهندگان پنهان نگه داشته شد.
افغانستان و عراق: «جنگ علیه تروریسم» آمریکا پس از ۱۱ سپتامبر، به دههها جنگ و عملیات ضدتروریسم در سراسر غرب آسیا سرایت کرد و حدود ۴ تا ۶ تریلیون دلار هزینه بر جای گذاشت. در حالی که افغانستان به گورستان توهمات ملتسازی تبدیل شد، تهاجم سال ۲۰۰۳ به عراق — که بر پایه دروغهایی درباره سلاحهای کشتار جمعی موهوم و پیوندهای ناموجود با القاعده آغاز شد — به کشته شدن صدها هزار عراقی، بومکشی و بیثباتی یک منطقه کامل انجامید.
فلسطین اشغالی: از سال ۱۹۴۸ تاکنون، دولتهای هر دو حزب آمریکا بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار کمک مالی و تسلیحاتی به اسرائیل سرازیر کردهاند تا به استعمار سرزمینهای دزدیدهشده فلسطین مشروعیت بخشند. آنان از قدرت وتوی دیپلماتیک خود برای مصون نگه داشتن تلآویو از پاسخگویی در قبال سلب مالکیت و کشتار فلسطینیان استفاده کردهاند و خشونت نظاممند اسرائیل را «دفاع از خود» خواندهاند، در حالی که همزمان بهطور فعال برای خاموش کردن منتقدان داخلی تلاش کردهاند.
نوار غزه: نفوذ سیاسی اسرائیل، ماشین تبلیغاتی آن و کارزار گسترده لابیگریاش تضمین کرد که نسلکشی این رژیم در غزه در جریان انتخابات میاندورهای به حاشیه رانده شود و هرگز به یک موضوع محوری تبدیل نشود. با تمرکز بر دغدغههای معیشتی، رأیدهندگان از دیدن پیوند میان اقتصاد رو به افول و این نسلکشی بازداشته شدند.
جمهوری اسلامی ایران: در سال ۲۰۲۶، واشنگتن بار دیگر به دستورالعملی قدیمی و آشنا بازگشت. ایالات متحده با رد راههای خروج دیپلماتیک و بازیافت هشدارهای ساختگی چنددههای درباره تهدید قریبالوقوع هستهای، به جنگهای غیرقانونی اسرائیل علیه ایران پیوست و خلیج فارس را به مناطق جنگی فعال و جهان را به بحران انرژی کشاند. ایالات متحده برای دفاع از مرزهای خود وارد این جنگها نشد؛ بلکه برای جنگیدن در نبردهای اسرائیل به آنها پیوست. واشنگتن با اولویت دادن به منافع اسرائیل، جان شهروندان آمریکایی، ثروت کشور و اعتبار بینالمللی خود را تابع یک دستورکار خارجی کرده و آمریکاییها را رها کرده تا بارِ هزینههای سنگین انسانی و اقتصادی آن را به دوش بکشند.
برای نسلهای متمادی، بهای واقعی هژمونی خارجی ایالات متحده را تماماً دیگران پرداختهاند. در حالی که مردم در خارج از مرزها جان، خانه و آینده خود را از دست میدادند، زندگی روزمره در مناطق مرکزی آمریکا عمدتاً بدون اختلال ادامه داشت. بهجز درصد کوچکی از خانوادههای نظامی، جنگ همچنان نمایشی دوردست باقی مانده بود که از دریچه پوشش رسانهای جانبدارانه و ناقص روایت میشد.
نسلکشی مستمر اسرائیل در غزه و جنگ انتخابی، بیدلیل و بیتوجیه واشنگتن علیه ایران، این مصونیت را در هم شکست. کشتار روزانه، رنج و ویرانیای که بمبها و محاصرههای اسرائیل بر سر غزه آورد، توهم عادی بودن اوضاع را متلاشی کرد.
واشنگتن با شعلهور کردن دوباره جنگ با ایران در فوریه ۲۰۲۶، شوک شدید انرژی در سطح جهان را پدید آورد که هیچ سپر نظامی متعارفی قادر به دفع آن نبود. بستن تنگه هرمز توسط ایران — گذرگاه حیاتی کشتیرانی که حدود یکچهارم تجارت دریایی نفت جهان و حجم قابلتوجهی از گاز طبیعی مایع و کودها از آن عبور میکند — بسیار فراتر از منطقه احساس شده است.
بهناگاه، پیامدهای اقدامات آمریکا و اسرائیل دیگر صرفاً یک تیتر خبری دوردست نبود. رأیدهندگان آمریکایی مقاماتی را انتخاب کرده بودند که تصمیمهایشان قیمت نفت خام را به سوی ۱۰۰ دلار در هر بشکه سوق میداد. رانندگان شاهد بودند که قیمت خردهفروشی بنزین طی چند ماه بیش از ۵۰ درصد افزایش یافت، در حالی که هزینه مواد غذایی بالا رفت، میانگین کشوری قیمت گازوئیل به ۶٫۱۳ دلار در هر گالن رسید و شرکتهای هواپیمایی زیر بار افزایش هزینه سوخت هواپیما به تقلا افتادند.
برای نخستین بار، پرداختهای روزمره در پمپبنزینها و صندوقهای فروشگاهی، «مالیاتهای امپراتوری» را که پیشتر پنهان بودند، بیدرنگ در برابر دیدگان عموم مردم آمریکا آشکار کرد.
سرزنش کردن سیاستمداران، مقامات و پیمانکاران دفاعی بابت این چرخه بیپایان خشونت کار سادهای است. با این حال، در یک دموکراسی نیابتی، مسئولیت نهایی بر عهده رأیدهندگان است.
هرچند دشوار، مسئولیتپذیری مدنی مستلزم پذیرش این واقعیت است که هر بمبی که بر سر جنوب شرق و غرب آسیا ریخته شده، هر محموله تسلیحاتی که برای کشتار فلسطینیان و ویرانی غزه به کار رفته و هر موشکی که به سوی ایرانیان شلیک شده، با مجوز و بودجه مقاماتی بوده است که عموم مردم آمریکا آنان را انتخاب کردهاند.
برای مدتی بسیار طولانی، سیاست خارجی در انتخابات آمریکا به حاشیه رانده شده و بهعنوان موضوعی فرعی در سایه جنگهای فرهنگی داخلی و قبیلهگرایی حزبی قرار گرفته است. رأیدهندگان پیوسته به سیاستمدارانی پاداش دادهاند که نظامیگری بیپروای خود را در لفاف پرچم میپیچند، در حالی که اجماع پنهان دوحزبی را نادیده گرفتهاند که فارغ از اینکه چه کسی در دفتر بیضی مینشیند یا در راهروهای کنگره قدم میزند، سوخت ماشین جنگی را تأمین میکند.
چالشهای اقتصادی اخیر که از اولویت دادن واشنگتن به منافع اسرائیل بر نیازهای داخلی آمریکا ناشی شده، زنگ بیدارباشی دیرهنگام بوده است. شهروندان بیش از پیش درمییابند که رفاه در داخل و صلح در خارج از مرزها، پیامدهای بههمپیوسته تصمیمهای انتخاباتی آنان است و نادیده گرفتن امور بینالملل هنگام تصمیمگیریهای سیاسی دیگر اختیاری نیست.
بدون چنین درکی، شکاف میان قدرت عظیم رأی آمریکاییها و آگاهی از چگونگی اِعمال این قدرت از سوی دولت، همچنان تناقض نظام سیاسی ایالات متحده و یکی از بزرگترین آسیبپذیریهای داخلی و بینالمللی آن باقی خواهد ماند.
– دکتر م. رضا بهنام، پژوهشگر علوم سیاسی و متخصص تاریخ، سیاست و دولتهای خاورمیانه است. او این مقاله را برای «فلسطین کرونیکل» (The Palestine Chronicle) نوشته است.
